کشیدن دندان ممکن است در نگاه اول یک راهحل سریع و مؤثر به نظر برسد؛ درد از بین میرود، عفونت درمان میشود و همه چیز به حالت عادی بازمیگردد. اما بسیاری از افراد نمیدانند که از دست دادن یک دندان، بهویژه زمانی که جای خالی آن درمان نشود، میتواند پیامدهای بلندمدتی برای سلامت دهان و حتی ظاهر صورت داشته باشد.
بهگزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ از تحلیل استخوان فک گرفته تا جابهجایی دندانها و مشکلات جویدن، اثرات کشیدن دندان ممکن است بهتدریج ظاهر شوند و فراتر از لبخند شما را تحت تأثیر قرار دهند.
پس از کشیدن دندان چه انتظاری باید داشت؟
دکتر هارش پاتاک، متخصص جراحی دهان، دندان و فک و صورت، توضیح میدهد:
«افرادی که برای درمان مشکلات دندانی خود دندان میکشند، معمولاً بلافاصله از درد و عفونت رهایی پیدا میکنند. اما بسیاری از آنها از این موضوع آگاه نیستند که از دست دادن دندان، در صورت جایگزین نشدن مناسب، میتواند به سلامت دهان و دندان در آینده آسیب برساند.»
به عبارت دیگر، اگرچه تسکین درد واقعی است، اما خطرات بلندمدت نیز واقعی هستند.
نتایج یک مطالعه چه میگوید؟
مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ در مجله علمی Journal of Advanced Pharmaceutical Technology & Research منتشر شد و ۲ هزار بیمار را بررسی کرد، نشان داد:
* ۳۸ درصد زنان پس از کشیدن دندان درد متوسط تا شدید را تجربه کردند.
* مشکلات موقتی در گفتار در حدود ۳۱ درصد مردان و ۲۷ درصد زنان مشاهده شد.
* عواملی مانند سیگار کشیدن و برخی بیماریهای زمینهای با عوارضی همچون خونریزی، بیحسی عصبی، اختلال خواب و حتی انزوای اجتماعی ارتباط داشتند.
۱. تحلیل استخوان فک و تغییرات ظاهری صورت
یکی از مهمترین پیامدهای بلندمدت کشیدن دندان، از بین رفتن تدریجی استخوان فک است.
دکتر پاتاک میگوید:
«هنگام جویدن، دندانها فشارهایی را به استخوان فک منتقل میکنند که باعث حفظ استحکام آن میشود. زمانی که دندانی کشیده میشود، این تحریک طبیعی از بین میرود و استخوان آن ناحیه بهتدریج شروع به تحلیل رفتن میکند.»
این روند میتواند در طول زمان باعث تغییرات ظاهری صورت شود، از جمله:
* فرورفتگی خفیف گونهها
* کاهش حجم فک
* پیرتر به نظر رسیدن چهره
هرچه مدت بیشتری از جایگزینی دندان از دسترفته بگذرد، این تغییرات محسوستر خواهند شد.
۲. جابهجایی دندانها و مشکلات بایت (نحوه قرارگیری دندانها روی هم)
خالی ماندن جای یک دندان فقط همان ناحیه را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ بلکه بر تمام دندانهای اطراف نیز اثر میگذارد.
دندانهای مجاور بهتدریج به سمت فضای خالی حرکت میکنند و این مسئله میتواند زنجیرهای از مشکلات را ایجاد کند:
* خارج شدن دندانها از موقعیت طبیعی خود
* اختلال در جویدن و گاز گرفتن غذا
* مشکلات گفتاری
* دشوارتر شدن تمیز کردن دندانها
* افزایش خطر پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه
۳. تأثیر بر تغذیه و آسیب به دندانهای باقیمانده
عوارض از دست دادن دندان تنها به دهان محدود نمیشود.
دکتر پاتاک هشدار میدهد:
«افرادی که چند دندان خود را از دست دادهاند، در جویدن برخی مواد غذایی با مشکل مواجه میشوند. این مسئله میتواند بر کیفیت تغذیه و حتی عملکرد دستگاه گوارش تأثیر بگذارد. علاوه بر این، فشار بیشتری به دندانهای باقیمانده وارد میشود و آنها سریعتر فرسوده میشوند.»
به همین دلیل، نادیده گرفتن تنها یک دندان ازدسترفته ممکن است در نهایت سلامت چندین دندان دیگر را نیز به خطر بیندازد.
۴. درد مفصل فک و حساسیت عصبی
تغییر در نحوه قرار گرفتن دندانها روی هم میتواند فشار اضافی بر مفصل گیجگاهی ـ فکی (TMJ) وارد کند. این وضعیت ممکن است باعث بروز:
* درد یا ناراحتی در فک
* صدا دادن مفصل هنگام باز و بسته کردن دهان
* سردردهای مرتبط با فک
شود.
همچنین در موارد نادر، بهویژه پس از کشیدن دندان عقل، برخی افراد ممکن است دچار:
* حساسیت طولانیمدت اعصاب
* بیحسی ماندگار در بخشی از دهان، لب یا زبان
شوند.
پس از کشیدن دندان چه باید کرد؟
خبر خوب این است که بیشتر عوارض بلندمدت کشیدن دندان قابل پیشگیری هستند؛ به شرط آنکه اقدامات لازم بهموقع انجام شود.
دکتر پاتاک توصیه میکند:
«دندانپزشکان معمولاً برای جایگزینی دندان ازدسترفته، ایمپلنت، بریج (پل دندانی) یا دندان مصنوعی را پیشنهاد میکنند. این روشها میتوانند از بروز بسیاری از مشکلات بلندمدت جلوگیری کنند.»
جمعبندی
کشیدن دندان ممکن است درد و عفونت را برطرف کند، اما اگر فضای خالی آن بدون درمان رها شود، میتواند به مرور زمان باعث تحلیل استخوان فک، جابهجایی دندانها، مشکلات جویدن، اختلالات مفصل فک و حتی تغییرات ظاهری صورت شود.
اقدام سریع برای جایگزینی دندان ازدسترفته و رعایت مراقبتهای دندانپزشکی منظم، بهترین راه برای حفظ سلامت دهان و جلوگیری از آسیبهای ماندگار در آینده است.
