مطالعهای جدید نشان میدهد افرادی که به بیماریهای خودایمنی و چاقی مبتلا هستند، با مصرف داروهای GLP-1 مانند اوزمپیک و زپباند، ممکن است خطر مرگ، سکته مغزی و لختههای خونی خطرناک را بهطور قابلتوجهی کاهش دهند.
به گزارش انتخاب و به نقل از HealthDay News؛ نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی که همزمان با چاقی نیز دستوپنجه نرم میکنند، ممکن است با مصرف داروهایی مانند اوزمپیک (Ozempic) یا زپباند (Zepbound) خطر بروز لختههای خونی خطرناک و حتی مرگ را کاهش دهند.
بیماریهای خودایمنی مانند سلیاک، ویتیلیگو (پیسی)، پسوریازیس و آرتریت روماتوئید به دلیل ایجاد التهاب مزمن و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی، خطر بروز عوارض جدی و اورژانسهای پزشکی را افزایش میدهند.
اما پژوهشگران میگویند داروهای گروه GLP-1 ممکن است بتوانند بخشی از این خطر را خنثی کنند. نتایج این مطالعه اخیراً در مجله Journal of the American Heart Association منتشر شده است.
کاهش نزدیک به ۵۰ درصدی خطر مرگ
بر اساس یافتههای این تحقیق، افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده میکردند، تقریباً نیمی از خطر مرگ را در مقایسه با افرادی که این داروها را مصرف نمیکردند، تجربه کردند.
دکتر امی شیر (Amy Sheer)، پژوهشگر ارشد مطالعه و مدیر برنامه فلوشیپ پزشکی چاقی در دانشگاه فلوریدا، گفت:
«در این تحلیل مبتنی بر دادههای واقعی، بهطور مداوم شاهد کاهش عوارض جدی، از جمله لختههای خونی و همچنین کاهش میزان مرگومیر در بیمارانی بودیم که با آگونیستهای گیرنده GLP-1 درمان شده بودند.»
بررسی بیش از ۲۶ هزار بیمار طی یک دهه
در این مطالعه، پژوهشگران وضعیت بیش از ۱۳ هزار نفر که داروهای GLP-1 مصرف میکردند را با بیش از ۱۳ هزار فرد مشابه که این داروها برای آنها تجویز نشده بود، مقایسه کردند.
همه شرکتکنندگان مبتلا به چاقی و یک بیماری خودایمنی بودند و بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ در یک شبکه درمانی در ایالت فلوریدا تحت مراقبت قرار داشتند. محققان بیش از ۱۰ سال دادههای سلامت این افراد را مورد بررسی قرار دادند.
داروهای GLP-1 (پپتید شبهگلوکاگون-۱) با تقلید عملکرد هورمون طبیعی GLP-1 به کنترل قند خون و انسولین کمک میکنند، اشتها را کاهش میدهند و سرعت تخلیه غذا از معده را کند میکنند.
نتایج چشمگیر: کاهش خطر لخته خون، سکته و مرگ
پژوهشگران دریافتند افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکردند، در مقایسه با گروه دیگر:
* ۱۷ درصد کمتر در معرض تشکیل لخته خون در سیاهرگها قرار داشتند.
* ۳۱ درصد کمتر دچار آمبولی ریه ناشی از لخته خون شدند.
* ۱۳ درصد کمتر در معرض سکته مغزی قرار گرفتند.
* ۲۱ درصد کمتر نیاز به مراجعه به بخش اورژانس داشتند.
* و ۴۴ درصد کمتر با خطر مرگ ناشی از هر علت مواجه بودند.
«یافتهای چشمگیر که نباید نادیده گرفته شود»
دکتر فاطیما کودی استنفورد از بیمارستان عمومی ماساچوست در بوستون که در این پژوهش مشارکت نداشت و نتایج آن را بررسی کرده است، گفت:
«کاهش ۴۴ درصدی مرگومیر ناشی از همه علل در بیماران مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی، یافتهای بسیار چشمگیر است که باید توجه جدی ما را به خود جلب کند.»
او افزود:
«بهعنوان پزشک و پژوهشگر حوزه پزشکی چاقی که بهطور منظم از بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی پیچیده مراقبت میکند، این مطالعه آنچه را که بسیاری از ما در عمل بالینی حدس میزدیم، تقویت میکند؛ اینکه مزایای داروهای GLP-1 فراتر از کنترل قند خون و کاهش وزن است و ممکن است مسیر بیماری را در برخی از پرخطرترین بیماران بهطور اساسی تغییر دهد.»
چرا این داروها چنین اثری دارند؟
به گفته پژوهشگران، داروهای GLP-1 علاوه بر تأثیر بر وزن و قند خون، میتوانند فعالیت سیستم ایمنی را تعدیل کرده و تمایل بدن به تشکیل لختههای خونی را کاهش دهند؛ موضوعی که احتمالاً دلیل اصلی نتایج مثبت مشاهدهشده در این مطالعه است.
دکتر شیر نیز گفت:
«من نسبت به استفاده همزمان از داروهای اختصاصی بیماریهای خودایمنی در کنار داروهای GLP-1 بسیار خوشبین هستم. برای افرادی که اضافهوزن یا چاقی دارند و همزمان با یک بیماری خودایمنی زندگی میکنند، این مطالعه پیام امیدوارکنندهای دارد؛ اینکه داروهایی که همین حالا در دسترس هستند، ممکن است بتوانند خطر بیماریهای قلبیعروقی را نیز کاهش دهند.»
جمعبندی
این مطالعه نشان میدهد داروهای GLP-1 مانند اوزمپیک و زپباند ممکن است مزایایی فراتر از کاهش وزن و کنترل دیابت داشته باشند. در بیماران مبتلا به چاقی و بیماریهای خودایمنی، مصرف این داروها با کاهش چشمگیر خطر لختههای خونی، سکته مغزی، مراجعه به اورژانس و حتی مرگ همراه بوده است. با این حال، برای تأیید قطعی این یافتهها و تعیین علت دقیق این اثرات محافظتی، انجام مطالعات بیشتر ضروری است.
