بعضی صداهای معمولی مثل جویدن غذا، فینکردن یا حتی نفس کشیدن برای برخی افراد میتواند واکنشی شدید و ناخوشایند ایجاد کند؛ واکنشی که کاملاً غیرارادی است و کنترل آن آسان نیست.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ این وضعیت که به آن میسوفونیا گفته میشود، میتواند تأثیر قابلتوجهی بر زندگی روزمره داشته باشد. در حال حاضر، روشهای درمانی بیشتر روی کنترل علائم تمرکز دارند و هنوز درمانی که مستقیماً علت این مشکل را برطرف کند، وجود ندارد.
به همین دلیل، پژوهشگران تلاش میکنند بفهمند چرا برخی افراد چنین واکنش شدیدی به صداهای خاص نشان میدهند.
در یک مطالعه جدید، پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه ییل بررسی کردند که آیا این حساسیت شدید به صداها در خانوادهها بیشتر دیده میشود و آیا عوامل ژنتیکی ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند.
آیا این حساسیت شدید به صداها ارثی است؟
پژوهشهای قبلی هم احتمال وجود ارتباط خانوادگی را مطرح کرده بودند، اما در آنها معمولاً فقط از افراد مبتلا درباره اعضای خانوادهشان سؤال میشد و خود اعضای خانواده مستقیماً مورد بررسی قرار نمیگرفتند.
در مطالعه جدید، ۱۰۱ فرد مبتلا و اعضای خانواده آنها بررسی شدند.
نتایج نشان داد ۳۹ درصد از افراد مبتلا، حداقل یک خویشاوند درجهیک مبتلا داشتند. همچنین ۴۸ درصد آنها دستکم یک خویشاوند، از هر درجهای، با همین مشکل داشتند.
خویشاوند درجهیک شامل والدین، خواهر و برادر و فرزندان میشود.
پژوهشگران همچنین دریافتند برخی اختلالات عصبی و روانشناختی در این خانوادهها نسبتاً شایع هستند؛ از جمله اضطراب، افسردگی، اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD).
به گفته پژوهشگران، شیوع بالای این حساسیت به صداها و برخی مشکلات دیگر در اعضای یک خانواده میتواند نشان دهد که عوامل ژنتیکی و محیطی مشترکی در بروز آنها نقش دارند.
آنها همچنین دریافتند این حساسیت و اضطراب در مادران بیشتر از پدران دیده میشود؛ موضوعی که با شیوع بیشتر این شرایط در زنان مطابقت دارد.
آیا یک ژن خاص مسئول این مشکل است؟
هنوز چنین چیزی مشخص نیست.
پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج این مطالعه مقدماتی هستند. این پژوهش هنوز مورد داوری علمی قرار نگرفته و گروه کنترل نیز نداشته است.
بنابراین، نمیتوان گفت یک ژن مشخص باعث ایجاد این مشکل میشود یا اینکه داشتن سابقه خانوادگی حتماً به معنای ابتلای فرد خواهد بود.
با این حال، یافتهها سرنخهایی در اختیار دانشمندان قرار داده که میتواند مسیر تحقیقات آینده را مشخص کند.
پژوهشگران اکنون در حال انجام بررسیهای دقیقتر DNA هستند و خانوادههایی را که اعضای مبتلا ندارند نیز برای مقایسه بررسی خواهند کرد.
دانشمندان به دنبال سرنخهای ژنتیکی هستند
این گروه پژوهشی پیشتر از روشی به نام توالییابی کل اگزوم برای بررسی اختلالاتی مانند وسواس فکری-عملی و اختلال تیک مزمن استفاده کرده است.
این روش بخشهایی از DNA را بررسی میکند که دستور ساخت پروتئینها را در خود دارند. در این بخشها گاهی تغییرات ژنتیکی نادری دیده میشود که به آنها جهشهای نوپدید گفته میشود؛ یعنی تغییراتی که در خود فرد ایجاد شدهاند و لزوماً از والدین به ارث نرسیدهاند.
پیدا کردن چنین تغییراتی میتواند به پژوهشگران کمک کند ژنها و مسیرهای زیستی مرتبط با یک اختلال را شناسایی کنند.
پژوهشگران امیدوارند همین روش بتواند اطلاعات بیشتری درباره حساسیت شدید به صداها در اختیار آنها قرار دهد. یکی از روشهای مورد نظر، بررسی خانوادههای سهنفره شامل فرد مبتلا و هر دو والد او است.
برخی یافتههای اولیه نشان میدهند افراد مبتلا ممکن است تعداد بیشتری از بعضی جهشهای نوپدید را داشته باشند، اما هنوز برای مشخص شدن نقش دقیق این تغییرات، تحقیقات بیشتری لازم است.
این فقط «حساس بودن به صدا» نیست
پژوهشگران تأکید میکنند این وضعیت یک واکنش واقعی و غیرارادی مغز است و نباید آن را صرفاً حساسیت بیش از حد یا «زود ناراحت شدن از صداها» دانست.
این مشکل میتواند زندگی روزمره فرد را هم تحت تأثیر قرار دهد. بعضی افراد برای دور ماندن از صداهای محرک، از غذا خوردن در جمع، حضور در کلاس یا محل کار و حتی برخی موقعیتهای اجتماعی اجتناب میکنند.
توماس فرناندز، روانپزشک کودک و یکی از پژوهشگران، میگوید واکنش به صداهای محرک میتواند فوری و غیرارادی باشد و همین مسئله گاهی باعث سوءتفاهم و درگیری با اطرافیان میشود.
شناخت بهتر علت این واکنش شدید به صداها، بهویژه نقش احتمالی ژنتیک، میتواند در آینده به تشخیص دقیقتر و پیدا کردن روشهای مؤثرتر برای کمک به افراد مبتلا منجر شود.
این پژوهش در حال حاضر بهصورت پیشچاپ در medRxiv منتشر شده و مطالعات ژنتیکی مرتبط این گروه نیز در مجله Nature Neuroscience منتشر شدهاند.
