امروز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ است و ۲۶۴ روز از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) و آغاز جنگ ۴۰ روزه و همچنین ۲۲۶ روز از زمان آتشبس (۱۸ فروردین ۱۴۰۵) میگذرد؛ آتشبسی که در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ نقض شد و آمریکا درگیری نظامی دیگری به ایران تحمیل کرد که ۱۷ روز به طور مداوم به طول انجامید و پس از آن نیز به صورت پراکنده ادامه یافت. روز گذشته، رویترز نوشت که رئیس موساد در جریان دیدار با مقامهای آمریکایی از انجام حملات مشترک علیه ایران حمایت و برای تحقق آن رایزنی کرده است.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
اخبار مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز جاری، ۲۸ آبان ۱۴۰۵ هم به شرح زیر است:
اکسیوس نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته اعلام کرد که احتمال انجام دور جدید و گسترده حملات علیه ایران «بسیار بعید» است؛ اما به گفته دو منبع آگاه، او همچنان در حال بررسی احتمال انجام حملهای مشترک با اسرائیل علیه ایران است.
چرا مهم است؟
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: بررسیهای ترامپ که احتمالاً پس از بازگشت او از آسیا در اواخر این هفته جدیتر خواهد شد، نشان میدهد فاصله میان حفظ وضعیت موجود و بازگشت به یک جنگ تمامعیار در ایران تا چه اندازه اندک است.
* هرگونه عملیات آمریکا با مشارکت اسرائیل انجام خواهد شد و ممکن است شامل حمله به تأسیسات هستهای مشکوک ایران، از جمله کوه پیکاکس (Pickaxe Mountain) باشد.
ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که حمله قریبالوقوع نیست. او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت: «باید ببینیم چه میشود. سال جدیدی در پیش داریم و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد. آنها بدرفتار بودهاند؛ اینها آدمهای بدی هستند.»
ترامپ از سوی جریانهای مختلف درباره بازگشت به جنگ تمامعیار تحت فشار قرار گرفته است:
* بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که خود نیز برای بقای سیاسیاش مبارزه میکند، ترامپ را تحت فشار گذاشته است تا هرچه سریعتر به جنگ با ایران بازگردد.
* رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس که نگران واکنش ویرانگر ایران هستند، از ترامپ میخواهند از چنین مسیری خودداری کند و در عوض، به تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران ادامه دهد.
* در تیم امنیت ملی ترامپ نیز درباره این موضوع اختلافنظر وجود دارد. برخی اعضا، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، طرفدار اقدام نظامی قاطع هستند.
رئیسجمهور آمریکا و اعضای ارشد دولتش در اظهارات علنی و خصوصی گفتهاند که واشنگتن به توصیه کشورهای حاشیه خلیج فارس توجه میکند؛ با این حال، ترامپ همچنان بارها گزینه حمله نظامی را مطرح میکند.
یک مقام آمریکایی گفت: «همانطور که رئیسجمهور ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، اعلام کردهاند، کارزار فشار اقتصادی ما بهقدری ایران را تحت فشار قرار داده که رئیسجمهور اساساً نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده ندارد. با این حال، رئیسجمهور ترامپ برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هستهای دست پیدا کند، همه گزینهها را در اختیار دارد.»
پشت پرده ماجرا:
به گفته دو منبع آگاه، کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی خواسته است ارزیابی خود را درباره نحوه واکنش ایران به هر یک از سناریوهای حملهای که ارتش آمریکا آماده کرده است، ارائه دهند.
\- کاخ سفید پرسیده است که آیا هیچیک از گزینههای نظامی میتواند بدون برانگیختن واکنش تلافیجویانه و ویرانگر ایران علیه تأسیسات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس اجرا شود یا خیر.
رومن گوفمن، رئیس سازمان جاسوسی اسرائیل (موساد)، هفته گذشته برای انجام مذاکرات با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، به واشنگتن و میامی سفر کرد.
یک منبع اسرائیلی گفت گوفمن که از نزدیکترین افراد مورد اعتماد نتانیاهو محسوب میشود، از سوی نخستوزیر اسرائیل مأمور شده بود تا برای ازسرگیری جنگ علیه ایران تلاش کند.
منابع آمریکایی و اسرائیلی گفتند رئیس موساد نگرانیهای اسرائیل درباره فعالیتهای ایران در زمینه توسعه تسلیحات شیمیایی را نیز مطرح کرده است.
اسرائیل مدعی است اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان میدهد ایران فعالیتهای تحقیق و توسعه خود در زمینه تسلیحات شیمیایی را افزایش داده و آزمایشهایی نیز در این زمینه انجام داده است.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز گفت: «نشانههایی وجود دارد که ایران به دنبال گازها و تسلیحات زیستی است؛ زیرا ما راه آنها را در زمینه هستهای بستهایم. موضوع هستهای بسیار دشوارتر است. آنها اکنون به دنبال تسلیحات گازی و بیولوژیک هستند. این اصلاً خوب نیست.»
پشت این اظهارات چه میگذرد؟
با این حال، در داخل دولتهای اسرائیل و آمریکا درباره میزان قریبالوقوع بودن تهدید تسلیحات شیمیایی اختلافنظر وجود دارد.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی میگویند اگرچه ایران فعالیتهای خود در زمینه تسلیحات شیمیایی را افزایش داده است، اما در حال حاضر توانایی انجام چنین حملاتی را ندارد.
یک منبع که در جریان این موضوع قرار گرفته است، گفت: «استدلال گوفمن این بود که اگر آمریکا و اسرائیل اکنون اقدام نکنند، در مرحلهای بعد ناچار خواهند شد دست به اقدام نظامی بزنند، اما در آن زمان شرایط برای انجام این کار دشوارتر خواهد بود.»
با این حال، برخی مقامهای ارشد آمریکایی نسبت به ادعاهای گوفمن درباره تسلیحات شیمیایی ایران بهشدت بدبین بودند. یکی از آنها گفت این ادعاها به نظر میرسد «از یک دستورکار خاص نشئت گرفته باشد».
دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، روز چهارشنبه به اسرائیل سفر کرد و با ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، و رومن گوفمن دیدار کرد.
کوپر همچنین به عربستان سعودی سفر کرد تا با محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، و مقامهای نظامی درباره ایران و جنگ یمن دیدار و گفتوگو کند.
ایران همچنین حملات پهپادی به پایگاههای آمریکا در کویت و بحرین را از سر گرفته است. بیشتر این پهپادها رهگیری شدند و هیچ تلفاتی بر جای نگذاشتند.
قطریها روز سهشنبه در عمان با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کردند، اما پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشد.
سرتیپ یحیی سریع سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد: نیروهای مسلح موفق به اجرای دو عملیات نظامی شدند. در عملیات اول، تعدادی موشک بالستیک به یک هدف حیاتی و حساس در منطقه جیزان شلیک شد و با لطف خدا، هدف به طور دقیق مورد اصابت قرار گرفت.
در ادامه این اطلاعیه آمده است: در عملیات دوم، یک پهپاد به یک هدف حساس در پایگاه هوایی خمیس مشیط شلیک شد و با لطف خدا، هدف به طور دقیق مورد اصابت قرار گرفت.
ایلان ماسک به انتقاد صریح از جنبش ماگا و نتایج جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا پرداخت.
به گزارش انتخاب، ایلان ماسک بیان کرد: من طرفدار جنبش «ماگا» (MAGA) نیستم. البته، دستکم مطمئن نیستم منظور از ماگا دقیقاً چیست؛ اما اگر منظور از آن، پیروی کورکورانه از مجموعهای از سیاستهای حزب جمهوریخواه باشد، قطعاً چنین رویکردی ندارم.
او ادامه داد: به نظرم هر دو حزب، هم نقاط قوت دارند و هم نقاط ضعف.
وی افزود: واضح است که جمهوریخواهان در این انتخابات شکست سنگینی خوردند و درباره پولی که آنها هزینه کردند، باید بگویم از اینکه اینهمه پول خرج کردم و در مقابل، دستاورد چندانی نداشتم، احساس میکنم کار احمقانهای انجام دادهام.
ایلان ماسک اظهار کرد: این انتخابات قطعاً نشان میدهد که انتخابات آمریکا صرفاً به پول وابسته نیست. ممکن است پول زیادی را صرف یک انتخابات کنید، اما تأثیر آن نسبتاً ناچیز باشد. فکر میکنم در این مورد نیز همین اتفاق افتاد. اگر میتوانستم زمان را به عقب برگردانم، پول کمتری خرج میکردم.
او گفت: ماسک در مورد اوکراین خاطرنشان کرد: فکر میکنم احتمالاً بتوان با دقت گفت که هیچ فردی در بخش خصوصی بیش از من به اوکراین کمک نکرده است. وقتی روسیه به اوکراین حمله کرد، تمام ارتباطات را قطع کرد؛ همه دکلهای تلفن همراه، تمام کابلهای فیبر نوری و تمامی سامانههای ارتباطات ماهوارهای را از کار انداخت.
ماسک تأکید کرد: یک سامانه وجود داشت که روسیه نتوانست آن را از کار بیندازد و آن استارلینک بود. اگر استارلینک در اختیار اوکراین نبود، کل خط مقدم این کشور فرو میپاشید؛ زیرا هیچ سامانه ارتباطی دیگری نداشتند و روسیه پیروز میشد. حالا به نظر شما چنین اقدامی، اقدامی در راستای حمایت از روسیه به شمار میآید؟
او توضیح داد: حتی تا به امروز نیز استارلینک ستون فقرات ارتباطات ارتش اوکراین و بهطور کلی این کشور را تأمین میکند. اگر استارلینک را قطع کنیم، کل جبهه اوکراین بلافاصله فرو خواهد پاشید. این اقدامی است که تنها میتوان آن را حمایتی فوقالعاده از اوکراین توصیف کرد.
ماسک یادآوری کرد: من دقیقاً کسی نیستم که به روسیه کمک کرده باشم. ما هیچ فعالیت تجاریای در روسیه نداریم. ما هیچ چیزی در روسیه نداریم.
در ادامه، خبرنگاری پرسید: زلنسکی میگوید سرعت عملکرد سامانه استارشیلد (Starshield) که تحت کنترل آمریکاست، کاهش یافته است.
ایلان ماسک در پاسخ گفت: نمیخواهم با شنیدن این حرف شوکه شوید، اما زلنسکی همیشه حقیقت را نمیگوید. زلنسکی در واقع خواستار استفاده از ماهوارههای تجاری استارلینک برای انجام عملیات نظامی تهاجمی است و ما با این درخواست مخالفت کردهایم؛ همانطور که از ابتدای این درگیری نیز با چنین درخواستی مخالفت کردهایم.
ترامپ یادداشت تفاهم با ایران را اتلاف وقت خواند و ادعا کرد که باید مستقیم سراغ قرارداد رفت.
به گزارش انتخاب، رئیسجمهور آمریکا در مورد تفاهمنامه اسلامآباد ادعا کرد: ما این موضوع را داشتیم... فکر میکنم اتلاف وقت بود. دوست نداشتم این کار را انجام دهم، اما به حرف دیگران گوش کردم...
ترامپ مدعی شد: ما یک یادداشت تفاهم داشتیم. من هیچوقت اعتقاد زیادی به یادداشتهای تفاهم ندارم. باید مستقیم سراغ قرارداد رفت؛ یادداشتهای تفاهم را فراموش کنید.»
جکی هاینریش، خبرنگار فاکس نیوز از او پرسید: آیا این اشتباه بود؟ ترامپ در پاسخ ادعا کرد: «این کار کمی روند را به تأخیر انداخت... نه، اشتباه نبود. در واقع، در آن دوره توانستیم آنها را خیلی خوب بشناسیم.»
ترامپ لحظهای مکث کرد و سپس افزود: «و فهمیدیم که... نمیتوان به آنها اعتماد کرد.»
ترامپ مدعی شد که ایران در حال بررسی کردن تسلیحات بیولوژیک است.
به گزارش انتخاب، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: نشانههایی وجود دارد که ایران در حال بررسی گازهای سمی و تسلیحات بیولوژیک است؛ چون ما راه دستیابی آنها به سلاح هستهای را مسدود کردهایم. حالا آنها به دنبال سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک هستند.
او مدعی شد: این اصلاً خوب نیست. باید ببینیم چه میشود.
رویترز نوشت: به گفته دو فرد مطلع از سفر رئیس سازمان جاسوسی موساد اسرائیل، رومن گوفمن، او هفته گذشته در جریان دیدارهایی با مقامهای آمریکایی، از انجام حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت کرده و برای تحقق آن رایزنی کرده است.
به گزارش «انتخاب» در ادامه این مطلب آمده است: این دو منبع گفتند گوفمن با مقامهایی از دولت ترامپ، از جمله جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در واشینگتن دیدار کرده است. به گفته آنها، رئیس موساد در این دیدارها اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل درباره ایران را در اختیار مقامهای آمریکایی قرار داده است.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که گوفمن همچنین به میامی سفر کرده تا با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند؛ ویتکاف هدایت دیپلماسی آمریکا درباره ایران و اوکراین را بهطور مشترک بر عهده دارد.
این سفر پس از آن انجام شد که ترامپ در ۹ نوامبر، پس از دیدار با نخستوزیر قطر، اعلام کرد فعلاً از حمله به ایران خودداری خواهد کرد. قطر میانجی مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران است که با هدف جلوگیری از بازگشت به جنگی تمامعیار انجام میشود.
فرد سومی که در تلاشهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران مشارکت دارد، گفت رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس با ترامپ تماس گرفته و از او خواستهاند به ایران حمله نکند؛ زیرا بیم دارند تهران در واکنش، تهدیدهای خود برای حمله به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را عملی کند.
تمامی این افراد به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند.
ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران احتمالاً به تشدید گسترده جنگ منجر خواهد شد؛ جنگی که در ۲۸ فوریه با حمله مشترک این دو متحد آغاز شد به حملات تلافیجویانه ایران علیه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، متحد آمریکا، را در پی داشت.
دیدارهای گوفمن با مقامهای آمریکایی درباره ایران در شرایطی انجام میشود که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از انتخابات نامشخص ماه گذشته با خطر از دست دادن قدرت روبهرو است.
نتانیاهو که اکنون بهعنوان نخستوزیر موقت فعالیت میکند، از سوی رقبای سیاسی خود متهم شده است که برای بهبود موقعیت سیاسی تضعیفشدهاش به دنبال تشدید درگیریهاست. او این اتهام را رد میکند.
دفتر نتانیاهو که مسئول رسیدگی به درخواستهای رسانهای مربوط به موساد نیز هست، بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ معتقد است کارزار فشار اقتصادی واشینگتن علیه ایران به اندازهای «ویرانگر» بوده که دیگر نیازی به «عملیات رزمی گسترده» وجود ندارد.
این مقام افزود با این حال، رئیسجمهور آمریکا برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، همه گزینهها را در اختیار دارد.
این مقام درباره هرگونه دیدار میان گوفمن و راتکلیف اظهارنظری نکرد. سازمان سیا نیز از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
نتانیاهو معتقد است فرصت حمله به ایران در حال محدودتر شدن است
دو منبع مطلع گفتند گوفمن در جریان دیدارهای خود، مقامهای آمریکایی را از اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل درباره ایران آگاه کرده است. یکی از این منابع گفت اطلاعات ارائهشده به برنامه هستهای ایران مربوط میشد که یکی از محورهای اصلی دیپلماسی جاری میان تهران و واشینگتن است.
تقریباً همزمان با حضور گوفمن در آمریکا، ران درمر، وزیر سابق اسرائیل و از نزدیکان نتانیاهو، نیز در آمریکا حضور داشت و در دیدارهایی با مقامهای دولت ترامپ برای انجام حمله مشترک به ایران رایزنی میکرد. این موضوع را همان دو منبع اعلام کردند.
به گفته این منابع، نتانیاهو معتقد است فرصت برای آغاز حمله به ایران در حال محدودتر شدن است. یکی از منابع گفت اسرائیل نگران است که آمریکا پیش از پایان سال جاری میلادی، کاهش حضور نظامی گسترده خود در منطقه را آغاز کند.
این دو منبع گفتند تلاشهای گوفمن و درمر برای رایزنی با مقامهای آمریکایی، بخشی از اقدامات نتانیاهو برای متقاعد کردن ترامپ به آغاز حملهای جدید علیه ایران بوده است.
آتشبس شکنندهای از ماه آوریل تاکنون بهطور رسمی برقرار بوده است؛ هرچند ایران و آمریکا بارها با یکدیگر تبادل آتش کردهاند. از جمله در همین هفته، آمریکا جزیرهای در ایران را بمباران کرد و ایران نیز حملاتی را علیه کویت و بحرین انجام داد.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها میان تهدید به تشدید جنگ از طریق حملات جدید علیه ایران و تلاش برای پایان دادن به درگیریها موضع خود را تغییر داده است. مقامهای آمریکایی میگویند به نظر نمیرسد او هنوز درباره چگونگی حلوفصل این درگیری که در داخل آمریکا به موضوعی نامحبوب از نظر سیاسی تبدیل شده، تصمیم نهایی گرفته باشد.
به گفته آن دو منبع، ارزیابی ارتش اسرائیل این است که ایران تهدیدی فوری علیه اسرائیل محسوب نمیشود؛ بنابراین، نیازی به اقدام نظامی فوری وجود ندارد. ارتش اسرائیل نیز بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
دو مقام اروپایی گفتند اگرچه اقتصاد ایران تحت فشار قرار گرفته است، هیچ نشانهای وجود ندارد که دولت این کشور در آستانه فروپاشی باشد. آنها همچنین درباره دستاوردهای احتمالی آمریکا و اسرائیل از آغاز مجدد عملیات نظامی علیه ایران ابراز تردید کردند.