نشریه د درایو نوشت: برای فروشگاهی که به عرضه کالاها در بستههای عمده و تقریباً نامحدود شهرت دارد، تعیین محدودیتهای سختگیرانه برای خرید، زنگ خطر بزرگی محسوب میشود. اما اگر قصد دارید این آخر هفته روغن خودرویتان را در خانه تعویض کنید، باید خود را برای یک شوک شدید قیمتی آماده کنید.
به گزارش انتخاب، همانطور که نشریه The Drive ابتدا گزارش داد، شرکت Costco رسماً سهمیهبندی فروش روغن موتور را آغاز کرده است تا با کمبود فزاینده روانکنندهها در جهان مقابله کند.
دوران خرید روغن موتور ارزان در بستههای عمده به پایان رسیده است. یک بسته ۱۰ کوارتی از روغن موتور تمامسنتتیک Kirkland Signature که پیشتر با قیمت بسیار پایین ۳۰ دلار عرضه میشد، اکنون به ۵۸ دلار رسیده است. نگرانکنندهتر اینکه کاستکو برای هر مشتری، خرید این محصول را به دو بسته در هفته محدود کرده است.
برندهای معروف نیز وضعیت چندان بهتری ندارند؛ یک بسته ششکوارتی Mobil 1 در حال حاضر ۴۴ دلار قیمت دارد و برای جلوگیری از خرید انبوه توسط دلالان و سودجویان، هر عضو کاستکو میتواند حداکثر پنج بسته خریداری کند.
گرچه افزایش قیمتها در فروشگاههای زنجیرهای را بهراحتی میتوان به زیادهخواهی شرکتها نسبت داد، اما ریشه این کمبود خاص، عمیقاً به درگیریهای بینالمللی بازمیگردد.
روغن موتورهای سنتتیک مدرن تا حد زیادی به روغنهای پایه گروه ۳ (Group III) وابستهاند. آمریکا در گذشته نزدیک به ۴۴ درصد از نیاز خود به روغن پایه گروه ۳ را مستقیماً از سه تولیدکننده بزرگ در منطقه خلیج فارس وارد میکرد: Bapco در بحرین، ADNOC در امارات متحده عربی و Pearl GTL در قطر.
درگیری نظامی جاری با ایران و محاصره تنگه هرمز عملاً صادرات این منابع حیاتی را مختل کرده است. برای وخیمتر شدن بحران زنجیره تأمین، تأسیسات عظیم Pearl GTL در قطر در مارس ۲۰۲۶ در پی حملات هوایی ایران بهشدت آسیب دید و بخش بزرگی از تولید جهانی را دستکم برای یک سال از مدار خارج کرد.
پالایشگاهها به دنبال بالاترین سود در ۴۰ سال گذشتهاند
معمولاً هنگامی که مسیرهای تأمین از خاورمیانه دچار اختلال میشوند، پالایشگاههای کره جنوبی برای جبران کمبود وارد عمل میشوند. اما این بار، این پالایشگاهها خودشان نیز برای تأمین نفت خام مورد نیاز با مشکل مواجهاند.
از سوی دیگر، صنعت نفت با شدت زیادی در حال تغییر اولویتهای تولید خود است. در حال حاضر، حاشیه سود جهانی تولید گازوئیل و سوخت جت به بالاترین سطوح خود در ۴۰ سال گذشته رسیده است.
روغن موتور، گازوئیل و سوخت هواپیما همگی از همان بشکههای نفت خام تولید میشوند. بنابراین، وقتی پالایشگاهها میان تولید روغنهای پایه ضروری برای خودروهای سواری یا کسب سودهای بسیار بالاتر از بازار سوخت هواپیما و گازوئیل تجاری حق انتخاب داشته باشند، بهطور گسترده گزینه دوم را انتخاب میکنند.
این فشار ژئوپلیتیکی دقیقاً در بدترین زمان ممکن به رانندگان عادی ضربه میزند. موتورهای کوچک، توربوشارژ و تحت فشار امروزی برای جلوگیری از خرابیهای فاجعهبار و رعایت استانداردهای سختگیرانه زیستمحیطی، به ترکیبات شیمیایی بسیار پیشرفتهای در روغن موتور نیاز دارند.
از آنجا که موتورهای مدرن بسیار حساس هستند، خودروسازان آزمایشهای شیمیایی و فرآیندهای صدور مجوز بسیار سختگیرانهای را مطالبه میکنند. برای نمونه، General Motors از تأمینکنندگان میخواهد برای استفاده از نشان «مورد تأیید Dexos» روی بستهبندی، هزینههای صدور مجوز را دو برابر پرداخت کنند؛ یعنی هم برای هر محصول و هم به ازای هر واحد فروختهشده. این گواهی مستقیماً روی بستهبندی روغن موتور برند Kirkland کاستکو نیز درج شده است.
ترکیب اختلال در زنجیره تأمین خاورمیانه، رقابت پالایشگاههای بینالمللی برای کسب سود بیشتر از تولید گازوئیل و سوخت جت، و هزینههای بالای مجوزهای لازم برای موتورهای مدرن، شرایطی ایدهآل برای شکلگیری یک بحران تمامعیار و خالی شدن قفسههای فروشگاهها ایجاد کرده است.
