شالبافان تأکید کرد: قابل انتظار است به اینکه مردم در سال گذشته به طور مکرر با صحنه‌های آسیب زا مواجه بوده اند، اختلالات سلامت روان از جمله اختلالات اضطرابی و افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه در جمعیت کشور افزایش یافته باشد.

محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در گفت‌و‌گو با «انتخاب»، در پاسخ به این سوال که آیا اختلالات روانی نسبت به ماه‌های اخیر افزایش داشته است یا خیر، بیان کرد: پیمایشی به صورت گسترده حداقل در ماه‌های اخیر که بتواند نشانگر دقیقی از بروز اختلالات روانپزشکی باشد، صورت نگرفته است، اما قابل انتظار است به واسطه اینکه مردم در سال گذشته به طور مکرر با صحنه‌های آسیب زا مواجه بوده‌اند، اختلالات سلامت روان از جمله اختلالات اضطرابی و افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه در جمعیت کشور افزایش یافته باشد؛ اینها نتیجه مشاهدات است و نتیجه مطالعه گسترده‌ای نیست.

شالبافان درباره کمبود دارو‌های روانپزشکی افزود: کمبود دارو‌های روانپزشکی احتمالا ناشی از کمبود‌های کلی دارویی در کشور است. اینکه با قاطعیت بگوییم کمبود دارو‌ها ناشی از گسترده شدن اختلالات است، قابل تفسیر نیست.

وی خاطرنشان کرد: مطالعات گسترده در کل کشور‌ها نشان داده است که هرچند ممکن است که در طول بحران به مدت کوتاهی شاهد افزایش پیوند افراد، امید و انگیزه در بین مردم باشیم، اما با پایان بحران، با افزایش شیوع اختلالات روانپزشکی به خصوص در مناطق بیشتر آسیب دیده مواجه هستیم. 

شالبافان در پاسخ به این سوال که مهمترین چالش در حوزه سلامت روان چیست، بیان کرد: نیاز است بخش‌های مختلف در حوزه سلامت روان به صورت هم افزا اقدام به فعالیت کنند چراکه فعالیت‌های جزیره‌ای و غیرهم افزا یک چالش جدی است. 

شالبافان درباره نسبت روانشناسان به جمعیت کشور گفت: در وزارت بهداشت تقریبا برای ۲۸ تا ۳۰ هزار نفر، یک روانشناس در سیستم شبکه بهداشتی درمانی وزارت بهداشت مشغول به فعالیت است که برنامه ریزی ما این است که این عدد به ۲۰ هزار نفر، یک روانشناس برسد که آن هم کم است. مهم‌تر از تعداد روانشناس و روانپزشک در کشور ما در موضوع سلامت روان، توزیع نامتناسب این نیرو‌ها است که تعداد قابل توجهی از آنها در شهر تهران و با فاصله در شهر‌های بزرگ مستقر هستند و در برخی از مناطق با کمبود حضور روانشناس مواجه هستیم. شالبافان با اشاره به اینکه در زمینه آموزش روانشناسان کیفیت آموزشی مراکز تربیت کننده روانشناس در کشور با هم متفاوت است، گفت: متاسفانه هستند دانشگاه‌هایی که ممکن است کیفیت پایینی داشته باشند و کیفیت آموزش فارغ التحصیلان آنها به عنوان حتی دکتر روانشناسی لزوما کافی نبوده است.

 مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت درباره ارایه راهکار و خدمات روانشناسی در فضای مجازی بیان کرد: اینکه موضوع سلامت روان در نگاه افراد مهم شده و در فضای مجازی جذاب شده است، به ذات اتفاق خوبی است، اما سواستفاده توسط برخی از افراد که یا تحصیلات مرتبط ندارند، یا حتی کسانی که تحصیلات مرتبط دارند، اما بر اساس راهنمایی علمی روند کار خود را پیش نمی‌برند، جای نگرانی دارد. به طور مثال درباره ارتباط بین زوجین خیلی از اوقات شاهد توصیه‌هایی توسط افرادی بودیم که اصولا روانشناس هم نبودند و به خانواده‌ها اسیب می‌زنند. به طور مثال عنوان می‌کردند زوجین تلفن همراه یکدیگر را چک کنند در حالیکه این موضوع ممکن است باعث ناامنی شود یا چنین توصیه‌هایی به طور عام در کل خانواده‌ها نمی‌تواند پاسخگو باشد. شالبافان خاطرنشان کرد: این ساده سازی‌ها متاسفانه برای جمعیت عمومی جذاب است. فکر می‌کنند با یک جمله کوتاه و زیبا چیزی یاد گرفتند، درحالی که این گونه نیست و روان آدمی پیچیدگی‌هایی دارد. متاسفانه برخی از اینها در رسانه‌های معتبر هم حاضر می‌شوند که جای نگرانی دارد.

وی افزود: سازمان نظام روانشناسی و مشاوره به صورت دوره‌ای اسامی افرادی را که روانشناس نیستند، اما به طور مجازی توصیه‌های روانشناختی می‌کنند یا اقدامات مختلفی انجام میدهند، منتشر میکند. اگر این افراد اقدام به برگزاری کارگاه یا کلاس‌های تخصصی بکنند، دانشگاه‌های علوم پزشکی در محدوده جغرافیایی حق دارند در این خصوص مداخله انجام بدهند و جلوی آنها را بگیرند. اگر این افراد اقدام به مداخلات درمانی انفرادی بکنند و دفتر مشاوره بزنند، نهاد‌های مختلفی از نظر قانونی جلوی آنها را خواهند گرفت.