فارس: همایون خوشروان پژوهشگر علوم دریایی، با ابراز نگرانی از وضعیت فعلی تراز آب دریای خزر سرنوشت خطوط ساحلی را در هالهای از ابهام قرار داد.
وی گفت: اگر روند کاهشی تراز آب که در حال حاضر حدود منفی ۲۹ متر است ادامه یابد، جغرافیای سواحل مازندران دستخوش تغییرات جبرانناپذیری خواهد شد.
این پژوهشگر علوم دریایی با اشاره به اینکه دریای خزر یک پهنه آبی بسته است، تأکید کرد: تراز این دریا حاصل تعادل میان ورودی رودخانهها میزان بارش و نرخ تبخیر است.
مدیر سابق مرکز تحقیقات و مطالعات دریای خزر افزود: مطالعات جدید نشان میدهند که افزایش دما و در نتیجه افزایش نرخ تبخیر، این تعادل را به شدت به نفع کاهش تراز آب تغییر میدهد.
خوشروان تصریح کرد: بر اساس مدلهای اقلیمی، در سناریوی انتشار متوسط کاهش حدود ۸ متری و در سناریوی انتشار بالا کاهش حدود ۱۴ متری تراز آب تا پایان قرن پیشبینی شده است؛ هرچند دامنه عدمقطعیت در این مدلها قابل توجه است.
این پژوهشگر با طرح پرسشی کلیدی درباره افق سال ۲۰۵۰ میلادی، اظهار کردv: برخی مدلها نشان میدهند که تا اواسط قرن حاضر، تراز آب ممکن است به محدوده منفی ۳۲ تا پایینتر از منفی ۳۳ متر برسد که این اعداد قطعی نیستند اما روند اقلیمی به شدت به آنها نزدیک است.
خوشروان پیامدهای این پدیده را فراتر از دور شدن آب از ساحل دانست و گفت: با جابهجایی خط ساحلی، پهنههای کمعمق به خشکی تبدیل میشوند، اسکلهها و تأسیسات ساحلی از آب فاصله میگیرند، زیستگاههای ساحلی دگرگون میشوند و کاربری اقتصادی بسیاری از اراضی ساحلی نیازمند بازنگری اساسی خواهد بود.
وی با اشاره به حساسیت موضوع افزود: مطالعات اخیر نشان میدهد حتی کاهش ۵ متری تراز آب میتواند حدود ۲۰ درصد از سطح فعلی آب را به خشکی تبدیل کند.
این پژوهشگر در پایان با طرح یک چالش مدیریتی برای شهرهای ساحلی مازندران، از برنامهریزان در بابلسر، فریدونکنار و محمودآباد خواست: آیا باید برای خط ساحلی آینده برنامهریزی کنیم یا فقط خط ساحلی امروز را ببینیم؟ پاسخ به این سؤال مستلزم پایش مستمر تراز آب، نقشهبرداری دقیق توپوگرافی و مدلسازی دقیق تغییرات اقلیمی است؛ چراکه ساحل امروز الزاماً ساحل سال ۲۰۵۰ نخواهد بود.
