واشنگتن پست نوشت: پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، هفته گذشته در سخنرانی برای نیروهای آمریکایی، ادعاهای پیروزمندانه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ایران به‌عنوان دشمنی شکست‌خورده را تکرار کرد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: هگست [ادعا کرده] آمریکا «نیروی دریایی، نیروی هوایی و کل زیرساخت دفاعی ایران را نابود کرده» و توانمندی‌های متعارف تهران را فلج کرده است؛ به گفته او، این حملات «جاه‌طلبی‌های هسته‌ای» ایران را در برابر جهانیان آشکار کرده است.
به گزارش انتخاب، اما چند روز بعد، بمب‌افکن‌های آمریکایی B-1 به‌طور مخفیانه شروع به ترک یک پایگاه نظامی با تدابیر امنیتی شدید در مناطق روستایی بریتانیا کردند؛ اقدامی که مقام‌های آمریکایی گفتند در واکنش به تهدید یک حمله بالقوه فاجعه‌بار «حمله دسته‌جمعی پهپادی» از سوی ایران انجام شده است.
خروج این بمب‌افکن‌ها از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی «فرفورد» — یک پایگاه هوایی بریتانیا که از زمان تهاجم نرماندی در سال ۱۹۴۴ مورد استفاده بوده است — نشان داد ایران همچنان قادر است از جنگ نامتقارن به‌عنوان یک ابزار فشار استفاده کند.
تهران با استفاده از تهدید حملات غیرمتعارف، نه‌تنها آمریکا را وادار کرده است حدود ۱۲ بمب‌افکن دوربرد خود را با عجله جابه‌جا کند، بلکه توانسته در بازارهای جهانی انرژی آشفتگی ایجاد کند و امنیت «ایر فورس وان» را نیز تهدید کند؛ آن هم در شرایطی که مقام‌های دولت ترامپ مرتباً از پیروزی در جنگ سخن می‌گویند.
کارشناسان امنیتی می‌گویند استفاده ایران از تاکتیک‌های نامتعارف — یا در برخی موارد صرفاً تهدید به استفاده از آنها — به تهران اجازه داده است مجموعه‌ای از پیروزی‌های تاکتیکی قابل‌توجه را به نام خود ثبت کند.
دانیل بایمن، کارشناس مبارزه با تروریسم و استاد مطالعات امنیتی دانشگاه جرج‌تاون، گفت: «فکر نمی‌کنم هیچ‌کس، از جمله ایرانی‌ها، در روز اول تصور می‌کرد که آنها می‌توانند در برابر آمریکا و اسرائیل — دو کشور با برخی از بهترین ارتش‌ها و نیروهای هوایی جهان — بایستند و یک نبرد برابر انجام دهند. با این حال، ما اکنون هفت ماه و نیم است که در این جنگ هستیم و ایران همچنان در حال وارد کردن خسارت است؛ و این واقعاً قابل توجه است.»
به گفته مقام‌های امنیتی و تحلیلگران، کارزار حملات پهپادی ایران علیه کشتی‌های حامل نفت در تنگه هرمز به تهران اهرمی بر یک مسیر حیاتی کشتیرانی و عرضه انرژی جهانی داده است؛ اهرمی که ایران هرگز نمی‌توانست از طریق قدرت متعارف دریایی خود به دست آورد.
تهران در روزهای اخیر حملات خود در تنگه را تشدید کرده است؛ ظاهراً در واکنش به گسترش عملیات آمریکا که موجب شده بود جریان انتقال نفت دوباره به سطحی نزدیک به میزان پیش از جنگ بازگردد. بر اساس داده‌های پایش تردد دریایی، حملات ایران طی هفته گذشته بیش از ۱۰ کشتی را هدف قرار داده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه در داخل «ایر فورس وان».
تهدید یک طرح [ادعایی] ترور از سوی ایران در ماه ژوئیه زنجیره‌ای خارق‌العاده از اقدامات را رقم زد؛ در جریان آن، ترامپ به‌طور مخفیانه و با استفاده از یک کامیون حمل غذای فرودگاه از «ایر فورس وان» خارج شد؛ فریبی برای محافظت از او در برابر تهدید حمله از سوی دشمنی که خود او در ماه مارس «تمام‌شده» توصیف کرده و اخیراً نیز آن را «به‌شدت درهم‌کوبیده‌شده» خوانده است.
در پایگاه هوایی فرفورد، به نظر می‌رسد ایران آمریکا را وادار کرده است نمادی از قدرت نظامی خود را از این پایگاه خارج کند؛ ناوگانی از هواپیماها که در جریان جنگ حملات سنگینی علیه ایران انجام داده‌اند. این در حالی است که هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که ایران واقعاً توانسته باشد نیرو یا تجهیزات لازم برای اجرای یک حمله «دسته‌جمعی پهپادی» را مستقر کند.
ایران علاوه بر حمله به نفتکش‌ها و بمب‌افکن‌های B-1، از پهپادها برای وارد کردن خسارات گسترده به پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و کشتن شماری از نیروهای آمریکایی نیز استفاده کرده است. ایران همچنین متحدان نیروهای انصارالله خود در یمن را برای حمله به بخش‌هایی از عربستان سعودی به کار گرفته است؛ مناطقی که ایران احتمالاً در غیر این صورت نمی‌توانست به آنها دسترسی پیدا کند.
ایران این اقدامات را در حالی انجام داده که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در سال جاری تلفات سنگینی به این کشور وارد کرد.
ترامپ این هفته تلاش کرد اهمیت خروج بمب‌افکن‌ها از بریتانیا را کم‌اهمیت جلوه دهد. او گفت: «به جای اینکه دشمن را وسوسه کنیم، دشمن را می‌گیریم و شکست می‌دهیم. بنابراین آنها را کمی جابه‌جا کردیم؛ خیلی دور نیست.»
با این حال، اگر حملات هوایی آمریکا علیه ایران از سر گرفته شود، بمب‌افکن‌ها پس از انتقال به پایگاه‌هایی در داکوتای جنوبی و دیگر نقاط آمریکا، باید هزاران کیلومتر بیشتر از زمانی که در پایگاه سابق خود در فاصله حدود ۱۳۰ کیلومتری غرب لندن مستقر بودند، پرواز کنند.
مقام‌های پیشین امنیتی گفتند این تخلیه از نظر نمادین یک پیروزی برای تهران محسوب می‌شود، اما در نهایت پیامد محدودی دارد.
نورمن رول، مقام ارشد پیشین سازمان سیا و کارشناس ایران، گفت: «این اقدام گزینه‌های نظامی ما علیه ایران را محدود نمی‌کند و مسیر راهبردی درگیری را تغییر نمی‌دهد.»
با این حال، رول گفت این اتفاق نشان می‌دهد ایران در استفاده از فناوری پهپادی مهارت پیدا کرده و این فناوری مقام‌های نظامی را وادار می‌کند آسیب‌پذیری پایگاه‌هایی مانند فرفورد را که مدت‌ها امن تلقی می‌شدند، دوباره ارزیابی کنند.
رول گفت: ایران «نشان می‌دهد فناوری‌های جدید سایبری و پهپادی چگونه ما را وادار می‌کنند معماری حفاظتی خود را تغییر دهیم.»
میزان نگرانی درباره این تهدید از این واقعیت مشخص است که به گفته مقام‌های آمریکایی، تخلیه بمب‌افکن‌ها پیش از آن آغاز شد که هواپیماهای سوخت‌رسان به‌طور کامل در موقعیت لازم برای پشتیبانی از پرواز آنها بر فراز اقیانوس اطلس قرار گرفته باشند.
این جابه‌جایی شتاب‌زده در شرایطی انجام شد که درباره میزان فوریت تهدید علیه فرفورد و همچنین توانایی ایران برای اجرای چنین طرح پیچیده‌ای، پیام‌های متناقضی وجود داشت.
مقام‌های آمریکایی گفتند بمب‌افکن‌ها در واکنش به چندین منبع اطلاعاتی مختلف جابه‌جا شدند که نشان می‌داد این هواپیماها ممکن است هدف حمله‌ای مشابه حمله‌ای قرار گیرند که اوکراین در ژوئن ۲۰۲۵ علیه روسیه انجام داد.
در آن حمله که «عملیات تار عنکبوت» نام گرفت، اوکراین با استفاده از پهپادهای کوچک مسلح که در کامیون‌های باری به داخل روسیه قاچاق شده بودند، بیش از ۱۲ هواپیمای نظامی روسیه را منهدم کرد.
ترس از اینکه حمله‌ای مشابه در خاک بریتانیا در حال شکل‌گیری باشد، احتمالاً پس از آن شدت گرفت که پلیس کمی پس از نیمه‌شب ۲۷ سپتامبر تماس‌هایی درباره نزدیک شدن سه ون باری سفیدرنگ به پایگاه فرفورد دریافت کرد.
تصاویر خبری پس از حضور پلیس در محل، پنج مرد را نشان می‌داد که لباس‌های خود را از تن خارج کرده و در تاریکی، در حالی که تحت مراقبت پلیس بودند، روی زمین نشسته بودند. تصاویر خبری صبح روز بعد نیز ربات‌های بررسی مواد منفجره را نشان می‌داد که در میان ون‌ها حرکت می‌کردند.
با این حال، پلیس هیچ پهپاد، مواد منفجره یا سلاحی در خودروها پیدا نکرد و تنها چیزی که یافت شد، محفظه‌هایی حاوی بنزین بود. هر پنج مظنون روز بعد با قرار وثیقه آزاد شدند؛ موضوعی که نشان می‌داد پلیس بریتانیا تشخیص داده است آنها دیگر تهدیدی فوری محسوب نمی‌شوند.
ترامپ در آن زمان گفت مظنونان قصد داشتند «خسارت بزرگی» وارد کنند. اما بمب‌افکن‌ها تا یک هفته بعد تخلیه نشدند. همچنین، با وجود اینکه مقام‌های آمریکایی به جریان‌های اطلاعاتی جدید و نگران‌کننده استناد کردند، مقام‌های بریتانیایی گفتند تهدید جدیدی علیه پایگاه ایجاد نشده بود. این مقام‌ها برای صحبت درباره تحقیقات در حال انجام، به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند.
این واکنش‌های ظاهراً متفاوت، پرسش‌هایی درباره «اینکه این تهدید تا چه حد جدی بود» ایجاد می‌کند. بایمن گفت ممکن است آمریکا به اطلاعاتی دست یافته باشد که متحدانش از آن بی‌خبر بوده‌اند، یا اینکه واشنگتن در برابر «تروریسمی صرفاً در حد برنامه و نیت» بیش از حد محتاطانه عمل کرده باشد.
بریتانیا در سال‌های اخیر با ده‌ها طرح و توطئه مواجه بوده که به ایران نسبت داده شده‌اند، اما هیچ جزئیاتی از این پرونده‌ها منتشر نشده که نشان دهد ایران توانایی اجرای حمله‌ای پیچیده علیه یک پایگاه نظامی به‌شدت محافظت‌شده را دارد.
به گفته کارشناسان، طرح مربوط به فرفورد ممکن است تلاشی از سوی ایران برای آزمایش سامانه‌های دفاعی بریتانیا و ایجاد نگرانی در واشنگتن بوده باشد، بدون اینکه خطر پیامدها یا شکست یک حمله تمام‌عیار را بپذیرد.
علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه در «گروه بین‌المللی بحران»، گفت: «ممکن است مسئله کمتر این باشد که ایران قصد اجرای چنین حمله‌ای را داشته و بیشتر این باشد که می‌خواسته سرویس‌های اطلاعاتی غرب متوجه شوند که ایران توانایی انجام چنین کاری را دارد.»
واعظ گفت نتیجه این اقدام «یک شلیک هشداردهنده با دقتی حساب‌شده بود؛ راهی برای نشان دادن اینکه ایران می‌تواند میدان نبرد را به خاک اروپا بکشاند.»
