وال استریت ژورنال نوشت: مذاکرهکنندگان صلح در تلاشاند ایران را به دادن امتیاز در برنامه هستهای خود ترغیب کنند تا مذاکرات آتشبس با آمریکا پس از رد پیشنهاد آتشبس تهران از سوی دونالد ترامپ، از سر گرفته شود.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: مذاکرهکنندگان صلح در تلاشاند ایران را به دادن امتیازی در برنامه هستهای خود ترغیب کنند تا مذاکرات آتشبس با آمریکا از سر گرفته شود؛ تلاشی برای جلوگیری از آنکه درگیری بار دیگر به یک جنگ تمامعیار تبدیل شود.
واسطههای درگیر در مذاکرات گفتند این تلاشی کمشانس برای متقاعد کردن ایران به دادن امتیاز به ترامپ در موضوعی است که برای او بیش از همه اهمیت دارد. ترامپ تلاش کرده است درگیری را بار دیگر حول [ادعای] اولیه جنگی خود، یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، تعریف کند و مذاکرات را از موضوع بازگشایی تنگه هرمز، که اکنون در کنترل ایران است، دور کند. ترامپ هفته گذشته در سخنرانی خود در سازمان ملل گفت در حال بررسی این است که آیا برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هستهای، دولت این کشور را «نابود کند» یا نه.
اما ایران نشانه چندانی از آمادگی برای مذاکره درباره برنامه هستهای خود به واسطهها نشان نداده است.
مقامهای دولتهای خاورمیانه که بهطور منظم با تهران در تماس هستند، میگویند مقامات ایران اطمینان دارند که میتوانند در برابر محاصره طولانیمدت آمریکا یا ازسرگیری کارزار بمباران از سوی ایالات متحده مقاومت کنند.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، روز یکشنبه گفت ایران آماده مذاکره است، اما تأکید کرد تهران به هرگونه حمله، متقابلاً پاسخ خواهد داد.
عراقچی در برنامه «Meet the Press» شبکه انبیسی گفت: «ما کاملاً آمادهایم که جنگ از سر گرفته شود. در برابر هرگونه تجاوز جدید، حتی اگر به جنگی در حد روز قیامت منجر شود، محکم ایستادگی میکنیم. اما همزمان آماده دیپلماسی نیز هستیم. انتخاب با رئیسجمهور ترامپ است.»
عراقچی پس از پایان نشست مجمع عمومی سازمان ملل، برای انجام مذاکرات بیشتر در نیویورک ماند، اما واسطههای عرب گفتند ایران از زمان رد طرح آتشبس تهران از سوی ترامپ، هیچگونه امتیازی نداده است.
مقامهای عرب در کشورهای حاشیه خلیج فارس گفتند ایران خواهان آن است که واشنگتن پیش از حرکت مذاکرات به جلو، امتیازهایی بدهد.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، که کشورش یکی از اصلیترین کانالهای انتقال پیام میان آمریکا و ایران برای برقراری صلح است، در مصاحبهای تلویزیونی با بلومبرگ گفت حلوفصل این درگیری با گذشت زمان دشوارتر میشود. او به حملات انصارالله در یمن و همچنین حملات در عراق علیه عربستان سعودی اشاره کرد.
نخستوزیر قطر گفت: «این درگیری بسیار پیچیده است. هیچ راهبرد کلان و روشنی که بر اساس آن برای پایان دادن به این وضعیت حرکت کنیم، وجود ندارد و این دقیقاً همان چیزی است که امروز کم داریم.»
خود ترامپ نیز نسبت به موفقیت دیپلماسی تردید دارد و به کارکنانش گفته است که ازسرگیری کارزار بمباران را محتمل میداند؛ روزنامه والاستریت ژورنال روز جمعه این موضوع را گزارش کرد.
ترامپ روز جمعه پیشنهاد آتشبس ایران را رد کرد؛ پیشنهادی که بر اساس آن تنگه هرمز برای مدت هفت روز باز میشد و محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا پایان مییافت تا فضایی برای مذاکرات فراهم شود.
آمریکا اکنون اطمینان بیشتری پیدا کرده است که محاصره دریایی این کشور تأثیر شدیدی بر اقتصاد ایران گذاشته است.
اومر کریم، پژوهشگر امنیت خلیج فارس در دانشگاه بیرمنگام بریتانیا، گفت: «این مسئله اهرم فشار ایران بر سر میز مذاکره را تضعیف میکند.»
کریم گفت دولت ایران بر این باور است که ترامپ و حزب جمهوریخواه او در انتخابات میاندورهای شکست خواهند خورد. از آنجا، بسیاری از مقامهای خاورمیانه معتقدند ترامپ کمتر تحت تأثیر ملاحظات انتخاباتی خواهد بود، تمایل بیشتری به استفاده از زور خواهد داشت و احتمال اینکه بر سر شروط ایران توافق کند، کمتر خواهد شد.
کریم گفت: «در حال حاضر، هرگونه امتیاز از سوی هر یک از طرفها، از سوی طرف مقابل نه بهعنوان تمایل برای حلوفصل مسائل، بلکه بهعنوان نشانه ضعف تلقی خواهد شد.»
ایران میخواهد آمریکا به تفاهمنامهای که ترامپ در ماه ژوئن با آن موافقت کرده بود بازگردد؛ توافقی که قرار بود تنگه هرمز را بازگشایی کند و در نهایت مذاکرات هستهای را آغاز کند. در مقابل، قرار بود بخشی از تحریمهای ایران لغو شود، میلیاردها دلار از منابع مالی تهران که در خارج از کشور مسدود شده است آزاد شود و محاصره آمریکا علیه ایران برداشته شود، در کنار سایر موارد.
این توافق بهطور گسترده بهعنوان توافقی مطلوب برای ایران تلقی میشد، اما مقامهای آمریکایی گفتهاند ترامپ دیگر نمیخواهد به آن بازگردد. در عوض، آمریکا تحریمها علیه ایران و هر کشوری را که با ایران تجارت کند تشدید کرده است؛ از جمله تلاش برای متوقف کردن رفتوآمد هوایی به مقصد جمهوری اسلامی و از آنجا.
بهنام بن طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسیها، اندیشکدهای در واشنگتن که از سیاستهای تهران انتقاد میکند، گفت: «نباید تعجب کرد که همه طرفها در حال سختتر کردن مواضع خود هستند. تهران تلاش میکند ترامپ را در نهایت به نسخهای فشرده از توافقی که اوایل تابستان آن را نقض کرد، برگرداند. در همین حال، به نظر میرسد واشنگتن مصمم است تحریمها را تشدید کند و محاصره را تا زمانی که نشانهای از تسلیم ایران مشاهده کند، حفظ کند.»
یک مقام ارشد از دولت یکی از کشورهای خاورمیانه که در مذاکرات صلح مشارکت دارد گفت ایران حاضر خواهد بود در برنامه هستهای خود مصالحههایی انجام دهد و اوایل امسال، در مذاکرات با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز به انجام چنین مصالحهای نزدیک شده بود.
با این حال، این مقام گفت ایران برای پذیرش چنین توافقی نیازمند تضمینهای صریحی خواهد بود مبنی بر اینکه اسرائیل پس از هرگونه توافق میان واشنگتن و تهران، بار دیگر به ایران حمله نخواهد کرد.
