اگر تصور میکنید ویتامین D فقط برای سلامت استخوانها مفید است، باید بدانید که این ویتامین نقشهای مهم دیگری نیز در بدن دارد؛ از جمله کمک به عملکرد طبیعی قلب و عروق. با این حال، متخصصان تأکید میکنند که مصرف مکمل ویتامین D بهتنهایی راهی برای پیشگیری از بیماریهای قلبی نیست.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ ویتامین D بیشتر به دلیل نقش آن در حفظ سلامت استخوانها و عضلات شناخته میشود، اما در سالهای اخیر پژوهشگران به ارتباط آن با سلامت قلب نیز توجه ویژهای داشتهاند. مطالعات مختلف نشان دادهاند که پایین بودن سطح ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، فشار خون بالا و سکته مغزی ارتباط دارد.
با این حال، هنوز شواهد علمی ثابت نکردهاند که مصرف دوزهای بالای مکمل ویتامین D در افرادی که کمبود این ویتامین ندارند، بتواند از بیماریهای قلبی پیشگیری کند.
بنابراین پاسخ این پرسش که «آیا ویتامین D برای قلب مفید است؟» بله است، اما نه بهعنوان یک درمان یا راهکار تضمینی برای محافظت از قلب، بلکه بهعنوان عاملی که به عملکرد طبیعی بدن کمک میکند.
چرا ویتامین D برای قلب اهمیت دارد؟
بر اساس مقالهای در European Journal of Cardiovascular Medicine، گیرندههای ویتامین D در بخشهای مختلف بدن از جمله قلب، رگهای خونی و سلولهای سیستم ایمنی وجود دارند. این موضوع نشان میدهد که عملکرد این ویتامین فراتر از حفظ سلامت استخوانهاست.
ویتامین D میتواند به موارد زیر کمک کند:
* حفظ عملکرد طبیعی رگهای خونی
* کاهش التهاب بیش از حد
* کمک به تنظیم فشار خون
* حفظ عملکرد طبیعی عضلات، از جمله عضله قلب
* تنظیم فعالیت سیستم ایمنی
آیا کمبود ویتامین D خطر بیماریهای قلبی را افزایش میدهد؟
مطالعهای منتشرشده در SAGE Journals نشان داده است افرادی که سطح ویتامین D پایینتری دارند، بیشتر در معرض بیماریهای قلبیعروقی مانند موارد زیر قرار میگیرند:
* بیماری عروق کرونر قلب
* فشار خون بالا
* نارسایی قلبی
* حمله قلبی
* سکته مغزی
اما پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعات فقط ارتباط بین کمبود ویتامین D و بیماریهای قلبی را نشان دادهاند و ثابت نمیکنند که کمبود این ویتامین علت مستقیم این بیماریهاست.
در واقع، افرادی که دچار کمبود ویتامین D هستند، اغلب عوامل خطر دیگری نیز دارند؛ مانند:
* چاقی
* دیابت
* کمتحرکی
* بیماریهای مزمن
همین موضوع تشخیص اینکه کمبود ویتامین D علت بیماری قلبی است یا فقط نشانهای از وضعیت عمومی نامناسب سلامت، را دشوار میکند.
ویتامین D و فشار خون
دکتر دیبانشو گوپتا، متخصص قلب، توضیح میدهد که ویتامین D احتمالاً در تنظیم سیستم رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون نقش دارد؛ سیستمی هورمونی که فشار خون و تعادل مایعات بدن را کنترل میکند.
کمبود ویتامین D ممکن است باعث فعالیت بیش از حد این سیستم شود و در نتیجه فشار خون را افزایش دهد.
با این حال، نتایج مطالعات بالینی یکسان نبوده است. برخی تحقیقات نشان دادهاند که اصلاح کمبود ویتامین D میتواند تا حدی فشار خون را کاهش دهد، اما مطالعات دیگر چنین تأثیری را مشاهده نکردهاند.
بنابراین، ویتامین D نباید بهعنوان درمان فشار خون بالا در نظر گرفته شود.
آیا ویتامین D التهاب را کاهش میدهد؟
التهاب مزمن یکی از عوامل مهم در بروز بیماریهای قلبی است. التهاب طولانیمدت میتواند به دیواره رگها آسیب برساند و تشکیل پلاکهای چربی در شریانها را تسریع کند.
مطالعهای در مجله Current Issues in Molecular Biology نشان داده است که ویتامین D دارای خواص ضدالتهابی است و میتواند به تنظیم سیستم ایمنی و کاهش التهاب کمک کند.
چه کسانی بیشتر در معرض کمبود ویتامین D هستند؟
احتمال کمبود ویتامین D در این افراد بیشتر است:
* سالمندان
* افرادی که زمان کمی را در فضای باز میگذرانند
* افراد با پوست تیره
* کسانی که بیشتر سطح بدن خود را میپوشانند
* افراد مبتلا به چاقی
* مبتلایان به بیماریهای گوارشی که جذب مواد مغذی را مختل میکنند
* افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی یا کبدی
آیا درمان کمبود ویتامین D مفید است؟
اصلاح کمبود ویتامین D علاوه بر حفظ سلامت استخوانها و عضلات، میتواند به بهبود وضعیت عمومی بدن و حمایت از عملکرد طبیعی قلب و عروق نیز کمک کند.
اما این کار جایگزین روشهای اثباتشده پیشگیری از بیماریهای قلبی نیست. حفظ سطح مناسب ویتامین D تنها یکی از اجزای سبک زندگی سالم محسوب میشود.
بدن روزانه به چه مقدار ویتامین D نیاز دارد؟
میزان نیاز روزانه به سن و شرایط فرد بستگی دارد. بر اساس توصیه وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا:
* از تولد تا ۶ ماهگی: ۴۰۰ واحد بینالمللی (IU)
* ۷ تا ۱۲ ماهگی: ۴۰۰ IU
* ۱ تا ۷۰ سالگی: ۶۰۰ IU
* بالای ۷۰ سال: ۸۰۰ IU
پزشکان تأکید میکنند که مصرف طولانیمدت دوزهای بالای ویتامین D بدون نظر پزشک توصیه نمیشود، زیرا ممکن است باعث افزایش بیش از حد کلسیم خون، سنگ کلیه و سایر مشکلات شود.
چگونه سطح ویتامین D را در حد مناسب حفظ کنیم؟
برای حفظ سطح مناسب این ویتامین میتوان:
* مدت کوتاهی در معرض نور خورشید قرار گرفت (بدون ایجاد آفتابسوختگی)
* مواد غذایی غنی از ویتامین D مصرف کرد
* از غذاهای غنیشده استفاده کرد
* در صورت توصیه پزشک، مکمل ویتامین D مصرف کرد
البته متخصصان هشدار میدهند که قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید برای افزایش ویتامین D توصیه نمیشود، زیرا خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
مؤثرترین راههای محافظت از قلب
هرچند ویتامین D اهمیت دارد، اما مهمترین راهکارهای کاهش خطر بیماریهای قلبی همچنان عبارتاند از:
* داشتن رژیم غذایی سالم سرشار از میوه، سبزیجات، غلات کامل و چربیهای مفید
* فعالیت بدنی منظم
* حفظ وزن مناسب
* ترک سیگار
* محدود کردن مصرف الکل
* کنترل فشار خون، کلسترول و دیابت
* مدیریت استرس
* خواب کافی
برای این اقدامات، شواهد علمی بسیار قویتری نسبت به مصرف مکمل ویتامین D در پیشگیری از بیماریهای قلبی وجود دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر بهتر است درباره ویتامین D با پزشک مشورت کنید:
* درد استخوان یا ضعف عضلانی دارید.
* در گروههای پرخطر کمبود ویتامین D قرار میگیرید.
* به پوکی استخوان یا سایر بیماریهای استخوانی مبتلا هستید.
* بیماری مزمن کلیوی یا گوارشی دارید.
* قصد مصرف دوزهای بالای مکمل ویتامین D را دارید.
با یک آزمایش خون ساده میتوان مشخص کرد که آیا سطح ویتامین D شما پایین است و به درمان نیاز دارید یا خیر.
جمعبندی
ویتامین D در بسیاری از عملکردهای بدن، از جمله سلامت قلب، رگهای خونی و سیستم ایمنی نقش دارد. تحقیقات نشان دادهاند افرادی که دچار کمبود این ویتامین هستند، بیشتر در معرض بیماریهای قلبیعروقی قرار دارند، اما این موضوع به معنای آن نیست که کمبود ویتامین D علت مستقیم بیماری قلبی است. همچنین، شواهد فعلی نشان میدهد مصرف مکمل ویتامین D در افرادی که سطح طبیعی این ویتامین را دارند، خطر حمله قلبی یا سکته مغزی را کاهش نمیدهد. بنابراین، بهترین راهکار این است که در صورت کمبود، با نظر پزشک آن را درمان کنید و در کنار آن، سبک زندگی سالم را برای محافظت از قلب در اولویت قرار دهید.
