آیا ورزش واقعاً به آرتروز کمک می‌کند؟

آرتروز (استئوآرتریت) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های تخریبی مفاصل است که باعث درد، خشکی، تورم و کاهش دامنه‌ی حرکتی می‌شود. این بیماری اغلب زانو، لگن و دست‌ها را درگیر می‌کند، هرچند می‌تواند سایر مفاصل بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

کد خبر: ۹۱۱۰۰۲

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۲:۲۷

به گزارش انتخاب و به نقل از  sciencealert ؛ اگر برای شما تشخیص آرتروز داده شده باشد، احتمالاً پزشکتان ورزش را توصیه کرده است؛ توصیه‌ای که در سال‌های اخیر به بخشی استاندارد از درمان تبدیل شده است. با این حال، یک مرور پژوهشی جدید نشان می‌دهد که شاید ورزش به اندازه‌ای که پیش‌تر تصور می‌شد مفید نباشد.

البته با نگاهی دقیق‌تر به این مطالعه، دلایلی برای احتیاط وجود دارد. بنابراین این یافته‌ها نباید شما را به کنار گذاشتن برنامه‌ی ورزشی‌تان ترغیب کند.

این مرور پژوهشی چه کرد؟

پژوهشگران یک «مرور چتری» انجام دادند؛ یعنی بررسی‌ای که چندین مرور نظام‌مند را کنار هم قرار می‌دهد. مرورهای نظام‌مند، نتایج مطالعات جداگانه را گردآوری و تحلیل می‌کنند تا به یک پرسش مشخص پاسخ دهند. بررسی این مرورها تصویری گسترده‌تر از یک موضوع پژوهشی ارائه می‌دهد.

پس از بررسی هزاران مطالعه، پژوهشگران پنج مرور نظام‌مند بزرگ (شامل ۱۰۰ مطالعه‌ی مستقل با ۸۶۳۱ بیمار) را وارد تحلیل کردند و سپس ۲۸ کارآزمایی جدید دیگر (با ۴۳۶۰ بیمار) را نیز افزودند.

آن‌ها تأثیر ورزش را بر آرتروز زانو، لگن و دست بررسی کرده و آن را با گزینه‌های دیگر مقایسه کردند؛ از جمله:

• عدم انجام درمان

• درمان‌های ساختگی (پلاسیبو)

• آموزش

• درمان دستی

• مسکن‌ها

• تزریق‌ها

• جراحی

نتایج چه بود؟

در مقایسه با عدم درمان و پلاسیبو، ورزش باعث کاهش اندکی در درد لگن، زانو و دست شد — حدود ۶ تا ۱۲ امتیاز در مقیاس ۱۰۰ امتیازی.

اما به نظر نمی‌رسید ورزش عملکرد حرکتی را بیشتر از این دو گزینه بهبود دهد.

در مورد آرتروز زانو و لگن، شواهد نشان داد ورزش به همان اندازه‌ی داروهایی مانند ایبوپروفن و کورتیکواستروئیدهای تزریقی (که برای کاهش التهاب به مفصل تزریق می‌شوند) در کاهش درد و بهبود عملکرد مؤثر است. این درمان‌ها نیز درد را حدود ۵ تا ۱۰ درصد کاهش دادند.

پژوهشگران نتیجه گرفتند که ورزش در مقایسه با جراحی تعویض کامل مفصل در بیماران مبتلا به آرتروز زانو و لگن، اثر کمتری بر بهبود درد و عملکرد دارد.

محدودیت‌های این مطالعه چه بود؟

۱. همه‌ی انواع ورزش یکسان در نظر گرفته شدند

در این بررسی، تمرینات قدرتی، هوازی، کششی، ورزش در آب و تای‌چی همگی در یک گروه قرار گرفتند.

در حالی که می‌دانیم همه‌ی ورزش‌ها اثر یکسانی ندارند. مرورهای قبلی نشان داده‌اند که مثلاً ورزش‌های هوازی ممکن است برای کاهش درد و بهبود عملکرد در آرتروز زانو مؤثرتر باشند، در حالی که حرکات کششی کمترین تأثیر را داشته‌اند.

همچنین وضعیت بالینی بیماران در نظر گرفته نشد. شواهد نشان می‌دهد افرادی که در ابتدای درمان درد شدیدتر و عملکرد ضعیف‌تری دارند، معمولاً پاسخ بهتری به ورزش می‌دهند.

۲. تفاوت بین ورزش تحت نظارت و بدون نظارت لحاظ نشد

پژوهش‌ها نشان می‌دهند تمرین تحت نظر مربی نتایج بسیار بهتری نسبت به تمرین بدون نظارت دارد؛ احتمالاً به این دلیل که مربی فرد را به ادامه و پیشرفت تشویق می‌کند.

۳. مدت‌زمان تمرین کوتاه بود

بیشتر مطالعات حدود ۱۲ هفته طول کشیده بودند. احتمالاً پایبندی بلندمدت به ورزش نتایج بهتری ایجاد می‌کند و فرصت بیشتری برای بهبود فراهم می‌آورد.

۴. میزان (دوز) ورزش بررسی نشد

بهبود درد و عملکرد با افزایش میزان تمرین هفتگی بیشتر می‌شود. برای مثال، یک مرور نشان داده است که بهترین نتایج در حدود ۱۵۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط در هفته حاصل می‌شود.

این محدودیت‌ها نشان می‌دهند که این مرور احتمالاً مزایای واقعی ورزش برای آرتروز را کمتر از واقعیت برآورد کرده است.

درد کمتر و سلامت جسمی و روانی بهتر

حتی کاهش اندک درد هم می‌تواند اثر مهمی بر زندگی فرد داشته باشد. کاهش ۱۰ درصدی درد ممکن است تفاوت معناداری در توانایی حرکت، کار کردن، معاشرت و مراقبت از دیگران ایجاد کند.

همچنین این مرور نشان داد ورزش می‌تواند به اندازه‌ی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و کورتیکواستروئیدها درد را کاهش دهد — اما بدون عوارض جانبی و هزینه‌های آن‌ها.

علاوه بر این، ورزش:

• سلامت قلب را بهبود می‌دهد

• خلق‌وخو را تقویت می‌کند

• به کنترل وزن کمک می‌کند

• خطر بیماری‌های مزمن مانند سرطان و دیابت را کاهش می‌دهد

این عوامل می‌توانند تأثیر چشمگیری بر سلامت و کیفیت زندگی شما داشته باشند.

حالا چه باید کرد؟

بر اساس این مرور جدید، می‌توانید مطمئن باشید که هر نوع ورزشی تا حدی درد را کاهش می‌دهد.

اما با توجه به شواهد پیشین، اگر به ورزش پایبند بمانید و آن را به بخشی دائمی از برنامه‌ی هفتگی خود تبدیل کنید، احتمالاً از مزایای بیشتری بهره‌مند خواهید شد.

بهترین ورزش، ورزشی است که واقعاً انجام شود. اگر پیاده‌روی در فضای باز را دوست دارید، این انتخاب بسیار خوبی است؛ زیرا هم سلامت عمومی را بهبود می‌دهد و هم درد را کاهش می‌دهد.

و اگر درد اجازه می‌دهد، گاهی شدت تمرین را کمی افزایش دهید — تا جایی که صحبت کردن هنگام فعالیت کمی دشوار شود.

اگر هم باشگاه رفتن را ترجیح می‌دهید، تمرینات قدرتی با وزنه نیز مزایای قابل‌توجهی برای سلامت کلی دارند، به‌ویژه اگر در بلندمدت ادامه پیدا کنند.