بلومبرگ نوشت: اختلاف میان مقامهای چینی و آمریکایی در نشست این هفته وزیران دارایی و روسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰ (G20) عمدتاً حول اختلاف بر سر یک کلمه میچرخید؛ این موضوع را افرادی که از مذاکرات اطلاع دارند بیان کردهاند.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز سهشنبه علناً مقامهای چینی را متهم کرد که مانع صدور یک بیانیه مشترک از سوی گروه ۲۰ پس از نشست دو روزه در اشویل، ایالت کارولینای شمالی، شدهاند. طرف آمریکایی دلیل این بنبست را اختلاف بر سر عباراتی درباره موضوعاتی از جمله مواد معدنی حیاتی و بازسازی بدهیها عنوان کرد.
اما به گفته این افراد، مهمترین نقطه اختلاف، استفاده از عبارت «غیربازاری» (non-market) در جملهای درباره عدم توازنهای تجاری بود. این افراد که به دلیل محرمانه بودن مذاکرات نخواستند نامشان فاش شود، گفتند مقامهای چینی این اصطلاح را حملهای غیرمستقیم به شرکتهای دولتی میدانستند؛ شرکتهایی که یکی از ارکان اساسی اقتصاد چین هستند.
در جریان مذاکرات درباره متن بیانیه، چین پیشنهاد کرد عبارت اصلاحشدهای استفاده شود که به عدم توازنهای تجاری اشاره کند، بدون آنکه شرکتهای دولتی چین را بهطور مشخص هدف قرار دهد. به گفته منابع، مذاکرهکنندگان چینی در جلسات خصوصی از حمایت برخی کشورها از این پیشنهاد برخوردار شدند، اما نتوانستند با آمریکا به اجماع برسند.
در نهایت، بیانیه ریاست آمریکا شامل این عبارت بود که کشورها باید بر سر «حذف سیاستها و رویههای غیربازاری که عدم توازنها را تشدید میکنند» توافق کنند.
این اختلاف، تنشهای زیرپوستی میان دو اقتصاد بزرگ جهان را برجسته میکند؛ آن هم تنها چند هفته پیش از آنکه شی جینپینگ، رهبر چین، برای یک نشست مهم و پرسروصدا با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، راهی واشنگتن شود.
بسنت یکی از چهرههای کلیدی در هدایت روابط واشنگتن و پکن است. او مذاکرات تجاری را رهبری میکند و قرار است در هفتههای آینده در مذاکرات دوجانبه درباره هوش مصنوعی نیز نقش اصلی داشته باشد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت چین مانع صدور بیانیه مشترک گروه ۲۰ شد؛ موضوعی که به اختلاف بر سر مازاد تجاری عظیم چین مربوط میشد.
بسنت روز چهارشنبه در مصاحبهای با فاکس نیوز، درباره مخالفت پکن با بیانیه گروه ۲۰ گفت: «مایه تأسف است که چینیها نخواستند همراه شوند.»
هیئت چینی حاضر در اشویل را پان گونگشنگ، رئیس بانک مرکزی چین و لیائو مین، معاون وزیر دارایی، هدایت میکردند. لیائو همچنین سال گذشته در جریان جنگ تعرفهای ترامپ بخشی از تیم مذاکرهکننده چین بود.
دولت آمریکا رسماً سیاستها و رویههای «غیربازاری» را اقداماتی از سوی دولت تعریف میکند که تجارت جهانی را به نفع صنایع داخلی منحرف میکنند؛ از جمله رفتار شرکتهای دولتی یا شرکتهایی که تحت کنترل دولت هستند.
اصطلاح «غیربازاری» همچنین مدتهاست در انتقادات آمریکا از سیاستهای تجاری چین استفاده میشود. نماینده تجاری آمریکا در سال ۲۰۱۷، یک تحقیق را در واکنش به آنچه «نظام اقتصادی غیربازاری» چین خوانده بود، آغاز کرد.
به گفته منابع آگاه، گنجاندن این عبارت در یک بیانیه گروه ۲۰ میتوانست بدون نام بردن مستقیم از چین، بهعنوان اشارهای رمزگذاریشده به این کشور تفسیر شود.
چین در حال بررسی واکنش به دور احتمالی بعدی تعرفههای آمریکا است.
عبارت «سیاستها و رویههای غیربازاری» در دو پاراگراف از چهار پاراگراف بیانیه ریاست آمریکا که وزارت خزانهداری اعلام کرد برای چین مشکلساز بودهاند، دیده میشد.
بر اساس بیانیه آمریکا، بخشهای دیگر بیانیه بر نحوه عملکرد زنجیرههای ارزش کلیدی، از جمله مواد معدنی حیاتی، و همچنین مفاد مرتبط با بازسازی بدهیها تمرکز داشتند.
وزارت دارایی چین در بیانیهای که روز چهارشنبه منتشر کرد، مستقیماً به اظهارات بسنت پاسخ نداد، اما اعلام کرد: «همه طرفها باید نگاهی جامع، عینی و متوازن به مسئله عدم توازنهای جهانی داشته باشند و باید با ترویج توسعه، مشکلات بدهی کشورهای در حال توسعه را بهصورت اساسی حل کنند.»
پان گونگشنگ، رئیس بانک مرکزی چین، نیز روز چهارشنبه در بیانیهای گفت افزایش حمایتگرایی، کشیده شدن بیش از حد مفهوم امنیت ملی به حوزههای اقتصادی و غیرقابل پیشبینی بودن سیاستها از عوامل اصلی تشدید عدم توازنهای جهانی بودهاند.
او از کشورهایی که با کسری مواجه هستند خواست کسریهای مالی خود را کاهش دهند و نرخ پسانداز را افزایش دهند. همچنین از کشورهای دارای مازاد خواست به شکل مناسب مصرف و سرمایهگذاری خود را افزایش دهند.
او گفت: «همه کشورها باید برنامههای سیاستی میانمدت و بلندمدت تدوین کنند، تعهدات روشنی ارائه دهند و آنها را قاطعانه اجرا کنند.»
نزاع بر سر یارانهها
موتور قدرتمند صادراتی چین همچنان یکی از نقاط اصلی اختلاف در روابط این کشور با آمریکا است.
چین در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۱.۲ تریلیون دلار مازاد تجاری دست یافت؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۲۰ درصد افزایش داشت. بسنت در طول نشست وزیران دارایی گروه ۲۰، این موضوع را به یکی از مسائل اصلی تبدیل کرد.
دادههای اداره تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA) نشان میدهد آمریکا سال گذشته حدود ۲۰۰ میلیارد دلار کسری تجاری در برابر چین داشت.
بسنت روز چهارشنبه بار دیگر از چین انتقاد کرد و گفت سیاستهای این کشور تقاضای داخلی را سرکوب میکنند و برای رشد اقتصادی به صادرات متکی هستند.
بسنت با ادعای اینکه حدود ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی چین صرف «یارانههای صنعتی» میشود، شرکت خودروسازی BYD را یکی از دریافتکنندگان این حمایتها دانست.
او در رویدادی در باشگاه اقتصادی شارلوت در کارولینای شمالی گفت: «کسی اینجا تا حالا یک خودروی BYD دیده است؟ این بهترین خودروی ۷۰ هزار دلاری است که میتوان با ۳۵ هزار دلار خرید؛ این خودرو بهشدت یارانه دریافت میکند.»
گزارشی از Rhodium Group که اوایل سال جاری منتشر شد، نشان داد کمکهای مالی مستقیم به BYD بهطور متوسط معادل حدود ۲۹۲ دلار برای هر خودرو بوده است. این رقم حدود ۵ درصد از اختلاف ۴۷۰۰ دلاری هزینه میان BYD و تسلا در چین را تشکیل میدهد.
طبق این گزارش، بخش عمده صرفهجویی هزینهای BYD ناشی از این است که این شرکت بسیاری از قطعات مورد نیاز خود را خودش تولید میکند و همچنین از مقیاس بزرگ تولید خود بهره میبرد.
چین اتهامات آمریکا و سایر کشورها مبنی بر اینکه این کشور با اتکا به حمایت ناعادلانه دولتی از شرکتهای داخلی به رکورد مازاد تجاری خود دست یافته است را رد کرده است.
وزارت بازرگانی چین در ماه ژوئیه یک مقاله سفید با عنوان «موضع چین درباره مسئله موسوم به ظرفیت مازاد» منتشر کرد.
در این مقاله آمده بود که آمریکا و اتحادیه اروپا نیز به صنایعی مانند خودروهای برقی و هوش مصنوعی یارانه ارائه میکنند.
این مقاله میگوید: «اتهامزنی به چین درباره "رقابت ناعادلانه" و "سیاستها و رویههای غیربازاری"، نمونهای کلاسیک از "استانداردهای دوگانه" و بیعدالتی واقعی است.»
