زومیت: شایعه‌ی عجیبی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌چرخد که ادعا می‌کند زمین در تاریخ ۱۲ آگوست ۲۰۲۶، به مدت ۷ ثانیه جاذبه‌ی خود را از دست خواهد داد.

شایعه‌ای جدید پا به عرصه گذاشته که شاید بتوان آن را یکی از عجیب‌ترین آنها دانست.

تقریباً هفت ماه پیش، یک کاربر تیک‌تاک و اینستاگرام که اکنون حسابش غیرفعال شده، با انتشار ویدیویی ادعا کرد که زمین در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ (۲۱ مرداد ۱۴۰۵)، به مدت ۷ ثانیه گرانش خود را از دست می‌دهد. این ویدیو که تنها در اینستاگرام بیش از ۲۶۸هزار بار به اشتراک گذاشته شد، مدعی است که ناسا از این رویداد اطلاع دارد و خود را برای آن آماده می‌کند، اما علت آن را از عموم پنهان کرده است.

براساس این شایعه، منبع اطلاعات سند محرمانه‌ای از ناسا به نام «پروژه‌ی لنگر» است که در نوامبر ۲۰۲۴ لو رفت و بودجه‌ای ۸۹ میلیارد دلاری دارد. در این سند، تعداد تلفات ناشی از غیرفعال‌شدن گرانش بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون نفر پیش‌بینی شده که با توجه به تعداد افراد حاضر در فضای باز در هر لحظه در سراسر دنیا، واقعاً بسیار کم است. نکته‌ی جالب اینکه تاریخ ۱۲ اوت ۲۰۲۶ مصادف با خورشیدگرفتگی کامل است که از قطب شمال تا اسپانیا قابل مشاهده خواهد بود و همین موضوع، به این شایعه کمک کرده تا باورپذیرتر به نظر برسد.

البته انتخاب این تاریخ تصادفی نیست. تئوری‌های توطئه عاشق این هستند که خورشیدگرفتگی‌ها را به آخرالزمان ربط دهند، غافل از اینکه تمدن‌های مختلف هزاران سال است که این پدیده‌ها را با دقت پیش‌بینی می‌کنند و هیچ‌کدامشان به فاجعه‌ای جهانی ختم نشده است.

سازنده‌ی ویدیو حتی مراحل رویداد ۷ ثانیه‌ای را نیز به تفصیل شرح داده است. به گفته‌ی او، در ۲ ثانیه‌ی اول، همه چیز ازجمله انسان‌ها، حیوانات و اشیایی که به جایی مهار نشده باشند، شروع به شناورشدن می‌کنند. در ثانیه‌های ۳ تا ۴، اجسام تا ارتفاع ۱۵ تا ۲۰ متری بالا می‌روند و در نهایت، در ثانیه‌ی ۷٫۳، گرانش ناگهان بازمی‌گردد و همه‌چیز روی زمین سقوط می‌کند.

اما قانون اول حرکت نیوتن می‌گوید جسمی که در حالت سکون است، تا زمانی که نیروی خارجی بر آن وارد نشود، در حالت سکون باقی می‌ماند و جسمی نیز که با سرعت ثابت در حال حرکت است،‌ تا زمانی که نیروی خارجی بر آن وارد نشود، با همان سرعت در خط مستقیم به حرکت خود ادامه می‌دهد.

در حالت عادی، گرانش زمین شما را به سمت پایین می‌کشد و سطح زمین نیز نیرویی برابر و در جهت مخالف به سمت بالا، به شما وارد می‌کند. اما اگر گرانش به‌طور جادویی ناپدید شود، نیروی واکنشی که زمین به شما وارد می‌کند، بسیار کوچک خواهد بود؛ بنابراین اگر روی زمین ایستاده باشید، شما را با سرعت زیادی به هوا پرتاب نمی‌کند. برای رسیدن به ارتفاع ۲۰ متری، باید درست در لحظه ناپدیدشدن گرانش، درحال پریدن باشید.

سازندگان شایعه برای توجیه علمی ادعای خود، به «برخورد دو موج گرانشی از سیاه‌چاله‌ها» اشاره کرده‌اند. آن‌ها می‌گویند این رویداد با احتمال ۹۴٫۷ درصد در سال ۲۰۱۹ پیش‌بینی شده و ناسا از پنج سال پیش از آن مطلع است. اما این توضیح به قدری اشتباهات علمی دارد که بررسی آن خالی از لطف نیست.

اولاً، امواج گرانشی به شدت ضعیف هستند؛ آن‌قدر که دانشمندان برای تشخیص آنها مجبور شدند بزرگ‌ترین و حساس‌ترین ابزارهای اندازه‌گیری تاریخ بشر را بسازند. این امواج که در اثر برخورد اجرام عظیم کیهانی تولید می‌شوند، وقتی به زمین می‌رسند، تأثیری به اندازه‌ی یک‌هزارم قطر یک پروتون دارند. تصور اینکه چنین امواج ضعیفی بتوانند گرانش یک سیاره را خاموش کنند، کاملاً مضحک است.

دوماً، امواج گرانشی پیش‌بینی‌پذیر نیستند. سیگنال‌هایی که آشکارسازها دریافت می‌کنند، تنها نشان‌دهنده‌ی ثانیه‌های پایانی و نهایی برخورد سیاه‌چاله‌ها هستند که با سرعت نور به ما می‌رسند. یعنی درست در لحظه‌ای که برخورد رخ می‌دهد، ما از آن مطلع می‌شویم. برای پیش‌بینی چنین رویدادی، باید بتوانیم از قبل از وقوعش باخبر شویم که این خود به معنای نقض قوانین فیزیک است.

درنهایت باید گفت گرانش ویژگی ذاتی ماده است. تا زمانی که زمین جرم داشته باشد، جاذبه نیز وجود خواهد داشت. برای اینکه زمین گرانش خود را از دست بدهد، باید تمام جرم خود (هسته، گوشته و پوسته) را به یکباره از دست بدهد که در آن صورت، دیگر زمینی برای زندگی وجود نخواهد داشت. گرانش را نمی‌توان مانند کلید روشن و خاموش کرد؛ حتی بچه‌های دبستانی هم این را می‌دانند.

در دنیایی که با تهدیدات واقعی مانند بحران اقلیمی، نگرانی‌های بهداشت جهانی و بی‌تفاوتی دولت‌ها روبروست، ساختن چنین شایعاتی نه تنها بی‌فایده، بلکه خطرناک است. فیزیکدانان از مردم می‌خواهند که با تکیه بر علم و تفکر انتقادی، به چنین ادعاهای پوچی دامن نزنند. گرانش زمین در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ و هیچ تاریخ دیگری خاموش نخواهد شد، مگر اینکه تمام جرم سیاره‌ی ما ناپدید شود و آن موقع دیگر گرانش کوچک‌ترین مشکل ما خواهد بود.