امروز ۲۰ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۲۶ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۸۸ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، سپاه با اعلام اینکه سومین سوپر نفتکش در دور روز اخیر با مین دریایی برخورد کرد تصریح کرد که تمام کشتیهایی که در محدوده تنگه سامانههای ناوبری خود را خاموش کنند به عنوان متخاصم شناسایی میشوند
اقتصاد ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ دیگر صرفاً با مسئله «تورم بالا» یا «تحریم» مواجه نیست؛ مجموعهای از شوکهای ارزی، تجاری، مالی، پولی و نظامی بهطور همزمان بر اقتصادی وارد شدهاند که پیش از آغاز جنگ نیز با ناترازی بانکها، کسری بودجه، کاهش سرمایهگذاری و فرسایش قدرت خرید خانوارها دستوپنجه نرم میکرد.
پزشکیان گفت: اکنون زمان سختی است. اگر ما شکست بخوریم و مردم از ما روی برگردانند، دیگر نمیتوان دوباره به نام اسلام صدایی بلند کرد. مسلمان یعنی انسان صادق؛ مسلمان یعنی انسان سالم، خوشاخلاق و مهربان؛ یعنی کسی که گرهی از مشکلات باز میکند و در حقیقت، فریادرس دیگران است و به داد این و آن میرسد. مسلمانی یعنی درستی، پاکی، صداقت و انسانیت.
جنگ ایران بار دیگر به بحثی دیرینه درباره سیاست آمریکا در خاورمیانه جان تازهای بخشیده است. مایکل فوکس در ماه اوت، در مجله فارن افرز، استدلال کرد که این درگیری ــ که او آن را «فاجعهای عظیم» توصیف کرد ــ باید محرکی برای خروجی باشد که مدتها به تأخیر افتاده است. به باور او، ایالات متحده باید تمام پایگاهها و نیروهای خود را از منطقه خارج کند و «به نقش خود بهعنوان ضامن نظم منطقهای پایان دهد» تا واشنگتن بتواند بر اهداف مهمتری در آسیا و اروپا متمرکز شود.
پس از سه سال جنگ مداوم در هفت جبهه، ارتش اسرائیل خسته و فرسوده شده است. امروز در جهان ارتشی وجود ندارد که برای جنگیدن در این تعداد جبهه و در چنین بازه زمانی طولانیای ساخته شده باشد.
الجزیره:
چین مستقیماً وارد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشد، اما از پیامدهای این جنگ در دو سطح نظامی و اقتصادی بهره برد. این رویارویی فرصتی برای پکن فراهم کرد تا توانمندیهای نظامی آمریکا را زیر نظر بگیرد، امنیت انرژی خود را تقویت کند و استفاده از یوآن را در مبادلات تجاری گسترش دهد؛ آن هم در شرایطی که منابع نظامی آمریکا تحت فشار قرار گرفت و اقتصاد ایران آسیب دید.
سخنگوی وزارت خارجه:
سخنگوی وزارت امور خارجه با رد ادعای رئیسجمهور آمریکا درباره بازگشت تنگه هرمز به وضعیت عادی، تأکید کرد که این ادعاها با واقعیتهای میدانی تطابق ندارد و تا زمانی که آمریکا به محاصره دریایی و جنگ اقتصادی ادامه دهد، امنیت به این آبراه بازنخواهد گشت.
وال استریت ژورنال:
روز شنبه، دستکم یک فروند موشک حوثیها به فرودگاه بینالمللی پایتخت عربستان اصابت کرد و دستکم ۱۲ نفر را کشت و صدها نفر دیگر را زخمی کرد که حال بسیاری از آنها وخیم گزارش شده است. این حمله مرگبارترین حمله علیه آمریکا یا متحدان خلیجفارس آن در درگیریهای مرتبط با جنگ ایران بود.
امروز ۱۹ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۲۵ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۸۷ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، ترامپ در پاسخ به اینکه آیا حمله اخیر در عربستان موضع او مبنی بر عدم حمله به ایران تا پس از انتخابات میاندورهای را تغییر داده، یا خیر گفت: قرار است این موضوع را بررسی کنیم.
اخبار تازه سیمور هرش، خبرنگار کهنهکار تحقیقی:
من از منابع آمریکایی و اسرائیلی که اطلاعات موثقی در اختیار دارند، مطلع شدهام که در جریان مذاکرات محرمانه میان واشنگتن و تهران، تحولات آرام اما مهمی در حال وقوع است؛ آن هم در شرایطی که اقتصاد ایران همچنان رو به وخامت میرود و تنها راه پیش روی رهبران ایران، دستیابی به توافقی متمرکز بر برنامه هستهای این کشور است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات درباره سفر خود به خاورمیانه:
مورفی نوشت: الثوادی در طول شامی که بیش از دو ساعت به طول انجامید، به من گفت که همچنان امکان دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ وجود دارد؛ اما چنین توافقی، در صورت حصول، دامنه محدودی خواهد داشت.
روایت المانیتور از سردرگمی در تلآویو در مورد قدم بعدی ترامپ:
ساختار نظامی اسرائیل نگران است که تصمیم مهمی از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره ایران در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر آمریکا، امنیت این کشور را به خطر بیندازد.
مقام نظامی اسرائیل مدعی شد: آمریکاییها یک روز چنان به نظر میرسند که گویی در آستانه حمله هستند، اما روز بعد رئیسجمهور اعلام میکند که پیش از انتخابات میاندورهای کنگره به ایران حمله نخواهد کرد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، احتمال حمله به ایران را رد نمیکند.
اکونومیست:
چین که زمانی بزرگترین خریدار نفت منطقه خلیج فارس بود، تا همین اواخر بحران تنگه هرمز را با انعطافپذیری چشمگیری پشت سر گذاشته بود. این کشور بین آوریل و ژوئن واردات نفت خام خود را به نصف کاهش داد و به روزانه ۶ میلیون بشکه رساند؛ اقدامی که به تثبیت قیمت جهانی نفت کمک کرد، بیآنکه باعث رکود اقتصادی داخلی شود.
امروز ۱۸ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۲۴ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۸۶ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، ترامپ با این هشدار ادعایی که «ایران احتمالاً ابتدا به مناطقی مانند سندیگو و لسآنجلس حمله میکند» مدعی شد جنگ با ایران به زودی و به هر شکل ممکن پایان خواهد یافت.
ساعاتی پیش فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض هدف حمله قرار گرفت که در نتیجه آن شمار زیادی از افراد زخمی شدند. خبرگزاری فرانسه از قول یک منبع بیمارستانی در ریاض نوشت: «دهها نفر زخمی شدهاند که بیشترآنها شهروندان عربستان هستند. دستکم پنج نفر از مجروح شدگان که در بخشمراقبتهای ویژه بستری شدند، هم شهروند این کشور هستند.»
با گذشت ۵ سال از دوران ریاست پیمان جبلی بر صداوسیما آن چه به عنوان میراث او در این دوران باقی مانده چیزی جز تلاش برای خالصسازی سیاسی این سازمان، تشدید ادبیات هتاکانه علیه چهرههای ملی، تداوم ریزش مخاطب با شیب بالا و از دست رفتن مرجعیت خبری این تشکیلات عریض و طویل نیست.
اگر هدف، تغییر سیاستهای ایران است ــ از جمله بازگشایی تنگه هرمز، محدود کردن برنامه هستهای ایران و مهار اقدامات تهاجمی منطقهای این کشور ــ واشنگتن باید شرایطی دستیافتنی و روشن تعریف کند و با اعمال فشار، ایران را به پذیرش آنها وادار سازد. اما اگر هدف، تغییر رژیم است، باید خود را برای نبردی خونین آماده کند؛ نبردی که احتمالاً دامنه درگیریها را به کشورهای بیشتری در منطقه گسترش خواهد داد.
خبرنگار المانیتور:
در گفتوگوهای دو هفته گذشته میان اسرائیل و ایالات متحده درباره ایران، مطلع شدهام که آمریکاییها در واقع اسرائیل را برای انجام حملهای علیه ایران تحت فشار قرار میدادند. منظور آنها حمله آمریکا یا عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل نبود، بلکه مشخصاً خواستار حمله اسرائیل به ایران بودند.
دیدگاه غالب در تهران این است که خویشتنداری و رفتار قابل پیشبینی، تنها فشار بیشتر آمریکا را به دنبال خواهد داشت و هیچ کمکی به پیشبرد اهداف نظامی اصلی ایران نخواهد کرد؛ اهدافی که عبارتاند از واداشتن واشنگتن به خارج کردن تمام نیروهایش از خلیج فارس و پذیرش برتری ایران در منطقه.
کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با هماهنگی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دیدگاه طرف ایرانی درباره راهحل احتمالی مناقشه را به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منتقل کرده است.
اکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی و اوکراینی:
یک مقام آمریکایی که از جزئیات ماجرا اطلاع مستقیم دارد، گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از آن تصمیم گرفت با روسیه درباره سوخت دیزل به توافق برسد که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، به حدود شش درخواست آمریکا برای توقف حمله به پالایشگاههای نفت روسیه بیتوجهی کرد.
بلومبرگ به نقل از مقامات آگاه غربی:
مقامهای آگاه میگویند ایران با وجود ماهها بمباران آمریکا و اسرائیل، کارخانههای تولید موشک و پهپاد خود را حفظ کرده و به همین دلیل قادر است زرادخانههایش را دوباره پر کند.
امروز ۱۷ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۲۳ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۸۵ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، پزشکیان در دیدار با پوتین گفت که بر روی پیشنهادهای آمریکا اصلاحات خود را انجام دادهایم و قرار است از طریق رابطین، بنشینیم و آنها را جمعبندی کنیم.
پروفسور یرواند آبراهامیان، مورخ نامدار و استاد بازنشسته دانشگاه CUNY نیویورک، در گفتگو با «انتخاب» به تحلیل ریشهها، سناریوهای جنگ و چشمانداز تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل پرداخته است.
عضو اندیشکده شورای آتلانتیک تاکید کرد که از دیدگاه ایران، تا زمانی که قیمت نفت بالا بماند و فشار بر اقتصاد جهانی و دولت آمریکا ادامه داشته باشد، راهبرد تهران در حال تحقق اهداف خود است. تهران در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، حفظ فشار اقتصادی را اهرمی مهم در عرصه راهبردی میداند.
ادعای اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی:
به گفته یک مقام آمریکایی و منبع دیگری که در جریان این تماس قرار گرفته است، روز سهشنبه، ژنرال ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، با مقامهای ارشد آمریکایی گفتوگو کرد.
ادعای نیویورکتایمز:
ارتش آمریکا در حال آمادهسازی گزینههایی برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران است؛ این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همچنان درباره ازسرگیری جنگ موضعی مردد و دوگانه دارد. این موضوع را مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در آتنِ یونان گفت: در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، سپاهیان خشایارشا به این شهر رسیدند و زیارتگاههای آن را به آتش کشیدند. در آن زمان، بیشتر مردم آتن با کشتی به جزیرهای نزدیک گریخته بودند. اما عدهای اندک حاضر نشدند خانه خود را ترک کنند. بنابراین، در دژ سنگی آکروپولیس سنگر گرفتند تا آخرین مقاومت شگفتانگیز خود را انجام دهند. آنها سنگهای عظیمی را از فراز صخرهها بر سر مهاجمان ایرانی فرو میریختند و برای چندین روز، بزرگترین امپراتوری آن عصر را پشت دروازهها نگه داشتند.
امروز ۱۶ مهر ۱۴۰۵ است و ۲۲۲ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۱۸۴ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، نشریه آتلانتیک مدعی شد کاخ سفید از پنتاگون خواسته است گزینههایی برای ازسرگیری حملات علیه ایران پیش از انتخابات میاندورهای آماده کند.
به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع دیگر که در جریان این تماس قرار گرفته است، ژنرال ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، روز سهشنبه با مقامهای ارشد آمریکایی گفتوگو کرد. این مقامها او را در جریان آمادگیهای نظامی آمریکا برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران طی سه هفته آینده قرار دادند.
جمله معروفی از کارل مارکس متفکر معروف آلمانی وجود دارد که میگوید تاریخ تکرار میشود ابتدا به عنوان تراژدی و سپس نمایش کمدی. اگر از قضاوت درباره شیوه تکرار تاریخ در این جمله بگذریم، تاریخ اساساً به واسطه تکرارپذیری موقعیتهای انسانی در تحولات اجتماعی و سیاسی، هم نیرویی تعیینکننده در جهتگیریهای حال و آینده جامعه، و هم دانشی هدایتگر و عبرتآموز برای مطالعه و یادآوری به منظور بهبود سیاستگذاری است که شناخت تاریخی را اجتنابناپذیر و ضروری میکند.