مولتیپل اسکلروزیس (MS) یا اماس یک اختلال عصبی است که حدود ۳ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. اگرچه هر فردی ممکن است به اماس مبتلا شود، اما عوامل مختلفی از جمله جنسیت و ژنتیک احتمال ابتلا را افزایش میدهند.
بهگزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث، مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری خودایمنی است که سیستم عصبی را درگیر میکند و باعث آسیب عصبی و التهاب مزمن میشود. اگرچه علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست، کارشناسان معتقدند که عوامل ژنتیکی و محیطی از مهمترین محرکهای آن هستند. علاوه بر این، تفاوتهای زیستی و اجتماعی نیز نقش مهمی در بروز بیماری دارند؛ به همین دلیل زنان بیش از مردان به این بیماری مبتلا میشوند.
در این مقاله، با استفاده از دیدگاههای تخصصی دکتر جایدیپ بانسال، مدیر ارشد و رئیس بخش نورولوژی بیمارستان فورتیس شالیمار باغ، به بررسی اماس در مردان میپردازیم.
مولتیپل اسکلروزیس چیست؟
بر اساس اعلام مؤسسه ملی اختلالات عصبی و سکته مغزی آمریکا (NINDS)، مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن عصبی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به پوشش محافظ رشتههای عصبی در مغز و نخاع حمله میکند. این آسیب باعث اختلال در ارتباط میان مغز و بخشهای مختلف بدن میشود.
اگرچه اماس در زنان شایعتر است، مردان نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند و در برخی موارد، روند پیشرفت علائم در آنها سریعتر باشد.
علائم مولتیپل اسکلروزیس در مردان
علائم اماس بسته به ناحیهای از سیستم عصبی که تحت تأثیر قرار گرفته است، متفاوت هستند. نشانهها و علائم این بیماری در مردان و زنان تا حد زیادی مشابه است.
شایعترین علائم عبارتاند از:
* ضعف یا بیحسی در اندامها
* مشکل در حفظ تعادل و هماهنگی حرکتی
* تاری دید یا دوبینی
* خستگی مداوم
* سفتی و گرفتگی عضلات
* سرگیجه
* احساس گزگز یا مورمور شدن در بدن
برخی مردان ممکن است همچنین با مشکلات زیر مواجه شوند:
* اختلالات مثانه و مشکلات ادراری
* اختلال عملکرد جنسی
* مشکلات حافظه
* کاهش تمرکز و اختلالات شناختی
چه عواملی باعث اماس در مردان میشوند؟
علت دقیق اماس هنوز بهطور کامل شناخته نشده است. با این حال، تصور میشود که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد آن نقش داشته باشند.
عوامل خطر احتمالی عبارتاند از:
* سابقه خانوادگی یا زمینه ژنتیکی ابتلا به اماس
* سیگار کشیدن
* پایین بودن سطح ویتامین D
* برخی عفونتهای ویروسی، مانند ویروس اپشتین–بار (EBV)
* چاقی
اگرچه این عوامل خطر در هر دو جنس مشترک هستند، هورمونهای جنسی نیز نقش مهمی در بروز این بیماری عصبی دارند. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در مجله Multiple Sclerosis and Related Disorders نشان داد که اماس در زنان شایعتر از مردان است.
گزینههای درمانی اماس
اگرچه در حال حاضر درمان قطعی برای اماس وجود ندارد، اما روشهای درمانی مؤثر متعددی در دسترس هستند.
این درمانها شامل موارد زیر میشوند:
* داروهای تعدیلکننده بیماری (Disease-Modifying Therapies) که میتوانند سرعت پیشرفت بیماری را کاهش داده و تعداد عودها را کم کنند.
* داروهای کنترل علائم
* فیزیوتراپی و توانبخشی
* اصلاح سبک زندگی و رعایت عادات سالم
تشخیص زودهنگام و شروع بهموقع درمان نقش بسیار مهمی در حفظ توانایی حرکتی، استقلال فردی و کیفیت زندگی افراد مبتلا به اماس دارد.
جمعبندی
در حال حاضر حدود ۳ میلیون نفر در سراسر جهان با بیماری مولتیپل اسکلروزیس زندگی میکنند. متخصصان معتقدند هورمونهای تولیدمثلی احتمالاً در ایجاد این بیماری نقش دارند و به همین دلیل زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا قرار میگیرند.
اگرچه اماس بیماری قابلکنترلی است و درمانهای متعددی برای آن وجود دارد، تشخیص زودهنگام مهمترین عامل در جلوگیری از پیشرفت بیماری و کاهش عوارض آن به شمار میرود.
