ادعای نیویورک‌تایمز:

مقامات درگیر در مذاکرات می‌گویند پیش‌نویس یادداشت تفاهم جدیدی در حال بحث است که به تأیید هر دو طرف نزدیک‌تر شده / شگفت‌انگیزترین و جدیدترین بند اضافه شده به توافق، تأسیس یک صندوق سرمایه‌گذاری برای ایران به ارزش ۳۰۰ میلیارد دلار است / ویتکاف و کوشنر پیشنهاد راه‌اندازی پروژه‌های سرمایه‌گذاری در حوزه ساختمان و املاک را داده‌اند

برای هفته‌ها، واسطه‌های بین ایران و ایالات متحده تلاش کرده‌اند توافق اولیه‌ای را نهایی کنند که به طور بالقوه به جنگ پایان دهد. این تلاش‌ها بارها با شکست مواجه شده است زیرا طرفین درگیر یکدیگر را به کارشکنی یا تحریف شرایط متهم کرده‌اند. حالا، مقامات درگیر در مذاکرات می‌گویند پیش‌نویس یادداشت تفاهم جدیدی در حال بحث است که به تأیید هر دو طرف نزدیک‌تر شده، هرچند روایت‌های متفاوتی از برخی شرایط دارند. رئیس‌جمهور ترامپ هنوز آن را امضا نکرده است.

کد خبر: ۹۲۳۴۹۳

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۴۵

نیویورک‌تایمز نوشت: برای هفته‌ها، واسطه‌های بین ایران و ایالات متحده تلاش کرده‌اند توافق اولیه‌ای را نهایی کنند که به طور بالقوه به جنگ پایان دهد. این تلاش‌ها بارها با شکست مواجه شده است زیرا طرفین درگیر یکدیگر را به کارشکنی یا تحریف شرایط متهم کرده‌اند.

به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: حالا، مقامات درگیر در مذاکرات می‌گویند پیش‌نویس یادداشت تفاهم جدیدی در حال بحث است که به تأیید هر دو طرف نزدیک‌تر شده، هرچند روایت‌های متفاوتی از برخی شرایط دارند. رئیس‌جمهور ترامپ هنوز آن را امضا نکرده است.

این یک چارچوب اولیه خواهد بود و راه را برای مذاکرات اساسی‌تر - و به احتمال زیاد چالش‌برانگیزتر و طولانی‌تر - برای تعیین آینده برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌های آمریکا علیه این کشور و پایان رسمی جنگ هموار می‌کند.

در روزهای اخیر، تبادل آتش مختصری بین نیروهای آمریکایی و ایرانی رخ داده که بر فشار بر مذاکره‌کنندگان برای رسیدن به توافق افزوده است.

دیپلمات‌های درگیر در مذاکرات گفتند هر چه چانه‌زنی بیشتر طول بکشد، دو طرف ممکن است ناامیدتر شوند و تبادل آتش ممکن است افزایش یابد - که خطر به خطر انداختن بیشتر تلاش گسترده‌تر دیپلماتیک را دارد.

در اینجا برخی از جزئیات در حال بحث در آخرین پیشنهاد، به گفته یک مقام ایرانی، مقامات آمریکایی و دو دیپلمات درگیر در آخرین مذاکرات، که همه به شرط ناشناس ماندن برای بحث در مورد پیش‌نویس صحبت کردند، آورده شده است.

پایان جنگ، اما برای چه مدتی؟

توافق به احتمال زیاد شرایط پیمان عدم تجاوز بین واشنگتن و تهران را مشخص می‌کند.

واسطه‌ها می‌گویند انتظار می‌رود این توافق یک مؤلفه منطقه‌ای داشته باشد که مقامات ایرانی و یکی از دیپلمات‌ها گفتند شامل توقف جنگ در لبنان می‌شود. با وجود آتش‌بس در آنجا، هر دو طرف مدام آن را نقض کرده‌اند. و اخیراً اسرائیل حملات نظامی خود را علیه حزب الله، گروه شبه‌نظامی تحت حمایت ایران، تشدید کرده است.

با این حال، ابهامات باقی‌مانده همچنان پابرجاست. از آنجا که مذاکرات از طریق پاکستانی‌ها و قطری‌ها انجام شده، هرگز مشخص نبوده که آیا آمریکایی‌ها و ایرانی‌ها روی نسخه یکسانی از یادداشت تفاهم کار می‌کنند یا اینکه دقیقاً چه کسی از طرف ایرانی اختیار اعلام توافق را دارد.

دو دیپلماتی که در جریان آخرین شرایط قرار گرفتند گفتند توافق اولیه پایان خصومت‌ها را برای یک دوره اولیه ۶۰ روزه تعیین می‌کند و امکان مذاکره بین دو طرف با امکان تمدید آن را فراهم می‌کند.

با این حال، نسخه پیش‌نویس توصیف شده توسط مقام ایرانی می‌گوید که شرایط شامل «اعلام پایان جنگ» در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، برای کل مدت مذاکرات است. دو مقام ایرانی گفتند که شرایط مندرج در یادداشت تفاهم فقط به دوره مذاکرات برای یک توافق گسترده‌تر و دائمی مربوط می‌شود.

تنگه هرمز هنوز یک نکته اختلافی عمده است

انتظار می‌رفت توافق امکان ناوبری آزاد را از طریق تنگه هرمز، آبراه حیاتی برای کشتیرانی تجاری که قبل از جنگ حدود یک پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کرد، فراهم کند.

حملات ایران به طور مؤثر تنگه را به زودی پس از شروع حمله آمریکا و اسرائیل در فوریه بست و اقتصاد جهانی را متلاطم کرد. در پاسخ، نیروی دریایی آمریکا محاصره دریایی خود را بر بنادر و پایگاه‌های انرژی ایران در خلیج فارس اعمال کرد.

بر اساس برداشت آمریکا از یادداشت تفاهم، تنگه بلافاصله بازگشایی می‌شود، اما محاصره آمریکا همچنان باقی می‌ماند و به تدریج کاهش می‌یابد بسته به اینکه چقدر ترافیک کشتی‌های قبل از جنگ توسط ایران بازگردانده شود. ایده این است که ایران را برای مین‌روبی سریع تنگه تشویق کند.

دیپلمات مطلع از آخرین چارچوب گفت ایران موافقت کرده است اجازه دهد تردد دریایی به سطح قبل از جنگ برای ۳۰ روز بازگردد، در حالی که دو طرف در مورد یک توافق نهایی مذاکره می‌کنند. با وجود این امید، فرآیند مین‌روبی و باز کردن تنگه ممکن است هفته‌ها طول بکشد. او گفت تهران هنوز با واشنگتن درباره اینکه بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد، بحث می‌کند.

مقام ایرانی گفت که این توافق شاهد لغو محاصره دریایی آمریکا «طی ۳۰ روز» و باز شدن تنگه هرمز برای کل مدت مذاکرات خواهد بود. یک مقام آمریکایی گفت ایالات متحده هیچ بازه زمانی برای آن تعیین نکرده است.

واسطه‌ها می‌گویند مذاکره‌کنندگان ایرانی بر این ادعای خود پافشاری می‌کنند که ایران و عمان، که قلمروشان با تنگه همسایه است، حق دارند تعیین کنند که آیا پس از آن دوره، نوعی هزینه خدمات برای کشتی‌های عبوری وضع کنند یا خیر.

روز چهارشنبه، رئیس‌جمهور ترامپ ادعای خود را تکرار کرد که این آبراه بین‌المللی باید در نهایت بدون هیچ عوارض یا هزینه‌ای به روی همه باز بماند.

دیپلمات گفت برخی از مذاکره‌کنندگان آمریکایی پیشنهاد کرده‌اند که وضعیت بلندمدت تنگه به دور دوم مذاکرات موکول شود.

یک «صندوق سرمایه‌گذاری» پس از جنگ برای ایران

شاید شگفت‌انگیزترین و ظاهراً جدیدترین اضافه شده به توافق، اشاره به یک صندوق سرمایه‌گذاری برای ایران باشد. مقام ایرانی و یک دیپلمات آن را ۳۰۰ میلیارد دلار ذکر کردند، اما مقامات دیگر درگیر در میانجیگری این مبلغ را تأیید نکردند.

مقام ایرانی آن را یک «برنامه بازسازی» توصیف کرد که در صورت امضای توافق نهایی به ایران وعده داده می‌شود. اوایل مذاکرات، تهران خواستار غرامت برای خسارات ناشی از بمباران‌ها شده بود که برخی مقامات ایرانی آن را بین ۳۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلار تخمین می‌زنند.

دو دیپلمات مطلع از آخرین پیش‌نویس آن را یک «صندوق سرمایه‌گذاری» بین‌المللی نامیدند که ایالات متحده در صورت توافق نهایی به تسهیل آن کمک می‌کند. دیپلمات‌ها گفتند برنامه‌های چنین صندوقی در طول دوره مذاکرات بیشتر مورد بحث قرار خواهد گرفت.

به نظر می‌رسد این پیشنهاد، تکرار ایده قبلی است که توسط استیو ویتکاف، فرستاده خاورمیانه آقای ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور، مطرح شد. هر دوی آنها سرمایه‌گذاران املاک هستند و برخی واسطه‌ها گفتند آنها راه‌اندازی پروژه‌های ساختمانی در تهران و یک صندوق سرمایه‌گذاری را در صورت حصول توافق پیشنهاد کرده‌اند.

مقامات ایرانی گفتند آنها به مذاکره‌کنندگان آمریکایی پیشنهاد کرده‌اند که شرکت‌های آمریکایی، از جمله شرکت‌های بزرگ نفت و انرژی، بتوانند برای سرمایه‌گذاری و معاملات مشترک وارد ایران شوند.

مذاکرات هسته‌ای به تعویق می‌افتد

طبق گفته مقام ایرانی و دو دیپلمات، پیش‌نویس توافق شامل تعهدی است که دو طرف متعهد می‌شوند در مورد سرنوشت اورانیوم غنی‌شده ایران مذاکره کنند.

آنها گفتند این مذاکرات در مرحله دوم مذاکرات انجام می‌شود و شامل نحوه دفع ذخیره حدود ۹۷۰ پوندی اورانیوم ایران خواهد بود که می‌تواند به سرعت به درجه تسلیحاتی غنی‌سازی شود. همچنین ده تن دیگر مواد هسته‌ای غنی‌شده تا سطوح پایین‌تر وجود دارد که مذاکره‌کنندگان باید با آنها برخورد کنند.

آقای ترامپ ابتدا گفت که آن ذخایر باید به ایالات متحده فرستاده شود، در حالی که ایران می‌خواهد بخشی از اورانیوم غنی‌شده را در خاک خود تحت نظارت بازرسان بین‌المللی رقیق کند و بخش‌های دیگر ذخیره را به کشور ثالث بفرستد. آقای ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود در این هفته نشانه‌ای از انعطاف‌پذیری نشان داد و گفت رقیق‌سازی تحت نظارت بازرسان بین‌المللی یا فرستادن آن به کشور ثالث نیز قابل قبول خواهد بود. اما روز چهارشنبه گفت که با فرستادن آن به روسیه یا چین راحت نیست.

بر اساس نسخه پیش‌نویس توافق توصیف شده توسط مقام ایرانی، ایران برنامه هسته‌ای خود را در ازای تعهد واشنگتن به عدم افزایش تحریم‌ها در حین مذاکره دو طرف برای توافق نهایی، به حالت تعلیق درخواهد آورد.

به گفته مقام ایرانی، تحریم‌های موجود آمریکا علیه ایران - که عمدتاً در پاسخ به برنامه هسته‌ای ایران اعمال شده است - در صورت حصول توافق نهایی در طول زمان لغو خواهد شد.

ایران در نهایت می‌تواند به میلیاردها دارایی مسدود شده دسترسی پیدا کند

انتظار می‌رود توافق چارچوبی امکان آزادسازی نهایی برخی از وجوه مسدود شده ایران را فراهم کند، سه مقام آشنا با پیش‌نویس گفتند. اما آنچه روی کاغذ است ممکن است با آنچه دو طرف شفاهی توافق می‌کنند مطابقت نداشته باشد.

ایران تخمین زده می‌شود ۲۴ میلیارد دلار از پول خود را در بانک‌های خارج از کشور مسدود شده دارد و اصرار دارد که مذاکرات معنادار بدون آزادسازی آنها نمی‌تواند آغاز شود. این موضوع به ویژه برای آقای ترامپ حساس است به دلیل انتقادات تندی که از باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق، پس از آنکه دولت او ۱.۷ میلیارد دلار به ایران در ازای آزادی چهار آمریکایی بازداشتی فرستاد - که منتقدان آن را رسوایی «پالت‌های پول نقد» نامیدند - انجام داد.

آزادسازی میلیاردها دلار بیشتر از آنچه آقای اوباما انجام داد، می‌تواند آقای ترامپ را در معرض حملات مخالفان و همچنین تندروهای ضد ایران قرار دهد. و او به دستیارانش روشن کرده است که هیچ توافقی را امضا نخواهد کرد که در آن بتوان گفت ایالات متحده در حال پرداخت مستقیم پول نقد به ایران است. آقای ترامپ سال‌ها به آقای اوباما به خاطر پول نقدی که ایالات متحده برای حل و فصل یک اختلاف مالی دهه‌ها قبل به ایران تحویل داد، همزمان با توافق هسته‌ای اوباما در سال ۲۰۱۵، حمله کرده است.

با توجه به این واقعیت سیاسی، تیم آقای ترامپ در حال توسعه ایده‌هایی است که شامل کشورهای دیگر، از جمله قطر، برای آزادسازی وجوه برای ایران می‌شود.

انتظار می‌رود یک نسخه مکتوب از پیش‌نویس متعهد به آزادسازی تدریجی وجوه شود. مقام ایرانی و دو دیپلمات مطلع از این طرح گفتند ایران گفته است می‌خواهد به ۲۰ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده در خاورمیانه دسترسی پیدا کند.