وقتی صحبت از حفظ سلامت قلب میشود، معمولاً به رژیم غذایی، ورزش، فشار خون یا کلسترول فکر میکنیم. اما یک عامل مهم اغلب نادیده گرفته میشود: غده تیروئید.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ این غده کوچک پروانهایشکل که در جلوی گردن قرار دارد، نقش بسیار مهمی در عملکرد بدن ایفا میکند. تیروئید با ترشح هورمونهایی که متابولیسم بدن را تنظیم میکنند، بر سرعت عملکرد بسیاری از اندامها اثر میگذارد و قلب یکی از مهمترین اندامهایی است که تحت تأثیر آن قرار میگیرد.
اگر تیروئید بهدرستی کار نکند، مشکلات آن تنها به اختلال در سوختوساز بدن محدود نمیشود. اختلالات تیروئید میتوانند بهتدریج و بدون علائم واضح، ضربان قلب، فشار خون، سطح کلسترول و حتی ریتم طبیعی قلب را بر هم بزنند. از آنجا که نشانههای اولیه معمولاً خفیف و مبهم هستند، بسیاری از افراد تا زمانی که دچار مشکلات قلبی نشوند، از این ارتباط آگاه نمیشوند.
غدهای کوچک با نقشی بزرگ در تعادل بدن
غده تیروئید دو هورمون مهم به نامهای ترییودوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) تولید میکند. این هورمونها مسئول تنظیم متابولیسم بدن هستند؛ فرایندی که مشخص میکند بدن چگونه انرژی مصرف کند و اندامهای مختلف با چه سرعتی فعالیت داشته باشند.
این هورمونها در تنظیم ضربان قلب، گردش خون، فشار خون و سطح کلسترول نقش اساسی دارند. بنابراین، هرگونه افزایش یا کاهش در سطح آنها میتواند عملکرد قلب را تحت تأثیر قرار دهد.
وقتی تیروئید کمکار میشود
کمکاری تیروئید (Hypothyroidism) زمانی رخ میدهد که غده تیروئید هورمون کافی تولید نکند و در نتیجه عملکرد بسیاری از بخشهای بدن کند شود.
از علائم شایع این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* خستگی مداوم
* افزایش وزن
* خشکی پوست
* یبوست
* حساسیت به سرما
* کاهش انرژی
کمبود هورمونهای تیروئید همچنین میتواند سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت ممکن است باعث کند شدن ضربان قلب، افزایش کلسترول بد (LDL) و کاهش انعطافپذیری رگهای خونی شود؛ عواملی که در صورت درمان نشدن، خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی را افزایش میدهند، بهویژه در افرادی که دیابت، فشار خون بالا یا چاقی دارند.
چرا تشخیص اختلالات تیروئید دشوار است؟
یکی از دلایل اصلی تشخیص دیرهنگام بیماریهای تیروئید، مبهم بودن علائم آنها است.
بسیاری از افراد خستگی، افزایش وزن یا کاهش انرژی را به استرس، مشغلههای روزمره، کمخوابی یا افزایش سن نسبت میدهند. از سوی دیگر، این علائم معمولاً همزمان ظاهر نمیشوند و همین موضوع باعث میشود بیماری ماهها یا حتی سالها تشخیص داده نشود.
حتی اختلالات خفیف تیروئید که هنوز علائم واضحی ایجاد نکردهاند، میتوانند بر سلامت قلب تأثیر بگذارند.
به همین دلیل، پزشکان ممکن است برای افرادی که با وجود درمان، کلسترولشان همچنان بالا باقی مانده یا علائم قلبی بدون علت مشخص دارند، آزمایش عملکرد تیروئید را توصیه کنند.
یک آزمایش ساده میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند
بررسی عملکرد تیروئید با یک آزمایش خون ساده انجام میشود.
در صورت مشکوک بودن به اختلال تیروئید، پزشک معمولاً اندازهگیری هورمون محرک تیروئید (TSH) و در برخی موارد هورمونهای T3 و T4 را درخواست میکند تا وضعیت عملکرد تیروئید مشخص شود.
این آزمایش بهویژه برای افرادی که دارای شرایط زیر هستند اهمیت بیشتری دارد:
* سابقه خانوادگی بیماریهای تیروئید
* خستگی مداوم
* افزایش وزن بدون علت مشخص
* نامنظم بودن ضربان قلب
* کلسترول بالا که با درمان کنترل نمیشود
* سایر علائم مشکوک به اختلال تیروئید
تشخیص زودهنگام میتواند درمان را مؤثرتر کرده و از بروز عوارض قلبی در آینده جلوگیری کند.
چگونه از تیروئید و قلب خود محافظت کنیم؟
خوشبختانه بسیاری از بیماریهای تیروئید در صورت تشخیص بهموقع، بهخوبی قابل کنترل هستند.
کمکاری تیروئید با مصرف صحیح دارو، رعایت سبک زندگی سالم و مراجعه منظم به پزشک بهخوبی مدیریت میشود. همچنین انجام آزمایشهای دورهای کمک میکند تا در صورت نیاز، دوز دارو بهموقع تنظیم شود.
سبک زندگی سالم، بهترین همراه درمان
عادتهای روزانه نقش مهمی در سلامت تیروئید و قلب دارند.
رژیم غذایی متعادل که شامل میوهها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئینهای کمچرب و چربیهای سالم باشد، علاوه بر حفظ سلامت قلب، مواد مغذی مورد نیاز بدن را نیز تأمین میکند.
فعالیت بدنی منظم به حفظ وزن مناسب، بهبود سطح کلسترول و تقویت قلب کمک میکند. همچنین مدیریت استرس و خواب کافی و باکیفیت از دیگر عوامل مهم حفظ سلامت عمومی هستند.
اگرچه این عادتها بهتنهایی از بروز بیماری تیروئید جلوگیری نمیکنند، اما در کنار درمان پزشکی، به حفظ سلامت بدن کمک شایانی خواهند کرد.
از همه مهمتر، اگر علائمی دارید که با گذشت زمان برطرف نمیشوند یا غیرعادی به نظر میرسند، آنها را نادیده نگیرید و برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید.
جمعبندی
با وجود اندازه کوچک، غده تیروئید نقش بسیار مهمی در سلامت قلب دارد. افزایش یا کاهش هورمونهای تیروئید میتواند بر ضربان قلب، فشار خون، کلسترول و عملکرد کلی سیستم قلبیعروقی اثر بگذارد.
از آنجا که علائم اختلالات تیروئید معمولاً بهآرامی ظاهر میشوند و ممکن است با استرس، خستگی یا افزایش سن اشتباه گرفته شوند، بسیاری از افراد تا زمان بروز مشکلات قلبی از بیماری خود مطلع نمیشوند.
تشخیص زودهنگام، انجام آزمایشهای ساده، پیگیری منظم وضعیت تیروئید و داشتن سبک زندگی سالم، از بهترین راهکارها برای حفظ سلامت تیروئید و قلب هستند.
توجه: این مطلب محتوای آموزشی است و جایگزین توصیه یا تشخیص پزشکی نیست. در صورت داشتن علائم یا نگرانی درباره بیماریهای تیروئید یا قلب، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
