صافی کف پا که در اصطلاح پزشکی «پس پلانو» نامیده میشود، شایع است و لزوماً به معنای وجود مشکل نیست. بعضی افراد از کودکی کف پای صاف دارند و هیچوقت دچار درد یا مشکل در راه رفتن نمیشوند. اما در برخی افراد، قوس کف پا بهتدریج به دلیل مشکلات تاندونها، رباطها یا مفاصل از بین میرود.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ بنابراین، اینکه آیا صافی کف پا قابل اصلاح است یا نه، به عواملی مانند انعطافپذیری پا، وجود درد و اینکه وضعیت پا در حال بدتر شدن است یا نه بستگی دارد.
آیا صافی کف پا واقعاً قابل اصلاح است؟
به گفته متخصص ارتوپدی، هدف درمان صافی کف پا همیشه ساختن دوباره قوس کف پا نیست.
اگر صافی کف پا انعطافپذیر و بدون درد باشد، ممکن است اصلاً نیازی به درمان نداشته باشد. در مواردی که درد، خستگی پا، مشکل در راه رفتن یا تغییر شکل تدریجی پا وجود دارد، هدف درمان معمولاً کاهش درد، بهبود عملکرد پا و جلوگیری از تشدید مشکل است.
در بزرگسالانی که دچار تغییر شکل ساختاری پا شدهاند، روشهای غیرجراحی میتوانند علائم را کاهش دهند، اما لزوماً نمیتوانند شکل پا را به حالت طبیعی برگردانند.
تفاوت صافی کف پای انعطافپذیر و سفت چیست؟
صافی کف پای انعطافپذیر:
قوس کف پا زمانی که فرد مینشیند یا روی پنجه میایستد دیده میشود، اما هنگام ایستادن معمولی کف پا صاف میشود. این نوع اغلب بدون درد است و ممکن است اصلاً به درمان نیاز نداشته باشد.
صافی کف پای سفت:
قوس پا حتی زمانی که وزن روی پا نیست هم صاف باقی میماند. این حالت ممکن است با مشکلات استخوانها، مفاصل یا تاندونها مرتبط باشد و بهخصوص اگر دردناک باشد، باید توسط متخصص بررسی شود.
اگر صافی کف پا برای اولین بار در بزرگسالی ایجاد شود، بهویژه اگر همراه با درد یا تورم در قسمت داخلی مچ پا باشد، اهمیت بیشتری دارد. این وضعیت ممکن است به مشکل تاندون تیبیال خلفی مربوط باشد.
آیا ورزش میتواند صافی کف پا را اصلاح کند؟
ورزش معمولاً نمیتواند ساختار استخوانی کف پا را تغییر دهد، اما میتواند عضلات و تاندونهایی را که از پا و مچ حمایت میکنند، تقویت کند.
متخصص ممکن است تمرینهایی مانند موارد زیر را توصیه کند:
* کشش عضلات ساق پا
* بالا رفتن روی پنجه
* تقویت عضلات پا و مچ
* تمرین با کش مقاومتی
* تمرینهای تعادلی
* تمرینهای مخصوص تقویت عضله و تاندون تیبیال خلفی
بنابراین، ورزش میتواند به کاهش درد، بهبود عملکرد و حمایت بهتر از پا کمک کند، اما نباید انتظار داشت همیشه قوس کف پا را بهطور دائمی ایجاد کند.
آیا کفش طبی یا کفی مخصوص کمک میکند؟
بله. کفیهای طبی و کفشهای مناسب میتوانند در کاهش درد و حمایت از پا، بهخصوص هنگام ایستادن یا راه رفتن طولانی، مؤثر باشند.
کفی میتواند فشار واردشده به کف پا را توزیع کند و از قوس پا حمایت کند، اما قرار نیست بهطور تضمینی قوس کف پا را برای همیشه بازسازی کند.
انتخاب کفی به ساختار پا، علائم و میزان فعالیت فرد بستگی دارد. برای بعضی افراد یک کفی آماده کافی است و برخی دیگر ممکن است به کفی اختصاصی نیاز داشته باشند.
آیا صافی کف پا میتواند باعث درد زانو، لگن یا کمر شود؟
گاهی اوقات بله.
صاف شدن قوس کف پا میتواند نحوه قرار گرفتن و حرکت پا هنگام راه رفتن را تغییر دهد و در نتیجه روی راستای مچ، زانو و سایر قسمتهای اندام تحتانی تأثیر بگذارد.
با این حال، همه افراد دارای کف پای صاف دچار درد زانو، لگن یا کمر نمیشوند. بنابراین وجود صافی کف پا بهتنهایی به معنای این نیست که فرد حتماً در قسمتهای دیگر بدن نیز دچار درد خواهد شد.
چه زمانی جراحی لازم میشود؟
جراحی معمولاً زمانی مطرح میشود که صافی کف پا شدید و سفت باشد، تغییر شکل پا در حال پیشرفت باشد، آسیب قابلتوجهی در تاندونها یا رباطها وجود داشته باشد یا روشهای غیرجراحی نتوانسته باشند درد را کنترل کنند.
نوع جراحی نیز به شرایط هر فرد بستگی دارد و یک روش واحد برای همه افراد مبتلا به صافی کف پا وجود ندارد.
چه زمانی باید به متخصص ارتوپدی مراجعه کرد؟
اگر یکی از این علائم را دارید، بهتر است پا توسط متخصص بررسی شود:
* درد جدید یا تشدیدشونده در پا
* تورم در قسمت داخلی مچ پا
* مشکل در ایستادن روی پنجه
* سختتر شدن راه رفتن یا ورزش کردن
* صافتر شدن تدریجی قوس پا
* خشکی قابلتوجه یا صافی سفت کف پا
* تفاوت محسوس بین دو پا
* ایجاد صافی کف پا برای اولین بار در بزرگسالی
جمعبندی
صافی کف پا همیشه نیاز به اصلاح یا درمان ندارد. اگر کف پا انعطافپذیر و بدون درد باشد، ممکن است هیچ درمانی لازم نباشد.
اما در صورت وجود درد یا اختلال در عملکرد پا، تمرینهای تقویتی، فیزیوتراپی، کفش مناسب و کفیهای طبی میتوانند به کاهش علائم کمک کنند.
اگر صافی کف پا بهتدریج شدیدتر شود، حالت سفت پیدا کند یا با مشکلات تاندونی و درد مداوم همراه باشد، مراجعه به متخصص ارتوپدی اهمیت بیشتری پیدا میکند و در برخی موارد ممکن است جراحی لازم شود.
