پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بدن انسان میزبان تریلیونها میکروب است که نقش مهمی در سلامت اندامهای مختلف، از جمله روده، دهان، ریهها و واژن دارند. اما دانشمندان بیش از یک قرن تصور میکردند رحم محیطی تقریباً استریل و عاری از میکروب است.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ اکنون پژوهشهای جدید نشان میدهند که شاید این تصور کاملاً درست نباشد و باکتریها بتوانند حتی پیش از تولد، بر سلامت و آینده انسان تأثیر بگذارند.
مطالعهای جدید که در مجله علمی «Human Reproduction» منتشر شده، نشان میدهد ترکیب باکتریهای موجود در پوشش داخلی رحم ممکن است در موفقیت بارداری، بهویژه در روشهای کمکباروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF)، نقش داشته باشد.
ارتباط باکتریهای رحم با موفقیت بارداری
پژوهشگران کالج ترینیتی دوبلین در ایرلند، وضعیت ۲۹ زن مبتلا به ناباروری با علت نامشخص را بررسی کردند.
نتایج نشان داد زنانی که پس از درمانهای کمکباروری باردار نشده بودند، در مقایسه با زنانی که بارداری موفقی داشتند، تنوع بیشتری از باکتریها در نمونههای پوشش داخلی رحم خود داشتند.
همچنین در گروهی که درمان آنها موفقیتآمیز نبود، میزان باکتریهای لاکتوباسیلوس کمتر و انواع دیگر باکتریها بیشتر بود.
لاکتوباسیلوسها باکتریهای مفیدی هستند که معمولاً در واژن وجود دارند و به حفظ تعادل میکروبی آن کمک میکنند.
به گفته پژوهشگران، این تفاوتها ممکن است نشان دهد ترکیب میکروبی رحم در فراهم کردن شرایط مناسب برای لانهگزینی جنین و ادامه بارداری نقش داشته باشد.
آیا واقعاً رحم میکروبیوم مخصوص به خود را دارد؟
وجود یک میکروبیوم پایدار در رحم هنوز از نظر علمی به اثبات نرسیده و میان متخصصان درباره آن اختلافنظر وجود دارد.
برخی پژوهشگران معتقدند باکتریهایی که در نمونههای رحمی شناسایی میشوند، ممکن است هنگام نمونهبرداری از واژن وارد نمونه شده باشند و لزوماً ساکن طبیعی رحم نباشند.
در این مطالعه نیز محققان بهجای کشت باکتریهای زنده، DNA باکتریایی موجود در نمونهها را بررسی کردند؛ بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت این میکروبها واقعاً در رحم زندگی میکنند.
التهاب رحم چگونه میتواند بر بارداری تأثیر بگذارد؟
یکی دیگر از یافتههای جالب مطالعه به فعالیت ژنهای مرتبط با آمادگی پوشش داخلی رحم برای پذیرش جنین مربوط میشد.
بهطور غیرمنتظره، زنانی که درمان کمکباروری آنها ناموفق بود، فعالیت بیشتری در برخی از ژنهای مرتبط با پذیرش جنین نشان دادند. این ژنها معمولاً نشانه آمادگی رحم برای لانهگزینی محسوب میشوند.
این موضوع نشان میدهد که حتی وجود نشانههای مولکولی آمادگی رحم نیز لزوماً به معنای موفقیت بارداری نیست.
پژوهشگران در آزمایشهای اولیه آزمایشگاهی همچنین دریافتند که قرار گرفتن سلولهای پوشش داخلی رحم در معرض مادهای به نام «بوتیرات» که برخی باکتریها تولید میکنند، میتواند باعث التهاب و تضعیف سد محافظ بین سلولهای رحمی شود.
این یافته احتمال میدهد که ترکیب نامناسب باکتریها و ایجاد التهاب بتواند شرایط را برای رشد جنین نامساعد کند.
آیا این کشف میتواند به درمان ناباروری کمک کند؟
پژوهشگران معتقدند شناخت بهتر ارتباط میان باکتریها، التهاب و سلامت پوشش داخلی رحم ممکن است در آینده به پزشکان کمک کند تا زنان را بر اساس شرایط میکروبی رحم برای انتخاب روش مناسب کمکباروری ارزیابی کنند.
همچنین این اطلاعات میتواند به تعیین زمان مناسب انتقال جنین در روش IVF کمک کند.
با این حال، مطالعه حاضر روی تعداد محدودی از زنان انجام شده و برای تأیید نتایج آن به پژوهشهای گستردهتری نیاز است.
محققان تأکید میکنند که هنوز نمیتوان با قطعیت گفت میکروبیوم رحم وجود دارد یا تغییر ترکیب باکتریهای آن مستقیماً باعث ناباروری میشود.