واشنگتن پست نوشت: دو کریدور از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان بهدلیل اقدامات ایران و نیروهای نیابتی طرفدار آن مسدود شدهاند، قیمت نفت افزایش یافته و اقتصاد جهانی در حال تحمل تبعات این بحران است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: هنگامی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفت بمبارانها «در طول هفته، یا تا زمانی که برای تحقق هدفمان یعنی صلح در سراسر خاورمیانه و در واقع در سراسر جهان لازم باشد» ادامه خواهد داشت.
بیش از شش ماه بعد، آشوب در خاورمیانه نهتنها فروکش نکرده، بلکه در حال گسترش است و به نظر میرسد ترامپ راه مشخصی برای خروج از این باتلاق ندارد.
تا روز جمعه، دو کریدور از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان ــ تنگه هرمز، دروازه ورود و خروج به خلیج فارس، و تنگه بابالمندب، در دهانه دریای سرخ ــ تا حد زیادی مسدود بودند؛ اولی تحت کنترل حکومت ایران و دومی تحت کنترل انصارالله، گروه طرفدار ایران در یمن، قرار داشت.
همچنین روز جمعه، شبهنظامیان عراقی همسو با ایران به خط لوله شرق ـ غرب عربستان سعودی حمله کردند؛ خط لولهای که سعودیها برای دور زدن تنگه هرمزِ مسدودشده، از آن برای انتقال نفت استفاده میکردند.
مسیرهای اصلی نفت در خاورمیانه
منبع: اداره اطلاعات انرژی آمریکا
اقتصاد جهانی که پیش از این نیز بهشدت آسیب دیده بود، اکنون در حال تحمل فشارهای ناشی از این بحران است. در ۲۷ فوریه، یک روز پیش از آغاز کارزار بمباران آمریکا و اسرائیل، قیمت نفت در آغاز معاملات کمی بیش از ۷۰ دلار در هر بشکه بود. اما روز جمعه برای مدتی به ۱۱۰ دلار رسید.
بر اساس دادههای انجمن خودروی آمریکا (AAA)، قیمت متوسط هر گالن بنزین در آمریکا اکنون به ۴.۳۰ دلار رسیده، در حالی که هنگام آغاز جنگ ۲.۹۸ دلار بود.
در شرایطی که ذخایر مهمات آمریکا کاهش یافته و پایگاههای این کشور در منطقه دائماً در معرض خطر حملات هوایی قرار دارند، دولت ترامپ از اقدامات نظامی فاصله گرفته و به سمت کارزار فشار مالی موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» روی آورده است.
با این حال، هرچند نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد محاصره دریایی آمریکا اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده و تورم بهشدت افزایش یافته، ارزش پول ملی سقوط کرده و کمبود سوخت ایجاد شده است، حکومت ایران همچنان کنترل خود را حفظ کرده است.
در همین حال، موفقیتهای نظامی اخیر نیروهای طرفدار ایران نشان میدهد که اهرم فشار تهران در روزهای اخیر حتی افزایش یافته است.
آدام بارون، پژوهشگر برنامه امنیت آینده در اندیشکده «نیو آمریکا» در واشنگتن که درباره حوثیها مطالعه میکند، گفت: «این همان لحظهای است که ایران سالها برای آن آماده شده و به سوی آن حرکت کرده است. گویی ماشه کشیده شده و شبکه منطقهای [ایران] فعال شده است.»
او افزود: «حتی اگر درگیری ایران را تضعیف کرده باشد، یکی از مهمترین نتایجی که پنج یا ۱۰ سال دیگر از این بحران به یاد خواهد ماند، این خواهد بود که شبکه منطقهای ایران دقیقاً در لحظهای که به آن نیاز داشت، نشان داد تا چه اندازه قدرتمند، یکپارچه و سازگارپذیر است.»
در روز شنبه، همزمان با سفر دونالد ترامپ به ایرلند برای شرکت در مسابقات گلف «آیریش اوپن» که در یکی از مجموعههای متعلق به او برگزار میشود، صدها معترض ضدجنگ علیه سفر او تظاهرات کردند.
ترامپ در پاسخ به پرسشها درباره مسدود شدن این آبراهها، تحولات مربوط به یمن را کماهمیت جلوه داد.
وقتی از او درباره تحولات یمن که ظاهراً آخرین مسیر باقیمانده عربستان برای صادرات نفت را نیز مسدود کرده است، سؤال شد، ترامپ گفت با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، تلفنی گفتوگو کرده و همهچیز «خوب و عالی» خواهد شد.
ترامپ گفت: «همهچیز بهخوبی حل خواهد شد. همهچیز کاملاً خوب پیش خواهد رفت.»
ترامپ در دوبلین و در حالی که صدها معترض ضدجنگ برای اعتراض به سفرش تجمع کرده بودند، [ادعا کرد] معتقد است ایران مسئول حمله به خط لوله شرق ـ غرب عربستان سعودی بوده است.
او [ادعا کرد]: «فکر میکنم همینطور است ــ احتمالاً آنها [ایران] هستند. آنها همین حالا کاملاً آماده و در حالت آمادهباش هستند.»
ترامپ در ادامه گفت از پیشروی نیروهای انصار الله در امتداد سواحل دریای سرخ یمن نگرانی ندارد و اشاره کرد که هدف حوثیها عربستان سعودی است.
ترامپ گفت: «حوثی ها با ما تماس گرفتند و نمیخواهند با ما بجنگند. آنها نمیخواهند ما علیه آنها وارد عمل شویم و ترجیح میدهند ما دخالت نکنیم. آنها اجازه میدهند بیشتر کشتیها عبور کنند. فقط با یک کشور چندان رابطه خوبی ندارند. و ما این مسئله را حل خواهیم کرد.»
با این حال، عربستان سعودی احتمالاً مهمترین متحد واشنگتن در منطقه خلیج فارس است. حتی پیش از حمله به خط لوله، صادرات نفت عربستان در ماه گذشته به پایینترین سطح خود در بیش از یک دهه گذشته رسیده بود.
درگیری در یمن نمونهای از چگونگی وخیمتر شدن اوضاع منطقه از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است.
در ماه فوریه، جنگ داخلی طولانیمدت یمن به لطف آتشبسی شکننده اما همچنان برقرار که با میانجیگری سازمان ملل حاصل شده بود، متوقف شده بود. اکنون درگیریها بار دیگر با شدت از سر گرفته شده است.
یک مقام یمنی عضو دولت ائتلافی بهرسمیتشناختهشده بینالمللی و مورد حمایت عربستان سعودی گفت تمایلهایی برای مداخله نظامی دولت ترامپ علیه انصارالله وجود دارد؛ اقدامی مشابه حملاتی که آمریکا در سال ۲۰۲۵ انجام داد.
با این حال، اظهارات روز شنبه ترامپ نشان داد که چنین اقدامی بعید به نظر میرسد.
همزمان، اسرائیل حملات خود در جنوب لبنان را افزایش داده و آتشبس شکنندهای را که با میانجیگری آمریکا میان اسرائیل و حزبالله برقرار شده، تهدید کرده است.
راههای خروج از این باتلاق بهسختی قابل تشخیص است.
با تبدیل شدن جنگ به یک عامل سیاسی پرهزینه برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره، ترامپ در حضورهای اخیر خود، از جمله در همایش میاندورهای جمهوریخواهان و مراسم یادبود ۱۱ سپتامبر در روز جمعه، از تصمیم خود برای حمله به ایران دفاع کرده است.
عربستان سعودی ممکن است برای حفظ جریان صادرات نفت خود ناچار شود اقدامات نظامی علیه انصارالله را افزایش دهد. با این حال، ریاض تاکنون محتاطانه عمل کرده است.
وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای که اوایل روز شنبه منتشر شد، اعلام کرد برای دادن فرصت به بغداد جهت رسیدگی به این مشکل، از اقدام تلافیجویانه علیه شبهنظامیان مستقر در عراق خودداری خواهد کرد.
دیگر کشورهای خاورمیانه، بهویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس و اردن که میزبان نیروهای آمریکایی هستند، هزینه سنگینی برای جنگی پرداختهاند که رهبرانشان فعالانه تلاش کرده بودند از وقوع آن جلوگیری کنند.
از ماه فوریه، ایران بهطور متناوب به سمت کشورهای خلیج فارس و اردن موشک و پهپاد شلیک کرده و گفته است که نیروهای نظامی آمریکا را هدف قرار میدهد، اما این حملات گاهی زیرساختهای غیرنظامی را نیز هدف قرار دادهاند.
هنگامی که رهبران کشورهای مختلف حوزه خلیج فارس هفته گذشته در کنفرانسی در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، گرد هم آمدند، بحث اصلی نه درباره زمان پایان جنگ، بلکه درباره یافتن راهی برای عبور از این باتلاق بود.
در اردن، که طی هفته گذشته هدف ۲۰ پهپاد ایرانی قرار گرفته است، خستگی و سردرگمی شدیدی درباره اینکه چه نتیجهای میتواند مطلوب باشد، وجود دارد.
عریب رنتاوی، مشاور ارشد مرکز مطالعات سیاسی «القدس» مستقر در امان، گفت: «ما در میانه جنگی هستیم که نمیخواهیم هیچکس در آن پیروز شود.»
او توضیح داد که اردنیها نه میخواهند ایران قدرتمند باشد و بر منطقه تسلط داشته باشد و نه خواهان اسرائیلی قدرتمند و بلامنازع هستند.
رنتاوی گفت: «ما تحت فشار هستیم و در میانه این وضعیت گرفتار شدهایم.»
