قسمت نود و ششم خاطرات میلسپو: حزب توده میتینگ بزرگی در برابر مجلس ترتیب داد و شعار «مرده باد ساعد» و «مرده باد سیدضیاء» و محکوم ساختن هیئت مالی امریکا سر دادند

در این هنگام شایعاتی در تهران رواج یافت که نیروهای اضافی شوروی وارد شهر شده و راههای شمال بسته شده است. حزب توده میتینگ بزرگی در برابر مجلس ترتیب داد که فریادهای «مرده باد ساعد» و «مرده باد سیدضیاء» همراه با شعارهایی دایر بر محکوم ساختن هیئت مالی امریکا به گوش می رسید. ارتش شوروی با کامیونهای مسلح، موتوسیکلت و مسلسل در خیابانهای تهران رژه رفت. تظاهرات مشابهی که آشکارا از جانب شورویها و حزب توده بر پا شده بود در تعدادی از شهرهای شمال کشور صورت گرفت.

کد خبر: ۸۹۷۸۰۶

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ - ۲۳:۴۵

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

نخست وزیر در تصمیم خود باقی ماند، البته با تشویق سفرای انگلیس و آمریکا که تصمیم دولت «مستقل» ایران را در به تعویق افکندن این مسئله آشوب برانگیز پذیرفته بودند. نظر دولتهای آمریکا و انگلیس در ملاقاتهائی که سفرای آن دو کشور در مسکو با مقامات شوروی به عمل آوردند بیان گردید و ظاهراً دولت شوروی را تحت تأثیر قرار دارد که گفته می شد موافقت کرده اند تا ششماه پس از خاتمه جنگ تقاضای امتیاز نفت نکنند. با این همه گزارش داده شد که روسها دستگاههای حفاری خود را به منطقه مزبور حمل کرده اند.

اینکه واقعاً روسها تا چه اندازه حاضر بودند پیش بروند، هنوز در پرده ابهام پوشیده است. شاید تنها هدف آنها اخذ فوری امتیاز نفت شمال بود. از سوی دیگر قصد اصلی یا شاید تنها قصدشان ممانعت از اعطای امتیاز نفت جنوب شرقی به انگلیسیها و امریکائیها بود. چنین می‌نماید که روسها هر دوی این هدفها را در مد نظر داشته اند، یعنی اخذ امتیاز نفت شمال برای خودشان و طرد دیگران از جنوب شرقی. در هر صورت چنانکه بعداً خواهیم دید شورویها در ١٩٤٦ به پیشرفتهای مهمی در وصول به هر دو هدف نایل شدند.