پاسخ به ۲۲ سؤال کالابرگی مردم

: اجرای طرح کالابرگ به عنوان یکی از حمایت‌های معیشتی پس از پایان یافتن سیاست پرداخت ارز ترجیحی به کالاهای وارداتی از جمله کالاهای اساسی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. حالا حتی دهک‌هایی از مردم که یارانه نقدی دریافت نمی‌کردند هم می‌توانند به طور مساوی و به اندازه دهک‌های مشمول یارانه از کالابرگ استفاده کنند.

کد خبر: ۹۰۶۲۳۹

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۵

روزنامه ایران: اجرای طرح کالابرگ به عنوان یکی از حمایت‌های معیشتی پس از پایان یافتن سیاست پرداخت ارز ترجیحی به کالاهای وارداتی از جمله کالاهای اساسی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. حالا حتی دهک‌هایی از مردم که یارانه نقدی دریافت نمی‌کردند هم می‌توانند به طور مساوی و به اندازه دهک‌های مشمول یارانه از کالابرگ استفاده کنند.

این در حالی است که پیش از حذف ارز ترجیحی، اقشار مرفه‌تر به دلیل مصرف بیشتر کالاها سهم بیشتری از منابع اختصاص یافته به ارز ترجیحی داشتند. در سایه ایجاد این عدالت و برای آنکه اعتبار کالابرگی بتواند به نحو بهتری امنیت غذایی آحاد جامعه را در مقابل افزایش قیمت کالاهای اساسی تضمین کند؛ دولت اجرای طرح کالابرگ به شیوه دوم را نیز از نیمه بهمن ماه آغاز می‌کند. شیوه‌ای که به معنای تضمین ثبات قیمت یک بسته ۹ قلمی از کالاهای اساسی به اندازه مشخص برای مصرف‌کنندگان است. به همین دلیل پرسش‌ها و ابهاماتی را که نسبت به کالابرگ و شیوه‌های اجرایی‌اش برای مردم وجود دارد از مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پرسیدیم و پاسخ گرفتیم.

روش دوم طرح کالا برگ چگونه است؟
شیوه دوم کالابرگ از نوبت دوم این مرحله یعنی بهمن ماه شروع خواهد شد. هدف این مدل حفظ قدرت خرید مردم و شامل ۹ قلم کالاست که با یک قیمت مشخص به مردم عرضه می‌شود و مردم قسمتی از این قیمت را پرداخت می‌کنند و بقیه در قالب کالابرگ و از طریق آن پرداخت می‌شود.

چرا این طرح شروع شد؟ آیا اجرای طرح کالابرگ به این شیوه پاسخی به این نکته مردم بود که می‌گفتند با وجود کالابرگ یک میلیون تومانی اثر تورم در بازار روی اقلام اساسی بیشتر از یک میلیون تومان خواهد بود؟

دولت برای حفظ امنیت غذایی مردم و بهبود معیشت طرح کالابرگ را به دو صورت اعتباری و به صورت کالایی اجرا می‌کند. در شیوه اعتباری مردم می‌توانند به فروشگاه‌ها مراجعه کنند و کالا را با هر قیمتی که در فروشگاه است از محل اعتبار کالابرگی خود خرید کنند. ممکن است این قیمت‌ها افزایش یا نوسان داشته باشد. ولی در شیوه دوم قیمت‌ کالاهای اساسی ۹ گانه مشمول کالابرگ حداقل برای یک دوره سه ماهه ثابت می‌ماند تا مردم احساس نوسان قیمت نداشته باشند و قدرت خریدشان حفظ شود.

در بحث توزیع چه فکری شده است؟ باتوجه به اینکه معلوم نیست دقیقاً مردم کجا باشند آیا این امکان وجود دارد که مثلاً اگر فردی در خیابان پیروزی ساکن است، اقلام را از فروشگاهی در پیروزی تحویل بگیرد؟ آیا برای شبکه تأمین مشخص است که چه مقدار کالا باید به کجا ارسال شود؟
برای شیوه دوم ابتدا مردم و خانوارها باید ثبت‌نام کنند و درخواست خودشان را به سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰* با انتخاب گزینه ۵ ارسال کنند. این ثبت‌نام به معنای آن است که متقاضی می‌خواهد برای یک دوره سه ماهه از کالابرگش به شیوه کالایی استفاده کند. مردمی که این درخواست را انجام دادند کد پستی‌شان را هم همراه با کد ملی سرپرست خانوار ارسال می‌کنند. بر اساس کدپستی و محل سکونت افراد و فروشگاه‌های همکار طرح که نزدیک به محل سکونت ثبت‌نام کنندگان هستند، توزیع کالاها برنامه‌ریزی و برای این مردم درنظر گرفته می‌شود که به آن فروشگاه‌ها مراجعه و خرید کنند.

روند و مراحل ثبت‌نام برای استفاده از شیوه دوم اجرای طرح کالابرگ را توضیح دهید؟
شیوه درخواست به این صورت است که سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰* را شماره‌گیری می‌کنند و رقم ۵ که آنجا نوشته شیوه دوم کالابرگ را ارسال می‌کنند. پس از آن کدی که باید وارد شود، کدملی سرپرست خانوار است و بلافاصله سیستم درخواست می‌کند که کدپستی محل سکونت را ارسال کنید. همین کدپستی مبنای ما برای مشخص شدن این است که دقیقاً در کدام فروشگاه‌ها باید این کالاها را عرضه کنیم.

استفاده از کدام روش در حال حاضر بیشتر به نفع مردم است؟
انتخاب از میان دو روش با مردم است و در این انتخاب کاملاً آزادند. در روش اولیه که اعتباری است و هم‌اکنون هم در حال اجراست؛ مردم آزادند بین اقلام یازده گانه انتخاب کنند که کدام کالا را به چه اندازه بخرند. ممکن است بخواهند فقط یک قلم کالا را بخرند و از سایر کالاها خرید نکنند. همچنین تا سقف آن یک میلیون تومانی که اعتبار دارند، می‌توانند خرج کنند. ولی اگر روش دوم را انتخاب کردند حتماً باید همه کالاهای ۹ گانه‌ای که گفته شده را با آن وزن مشخص برای هر نفر خرید کنند و دیگر آن قدرت انتخاب را ندارند که بین کالاها یک کالایی را بیشتر و کالای دیگری را کمتر بخرند. منتهی مزیت روش دوم این است که دولت خودش را متعهد کرده قیمت‌ها طی یک دوره سه ماهه بهمن، اسفند و فروردین برای این ۹ قلم ثابت بماند و به همین دلیل ممکن است این شیوه بیشتر مورد استقبال مردم قرار بگیرد.

کالاهایی که در شیوه دوم عرضه می‌شوند چه اقلامی هستند و از هر کدام به چه میزان به هر فرد تعلق می‌گیرد؟
اقلام روش دوم مشخصاً ۹ قلم است. به ازای هر فرد «مرغ» یک و نیم کیلوگرم، «تخم مرغ» یک کیلوگرم، «برنج» یک کیلوگرم، «روغن» ۸۱۰ گرم، «پنیر بسته‌ای» ۹۰۰ گرم، «شیر کم چرب» یک بسته نایلونی ۹۰۰ گرمی، «ماست کم چرب» یک بسته ۹۰۰ گرمی، «قند وشکر» نیم کیلو و یک بسته ماکارونی ۷۰۰ گرمی داده می‌شود.

اعلام شده که افراد برای دریافت این بسته کالابرگی باید مبلغی در حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان پرداخت کنند؟ این مبلغ چرا دریافت می‌شود؟
بهای تمام شده این اقلام ۹ گانه با این وزن‌هایی که گفته شد، چیزی بین حدود یک میلیون و سیصد تا یک میلیون و سیصد و پنجاه هزار تومان خواهد بود. بسته به اینکه مرغ منجمد باشد یا کشتار روز و اینکه برنج چه نوعی باشد، این قیمت‌ها یک مقدار متغیر است. چون یک میلیون تومان کالابرگ داده می‌شود، مردم ما به التفاوت آن را که سیصد تا سیصد و پنجاه تومان است پرداخت می‌کنند که چیزی در حدود ۲۵ درصد بهای تمام شده این کالاهاست.

آیا مردم می‌توانند هر ماه شیوه استفاده‌شان از کالابرگ را تغییر بدهند یا این انتخابشان برای سه ماه غیرقابل تغییر است؟ علت را هم توضیح دهید.
برای انتخاب گزینه دوم حتماً مردم باید وارد این سرشماره‌ای که گفتیم بشوند و انتخاب کنند. این انتخاب برای سه ماه آینده یعنی بهمن، اسفند و فروردین پابرجا است و قابل تغییر نیست. علت هم این است که بشود برنامه‌ریزی بهتری در زنجیره تولید و توزیع کالا انجام داد و ما برای سه ماه بدانیم کدام نقاط کشور این گزینه را انتخاب کردند تا کالا را به دست مردم برسانیم.

در کالابرگ‌های قبلی گزینه گوشت قرمز هم بوده است. در طرح جدید گوشت قرمز جزو۹  قلم کالا نیست. چرا؟
در روش دوم کالابرگ ۹ قلم است. اما در روش اول مردم می‌توانند از بین ۱۱ قلم کالا انتخاب کنند که گوشت قرمز و حبوبات هم جزو این ۱۱ قلم است. چون گوشت قرمز و حبوبات مشمول ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی نبود، در این ۹ قلم کالابرگی قرار نگرفته است.

مردم از چه زمانی می‌توانند انتخاب استفاده از کالابرگ به شیوه دوم را انجام دهند و تا چه زمانی برای انجام این انتخاب فرصت دارند؟
برای انتخاب گزینه دوم از یکشنبه ۲۸ دی ماه امکان شماره‌گیری سرشماره #۱۴۶۳*۵۰۰*  و ارسال گزینه ۵ و سپس کد ملی و بعد کدپستی محل سکونتشان فراهم شد. تا دهم بهمن ماه نیز فرصت دارند که این انتخابشان را انجام بدهند. اگر کسی انتخاب نکرد به منزله انتخاب همان روش قبلی یعنی روش اعتباری خواهد بود.

اگر فردی یکشنبه ۲۸ دی این انتخاب را انجام داده است، از چه زمانی کالا برایش فراهم می‌شود و می‌تواند محصولش را تحویل بگیرد؟
زمان اجرای طرح همزمان است با همان نوبت دوم روش اعتباری که درنظر گرفته بودیم؛ تقریباً اواسط بهمن ماه. منتهی تاریخ دقیق را متعاقباً اعلام خواهیم کرد. وقتی اعلام شد که نوبت دوم اعتبار کالابرگی قابل استفاده است، مردم برای استفاده از کالابرگ کالایی هم می‌توانند به فروشگاه‌ها مراجعه کنند و بسته ۹ قلم کالا را از فروشگاه‌ها بگیرند.

این را هم بگویم که این ۹ گانه به صورت بسته نیست که در یک پک باشد بلکه می‌تواند چند قلم کالا از این ۹ قلم را از یک فروشگاه بخرند، چند قلم را اگر وجود نداشت از فروشگاه دیگری بخرند یا از فروشگاهی خرید کنند که کالاهایش ارزان‌تر است. این نیست که به صورت یک بسته باشد. بلکه ۹ قلم کالا با وزن مشخص است و مصرف‌کننده وقتی به فروشگاه رفت، انتخاب می‌کند و می‌آورد پیش صندوق و صندوقدار برایش محاسبه می‌کند که برای یک نفر، شما باید این قدر کالا را برمی‌داشتید از این وزن‌ها و می‌توانید سیصد تا سیصد و پنجاه هزار تومان را برای هر نفر پرداخت کنید و آن کالاها را تحویل بگیرید.

پس من می‌توانم بروم مرغم را از یک فروشگاه بخرم. برنجم را از فروشگاهی دیگر و روغنم را هم از یک فروشگاه دیگر. فقط میزان عددش را باید رعایت کنم. این را توضیح بدهید.
در گزینه دوم کالابرگ مردم می‌توانند مرغشان را از یک فروشگاه بگیرند، روغنشان را از فروشگاه دیگر، تخم‌مرغ را ممکن است از فروشگاه دیگری بگیرند، کالاهای خشکشان را از فروشگاه دیگری بگیرند، لبنیات همین طور. یا اینکه اگر در فروشگاهی همه اینها موجود است و قیمتی بود که مدنظر ماست می‌توانند خرید کنند و هیچ مشکلی نیست. این امکان وجود دارد که در زمان متفاوت و از فروشگاه متفاوت خرید کنند.

آیا همه ۹ قلم را به میزان خاصش باید مصرف کنند؟ آیا ممکن است که فردی بگوید من به جای ۹ قلم فقط مرغ می‌خواهم و مثلاً به جای اینکه یک‌ونیم کیلو مرغ بگیرد بگوید سه کیلو مرغ بدهید و تمام.
هر فرد باید همه اقلام را با آن وزنی که مشخص شده خرید کند. اگر کالایی از این ۹ قلم را خرید نکند این می‌ماند برای ماه بعدش. اما باید حتماً از آن ۹ قلم خرید بکند و نمی‌تواند جابه‌جایی بین اقلام داشته باشد.

مثلاً سهمیه من و همسرم می‌شود ۳ کیلوگرم اما می‌روم ۴ کیلوگرم مرغ برمی دارم. در این صورت چطور محاسبه می‌شود؟
اگر کسی مراجعه کرد فرضاً خانوار دو نفره به ازای هر نفر گفتیم یک‌ونیم کیلوگرم مرغ می‌تواند با این قیمت بردارد. خانواده دو نفره می‌تواند تا سه کیلو از مرغی را که می‌خواهد بخرد از کالابرگش استفاده کند و مازاد بر آن را از جیب خودش به فروشگاه پرداخت کند.

چه فکری برای کیفیت این اقلام شده است؟ اینکه خدای ناکرده مردمی که دارند محصولی را نسبت به بازار یک مقدار ارزان‌تر می‌گیرند به همان نسبت کیفیتش افت نکرده باشد. آقای وزیر گفتند که کمتر بودن قیمت به دلیل تخفیف‌هایی است که با خرید حجم بالایی از کالا داده شده است، نه افت کیفیت. توضیح دهید؟
در زمینه زنجیره توزیع، تفاهمنامه‌هایی با طرف تولیدکننده، پخش و فروشگاه‌ها بسته می‌شود هر پخشی که به فروشگاه‌ها تحویل می‌دهد باید روزانه مشخص باشد که چه کالایی را چه مقدار و با چه قیمتی به فروشگاه تحویل داده و آن فروشگاه هم دقیقاً باید همین کالا را دست مردم بدهد. مردمی که گزینه دو را انتخاب کردند و آن کالابرگ را وقتی که می‌کشند ما هم اینجا چک می‌کنیم که این دو دقیقاً باهم تراز باشد و در مبادی غیررسمی به فروش نرسد. کیفیت در مبدأ که مشخص است. نظارت هم بر آن می‌شود. ولی در مقصد هم مصرف‌کننده وقتی کالا را تحویل می‌گیرد می‌تواند در اپلیکیشن «شمیم» شکایات یا تخلفات احتمالی فروشگاه را به ما اعلام کند و ما هم به تعزیرات ۱۲۴ و بازرسان خودمان که مستقر در استان‌های مختلف هستند اعلام می‌کنیم تا رسیدگی کنند.

گفتید همه کالابرگ می‌گیرند بجز حدوداً یک جامعه شش میلیون نفری که باید برای دریافت کالابرگ ثبت‌نام کنند. آماری دارید که از این شش میلیون نفر تا به حال چند نفر ثبت‌نام کرده‌اند؟
از این شش میلیون نفری که یارانه نمی‌گرفتند و قرار بود که در سامانه ما ثبت درخواست کنند برای کالابرگ تا الان حدود یک میلیون نفر ثبت‌نام کرده‌اند و ما کارتشان را شارژ کردیم. اما عده‌ای اصلاً ساختار خانوارشان نزد ما مشخص نیست. آنها قبلاً یارانه نمی‌گرفتند و باید نزد ثبت احوال سامانه ncr.ir ثبت احوال مراجعه کنند و در قسمت خانوار ساختار خانواده خودشان که سرپرست کیست و اعضای خانوار چه تعداد هست را آنجا ثبت کنند. در عرض سه یا چهار روز کاری پس از آنکه تأییدیه ثبت احوال را گرفتند این اطلاعات از سوی ثبت احوال به ما ارسال می‌شود و ما حساب کالابرگی‌شان را شارژ می‌کنیم.

اگر من در سیستم شما سرپرست خانوار نمایش داده نمی‌شدم چگونه می‌توانم کالابرگم را فعال کنم؟
اگر عزیزانی که یارانه نمی‌گرفتند و حالا وقتی وارد سامانه اپلیکیشن شمیم یا hemayat.ir شدند و آنجا نمایش داده شده که «شما سرپرست خانوار نیستید» حتماً به nrc.ir ثبت احوال مراجعه کنند آنجا مشخصات خانوارشان را باید به تأیید برسانند. اگر دیدند که خودشان سرپرست هستند و اعضایشان را هم دیدند از کنار آن رد نشوند و حتماً یک تأیید بزنند. تأیید که شد در سامانه ثبت احوال می‌نشیند و ظرف سه یا چهار روز کاری ثبت احوال این اطلاعات را برای ما ارسال می‌کند و کالابرگ آنها شارژ می‌شود.

کسانی که این ماه یک میلیون را استفاده نکرده‌اند می‌توانند ماه بعد این اعتبار را به شیوه کالایی استفاده کنند؟
کسانی که از اعتبار کالابرگشان در دی ماه استفاده نکرده‌اند بهمن ماه می‌توانند از آن فقط به صورت اعتباری استفاده کنند، اما برای سه ماه بهمن، اسفند و فروردین می‌توانند کالابرگ را به شیوه کالایی استفاده کنند.

به نظرتان شیوه دوم از چه زمانی اجرایی می‌شود؟ از چه تاریخی در بهمن؟
اجرای شیوه اول از ۱۷ دی شروع شد. یعنی مردم از ۱۷ دی به فروشگاه‌ها مراجعه و خرید کردند. شیوه دوم دیگر نهایتاً هفدهم بهمن ماه شروع خواهد شد. سعی ما این است که قبل از هفدهم بهمن مثلاً از میانه بهمن که نوبت دوم شروع می‌شود برای هر دو گروه کالابرگ را اجرایی کنیم.

قیمت‌گذاری شبکه توزیع و سودی را که می‌برند، توضیح دهید؟
در اجرای طرح تضمین امنیت غذایی اگرچه نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی حذف شد و نهاده‌ها به قیمت آزاد در اختیار تولیدکننده قرار می‌گیرد اما قرار نیست دقیقاً به اندازه همان درصد افزایش قیمت نهاده قیمت تولید هم افزایش پیدا کند چون صرفاً قسمتی از هزینه تولید مربوط به نهاده است و به تناسب آن هزینه قیمت در تولید افزایش می‌یابد. در زمینه مرغ اگر تقریباً ۵۰ درصد از قیمت مرغ، قیمت نهاده باشد و اگر قیمت نهاده سه‌برابر شده باشد قیمت مرغ نباید سه‌برابر شود بلکه باید حدود یک برابرونیم شود. بعد مرغ تولیدشده در دست شرکت پخش قرار می‌گیرد و بعد به فروشگاه داده می‌شود و فروشگاه به مصرف‌کننده می‌دهد. فروشگاه‌ها نباید به نسبت قبل هزینه بیشتری به عنوان اجرت یا سود خود دریافت کنند، زیرا آنها همان هزینه‌های حمل و نگهداری قبلی را دارند؛ مثلاً اگر قبلاً بابت یک کیلوگرم مرغ ده هزار تومان دریافت می‌کرده الان نباید بیشتر از آن رقم ده هزار تومان دریافت کند. از سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان هم خواهش می‌کنیم این فرمول درصدی را برای این مجموعه کالاهایی که در کالابرگ است مشخص کنند و اجازه ندهند قیمت‌ها فراتر از بهای تمام شده باشد و قیمت بیشتری به مردم تحمیل شود.

آیا منظور از فروشنده، توزیع‌کننده است؟ این را توضیح بدهید چون مردم فکر می‌کنند فروشنده می‌تواند همان تولیدکننده باشد.
همه حلقه‌های بعد از تولیدکننده می‌شود توزیع‌کننده؛ شرکت پخش و نهایتاً فروشگاه. حالا می‌خواهد عمده فروش باشد یا خرده فروش در نهایت این کالاها به دست مردم می‌رسد.

اگر مردم بخواهند روش دوم را انتخاب کنند حتماً باید کل اعضای خانواده به همین روش باشد یا فردی می‌تواند یک مدل و فرد دیگری از خانواده یک مدل دیگر را انتخاب کند؟
سرپرست خانوار وقتی که روش دوم را انتخاب کرد به منزله انتخاب برای همه اعضای خانوار است و نمی‌تواند برای یک عضو خانوار روش اعتباری و برای اعضای دیگر روش کالایی باشد.