پژوهشگران بریتانیایی در یک کارآزمایی بالینی اولیه به شواهدی دست یافتهاند که نشان میدهد یک داروی ضدالتهاب مورد استفاده در درمان آرتریت روماتوئید میتواند به کاهش علائم افسردگی در بیمارانی که به درمانهای رایج پاسخ ندادهاند، کمک کند.
به نقل از scitechdaily، دانشمندان ممکن است به راهی کاملاً جدید برای درمان افسردگی دست یافته باشند؛ رویکردی که به جای تمرکز بر مواد شیمیایی مغز، سیستم ایمنی و التهاب را هدف قرار میدهد.
نتایج یک کارآزمایی بالینی کوچک به سرپرستی پژوهشگران دانشگاه University of Bristol نشان میدهد یک داروی ضدالتهاب موجود میتواند به کاهش علائم افسردگی در برخی بیمارانی کمک کند که به درمانهای استاندارد پاسخ مناسبی ندادهاند. یافتههای این مطالعه در مجله علمی JAMA Psychiatry منتشر شده است.
دارویی که از درمان آرتریت به حوزه سلامت روان رسید
در این مطالعه، پژوهشگران اثر داروی Tocilizumab را بررسی کردند؛ دارویی که معمولاً برای بیماریهای التهابی و خودایمنی مانند Rheumatoid Arthritis تجویز میشود.
هدف این بود که مشخص شود آیا کاهش التهاب میتواند علائم افسردگی را در بیمارانی که به داروهای ضدافسردگی رایج پاسخ ندادهاند، بهبود بخشد یا خیر.
ارتباط میان التهاب و افسردگی
بیشتر داروهای ضدافسردگی موجود بر انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین، نورآدرنالین و دوپامین اثر میگذارند. با این حال، حدود یکسوم بیماران مبتلا به افسردگی از این درمانها سود کافی نمیبرند.
در سالهای اخیر شواهد فزایندهای نشان دادهاند که التهاب مزمن ممکن است در بروز افسردگی برخی افراد نقش داشته باشد. برآوردها حاکی از آن است که حدود یکسوم بیماران مبتلا به افسردگی دارای نشانههایی از التهاب خفیف در آزمایشهای خون هستند.
یکی از مولکولهای التهابی که توجه محققان را به خود جلب کرده، اینترلوکین-۶ (IL-6) است؛ پروتئینی که نقش مهمی در پاسخ التهابی بدن ایفا میکند.
نتایج مطالعه چه بود؟
در این کارآزمایی دوسوکور، ۳۰ بیمار مبتلا به افسردگی متوسط تا شدید که به درمانهای معمول پاسخ نداده بودند، شرکت کردند. همه شرکتکنندگان همچنین نشانههایی از التهاب خفیف در آزمایش خون داشتند.
از میان این افراد، ۱۴ نفر داروی توسیلیزوماب و ۱۶ نفر دارونما دریافت کردند و به مدت چهار هفته تحت پیگیری قرار گرفتند.
اگرچه به دلیل کوچک بودن حجم نمونه، اختلاف آماری چشمگیری میان دو گروه مشاهده نشد، اما بیمارانی که داروی ضدالتهاب را دریافت کردند در چندین شاخص از جمله شدت افسردگی، اضطراب، خستگی و کیفیت زندگی بهبود بیشتری نشان دادند.
نرخ بهبودی کامل نیز در گروه دریافتکننده دارو بالاتر بود؛ بهطوری که ۵۴ درصد از بیماران این گروه به مرحله بهبود رسیدند، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۳۱ درصد بود.
گامی به سوی درمانهای شخصیسازیشده
پژوهشگران معتقدند این نتایج میتواند آغازگر نسلی جدید از درمانهای افسردگی باشد؛ درمانهایی که بر اساس ویژگیهای زیستی هر فرد انتخاب میشوند.
به گفته محققان، این نخستین مطالعاتی است که بهصورت تصادفی و کنترلشده، هدف قرار دادن گیرنده اینترلوکین-۶ را بهعنوان راهکاری برای درمان افسردگی بررسی کرده و نتایج امیدوارکنندهای به دست آورده است.
هنوز برای نتیجهگیری نهایی زود است
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه در مقیاس کوچک انجام شده و برای تأیید اثربخشی و ایمنی این روش به کارآزماییهای بزرگتر نیاز است.
گام بعدی، اجرای یک مطالعه فاز سوم با تعداد بیشتری از بیماران خواهد بود تا مشخص شود آیا درمانهای مبتنی بر تعدیل سیستم ایمنی میتوانند به بخشی از درمان استاندارد افسردگی، بهویژه در بیماران مقاوم به درمان، تبدیل شوند یا خیر.
این مطالعه از ایدهای حمایت میکند که افسردگی در برخی افراد ممکن است تنها یک اختلال شیمیایی مغز نباشد، بلکه با فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی و التهاب نیز ارتباط داشته باشد. اگر تحقیقات آینده این یافتهها را تأیید کنند، درمانهای ضدالتهابی میتوانند گزینهای نوین برای میلیونها بیمار مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان در سراسر جهان باشند.
