خونریزی مکرر بینی همیشه بی‌دلیل نیست. یک متخصص گوش، حلق و بینی توضیح می‌دهد کدام کمبودهای تغذیه‌ای بیشترین ارتباط را با این مشکل دارند و چه علل دیگری معمولاً مقصر اصلی هستند.

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ خونریزی بینی یکی از مشکلات شایع و معمولاً بی‌خطر است، اما اگر بدون علت مشخص بارها تکرار شود، ممکن است بدن در حال ارسال هشداری درباره یک مشکل زمینه‌ای باشد. کمبود برخی مواد مغذی می‌تواند در بروز این وضعیت نقش داشته باشد و از آنجا که پوشش داخلی بینی سرشار از رگ‌های خونی ظریف است، اغلب یکی از نخستین بخش‌های بدن است که نشانه‌های این کمبودها را آشکار می‌کند.

دکتر روهیت اودایا پراساد، متخصص ارشد گوش، حلق و بینی و جراحی کاشت حلزون ارتباط میان کمبودهای تغذیه‌ای و خونریزی بینی را توضیح می‌دهد.

کمبود ویتامین K؛ مهم‌ترین عامل تغذیه‌ای مرتبط با خونریزی بینی

در میان تمام کمبودهای تغذیه‌ای که با خونریزی بینی ارتباط دارند، کمبود ویتامین K مهم‌ترین و مستقیم‌ترین نقش را ایفا می‌کند.

دکتر روهیت می‌گوید:

«ویتامین K برای انعقاد خون ضروری است. کمبود این ویتامین باعث می‌شود بدن نتواند خونریزی‌ها را به‌طور مؤثر متوقف کند.»

زمانی که بدن ویتامین K کافی نداشته باشد، خون به‌درستی لخته نمی‌شود. در چنین شرایطی، یک تحریک یا آسیب جزئی در داخل بینی که معمولاً ظرف چند دقیقه متوقف می‌شود، ممکن است به خونریزی طولانی‌تر تبدیل شود.

کمبود ویتامین C می‌تواند دیواره رگ‌های خونی را ضعیف کند

ویتامین C فقط برای مقابله با سرماخوردگی اهمیت ندارد؛ این ویتامین نقش مهمی در حفظ استحکام و ساختار رگ‌های خونی ایفا می‌کند.

دکتر روهیت توضیح می‌دهد:

«ویتامین C در حفظ ساختار و مقاومت رگ‌های خونی نقش اساسی دارد. کمبود این ویتامین باعث می‌شود رگ‌ها در برابر فشارها و آسیب‌های جزئی مقاومت کمتری داشته باشند.»

وقتی رگ‌های خونی موجود در مخاط بینی شکننده شوند، حتی تحریک‌های خفیف نیز می‌توانند باعث پارگی آن‌ها و در نتیجه خونریزی شوند.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ در Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery منتشر شد و ۱۰۰ بیمار مبتلا به خونریزی بینی را بررسی کرد، نشان داد که ضربه و آسیب فیزیکی شایع‌ترین علت خونریزی بینی است. پس از آن، عفونت‌های بینی و فشار خون بالا در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.

ارتباط کمبود آهن با خونریزی بینی

رابطه میان آهن و خونریزی بینی کمی پیچیده‌تر است.

دکتر روهیت می‌گوید:

«کمبود آهن به‌طور مستقیم باعث خونریزی نمی‌شود، اما خونریزی‌های مکرر بینی می‌توانند به کمبود آهن منجر شوند و در برخی موارد، پایین بودن سطح آهن نیز ممکن است سلامت کلی بافت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.»

به همین دلیل، اگر به‌طور مرتب دچار خونریزی بینی می‌شوید، بررسی سطح آهن بدن اهمیت دارد؛ نه فقط به‌عنوان یک علت احتمالی، بلکه به این دلیل که خود خونریزی‌ها ممکن است موجب کاهش ذخایر آهن شده باشند.

کمبود ویتامین B12 و اسید فولیک

اگرچه این مورد کمتر شایع است، اما همچنان ارزش توجه دارد.

به گفته دکتر روهیت، کمبود ویتامین B12 و اسید فولیک (فولات) می‌تواند بر تولید سلول‌های خونی تأثیر بگذارد.

از آنجا که سلول‌های خونی سالم برای عملکرد طبیعی سیستم انعقاد ضروری هستند، این کمبودها نیز ممکن است به‌طور غیرمستقیم در بروز یا تشدید خونریزی نقش داشته باشند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر خونریزی بینی:

* به‌طور مکرر رخ می‌دهد،
* به‌سختی متوقف می‌شود،
* یا همراه با علائمی مانند کبودی آسان بدن و خونریزی لثه‌ها است،

بهتر است برای بررسی دقیق‌تر به پزشک مراجعه کنید.

دکتر روهیت در پایان تأکید می‌کند:

«یک آزمایش خون ساده می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره کمبود احتمالی ویتامین‌ها یا مواد معدنی و همچنین سایر دلایل زمینه‌ای خونریزی بینی در اختیار ما قرار دهد.»

جمع‌بندی

اگرچه خونریزی بینی اغلب ناشی از عواملی مانند خشکی هوا، ضربه، عفونت یا فشار خون بالا است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه کمبودهای تغذیه‌ای باشد. کمبود ویتامین K مهم‌ترین ارتباط را با خونریزی بینی دارد، در حالی که کمبود ویتامین C، آهن، ویتامین B12 و اسید فولیک نیز ممکن است در این مشکل نقش داشته باشند. در صورت تکرار یا شدت یافتن خونریزی‌ها، بررسی پزشکی و انجام آزمایش‌های لازم می‌تواند به شناسایی علت اصلی کمک کند.