«دیوار پهپادهای استونیایی»، آیا اروپا را از حملات روسیه نجات می‌دهد؟

در این مقاله که در وب‌سایت «دیفنس وان» درباره امور نظامی منتشر شده، پاتریک تاکر، سردبیر بخش فناوری، درباره تلاش‌های روزافزون اروپا برای ایجاد شبکه‌ای دفاعی علیه پهپادهای روسی می‌نویسد. این پهپادها چندین بار وارد حریم هوایی کشورهای اروپای شرقی شده‌اند و می‌توانند در آینده نزدیک کل قاره اروپا را تهدید کنند، در حالی که جنگ میان روسیه و اوکراین ادامه دارد و اوکراین از حمایت گسترده اروپا برخوردار است.

کد خبر: ۸۹۲۳۲۸

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۴۰۴ - ۱۲:۱۰

الجزیره نوشت: در این مقاله که در وب‌سایت «دیفنس وان» درباره امور نظامی منتشر شده، پاتریک تاکر، سردبیر بخش فناوری، درباره تلاش‌های روزافزون اروپا برای ایجاد شبکه‌ای دفاعی علیه پهپادهای روسی می‌نویسد. این پهپادها چندین بار وارد حریم هوایی کشورهای اروپای شرقی شده‌اند و می‌توانند در آینده نزدیک کل قاره اروپا را تهدید کنند، در حالی که جنگ میان روسیه و اوکراین ادامه دارد و اوکراین از حمایت گسترده اروپا برخوردار است.

به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: تاکر تصویر دقیقی از شرکت‌های استونیایی که در این تلاش شرکت دارند ترسیم می‌کند و همچنین به محدودیت‌های پروژه معروف به «دیوار پهپادها» اشاره دارد، به‌ویژه اختلاف نظرها درباره اولویت‌ها میان کشورهای اتحادیه اروپا.

با افزایش نفوذ پهپادهای روسی در آسمان اروپا، اتحادیه اروپا در اواخر سپتامبر گذشته یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های دفاعی چند کشوره در تاریخ خود را تصویب کرد: «دیوار پهپادها» در سطح اروپا.

طرح این پروژه به شکل یک شبکه از حسگرهای جدید، نرم‌افزارهای هوش مصنوعی، تجهیزات اختلال و موشک‌های ارزان قیمت و سایر فناوری‌ها است تا هدف آن خنثی کردن حملات پهپادهای کوچک باشد.

اگرچه این مفهوم هنوز در مراحل ابتدایی است، ده‌ها استارتاپ فناوری دفاعی در استونی به وب‌سایت «دیفنس وان» نشان داده‌اند که چگونه خودروهای خودران، موشک‌های کوتاه‌برد و کم‌هزینه، پهپادهای رزمی و مفاهیم هوش مصنوعی، همگی پایه‌ای برای مقابله با دسته‌های پهپادها فراهم می‌کنند. تقریباً همه شرکت‌ها تأکید کردند که با فرماندهان جبهه‌های اوکراین همکاری داشته‌اند تا بخشی از توسعه این سیستم را پیش ببرند.

اولین گام در دیوار پهپادها: استونی

استونی کشوری با جمعیت حدود ۱.۳ میلیون نفر است که مرزی به طول ۲۹۵ کیلومتر با روسیه دارد و ۲.۶۶ میلیارد یورو از بودجه اتحادیه اروپا برای حمایت از شرکت‌هایی که روی فناوری مقابله با پهپاد کار می‌کنند، دریافت کرده است.

چرا استونی؟

استونی یکی از سریع‌ترین مراکز رشد استارتاپ‌ها و فناوری در اروپا است و تمرکز آن بر حوزه‌هایی مانند سیستم‌های خودکار، مواد پیشرفته و هوش مصنوعی است. این کشور همچنین یکی از فعال‌ترین شرکای تبادل فناوری با اوکراین به شمار می‌رود. در اوت، دولت استونی به سه شرکت ۳۰۰ هزار یورو کمک مالی اعطا کرد تا بخشی از تلاش برای توسعه راهکارهای دیوار پهپادها باشند.

یکی از این شرکت‌ها، DefSecIntel، در زمینه امنیت مرزی از جمله حسگرها، نرم‌افزارهای ادغام داده‌های حسگرها و پهپادها تخصص دارد.

در جریان بازدید از یکی از کارخانه‌های این شرکت در سپتامبر، یانوس تام، بنیان‌گذار و مدیرعامل شرکت، گفت که این شرکت با اوکراین همکاری داشته تا در برابر حملات روسیه دفاع کند و این همکاری باعث شده تجربه مستقیم تهدیدات پهپادی از جبهه‌های نبرد کسب کند.

استراتژی DefSecIntel برای دیوار پهپادها بر پایه حسگرهای پرسرعت و چابک نصب شده روی کامیون‌ها، پهپادها و حتی قایق‌های سرنشین‌دار و بدون سرنشین است. علاوه بر این، تکنولوژی‌های جدیدی برای شناسایی پهپادها، مانند حسگرهای صوتی ثابت نیز به کار گرفته می‌شود.

این حسگرها می‌توانند پهپادهایی را که از رادارهای بزرگ و گران قیمت فرار می‌کنند، شناسایی کنند و سیستم‌هایی را توسعه داده‌اند که هدفشان رهگیری پهپادها با هزینه کمتر از سیستم‌های میلیون دلاری است.

در سپتامبر، DefSecIntel قراردادی با Origin Robotics در لتونی منعقد کرد که پهپادهای «تعقیبی» تولید می‌کند، پهپادهایی که پهپادهای دیگر را تعقیب می‌کنند، و همچنین تجهیزات اختلال الکترونیکی نصب‌شده روی کامیون‌ها که هدفشان پهپادها هستند.

شرکت Millerm Robotics، تولیدکننده خودروهای رباتیک و فعال در دفاع از اوکراین، قراردادی با دولت استونی برای تغییر خودروهای خود به نقش‌های دفاعی در برابر پهپادها دارد، که می‌تواند تعداد دستگاه‌های متحرک شناسایی پهپاد در مرز را افزایش دهد.

روسیه نیز با موفقیت اوکراین در رهگیری پهپادهای «شاهد»، پهپادهای بیشتری را به کار گرفته و از تاکتیک‌های بمباران پی‌درپی مشابه اسرائیل استفاده کرده است، که باعث توسعه سیستم دفاع موشکی «گنبد آهنین» شد.

شرکت سوم، Frankenburg Technologies، نیز سیستم رهگیری ارزان‌قیمت مبتنی بر تجربیات خود در کمک به اوکراین توسعه داده است. سیستم موشکی کوچک این شرکت با نام Mark 1، مشابه مفهوم موشک «استینگر» است اما با حسگر و نرم‌افزار هوشمند مخصوص مقابله با تهدید پهپادها. این سیستم به یک اپراتور اجازه می‌دهد چندین پهپاد را به طور همزمان و سریع‌تر از سیستم‌های قدیمی کنترل کند.

دیوار پهپادها

اندریاس بابیرت، مدیر مهندسی شرکت، می‌گوید: «این سیستم تقریباً خودکار خواهد بود. این تنها روشی است که دیوار باید کار کند. نمی‌توانیم برای هر پهپاد یک اپراتور داشته باشیم.»

کوستی سالم، بنیان‌گذار شرکت و وزیر دفاع پیشین استونی، می‌گوید ارزش واقعی Mark 1 این است که نسبت به رقبا بسیار ارزان‌تر است. اروپا به دنبال تولید صدها دستگاه در روز است و می‌خواهد فناوری جدید مقابله با پهپادها را در مرزهای خود ظرف چند هفته آماده کند، نه ماه‌ها.

هرچند مفهوم دیوار پهپادها مربوط به اتحادیه اروپاست، اما از نظر جغرافیا، فناوری و اهداف با تلاش جداگانه ناتو به نام «سپر شرقی» همپوشانی دارد، تلاشی برای تقویت دفاع در شرق اروپا تحت فرماندهی ناتو.

ناتو علاقه‌مند است اطمینان حاصل کند که دفاع‌های خریداری‌شده توسط کشورهای اتحادیه اروپا یا اعضای ناتو با ساختار و استانداردهای فرماندهی ناتو سازگار باشد.

در سپتامبر، ناتو و رهبری غیرنظامی در دیداری با اعضای اتحادیه اروپا شرکت کردند تا نیازها و الزامات مقابله با پهپاد را ارائه دهند. این نیازها عمدتاً از تجربیات اوکراین گرفته شده است. هفته‌های آینده، ناتو آزمایش‌ها و تمرین‌های بیشتری با سیستم‌های جدید انجام خواهد داد، از جنگ الکترونیک تا هواپیماهای ضد پهپاد.

قائد عالی ناتو در اروپا اعلام کرد که آزمایش‌ها بسیار سریع انجام می‌شوند تا جزئیات نظامی به اتحادیه اروپا ارائه شود: «هفته‌ها، نه ماه‌ها، برای داشتن چیزی آزمایش‌شده و قابل اعتماد.»

برای بسیاری از شرکت‌های فناوری استونی، سلسله نفوذهای اخیر پهپادهای روسی نشان می‌دهد که استونی و دیگر کشورهای بالتیک نمی‌توانند منتظر فناوری جدید بمانند. تام می‌گوید: «روسیه ممکن است سال آینده ۷۵ هزار پهپاد شاهد تولید کند و بتواند اهداف بیشتری را هدف قرار دهد.»

اجلاس اعضای اتحادیه اروپا در کپنهاگ در شرایط امنیتی شدید برگزار شد تا درباره افزایش نفوذ پهپادهای روسی و حتی جنگنده‌ها بحث شود. با اینکه توافق مالی جدید مشخصی حاصل نشد، اتحادیه اروپا متعهد شد نقشه راهی برای جزئیات بودجه و مدیریت پروژه دیوار پهپادها تهیه کند.

چالش‌ها و موانع

با این حال، تعهدات مالی هنوز با سطح تهدید واقعی هماهنگ نیست. توبیاس الوود، وزیر پیشین بریتانیا، گفت: «این موضوع باعث ایجاد حس اضطراب میان اعضای ناتو شده است.»

گزارشی از شرکت بریتانیایی ضد پهپاد Alpine Shield نشان می‌دهد که برای پوشش تقریبا ۲۰۰۰ کیلومتر از مرز، به بیش از ۲۰۰ سایت رادار نیاز است، که رادارها معمولاً فقط هواپیماهای کوچک با سطح مقطع راداری پایین را در فاصله ۳ تا ۱۰ کیلومتر شناسایی می‌کنند.

در نتیجه، معمولاً باید جنگنده‌ها برای رهگیری و هدف قرار دادن پهپادها اعزام شوند، که روشی پرهزینه و دشوار برای نفوذهای گسترده پهپاد است.

در ژوئن، اتحادیه اروپا با وام ۱۵۰ میلیارد یورویی موافقت کرد تا کشورهای عضو بتوانند کمک‌های مالی به شرکت‌های دفاعی ارائه دهند و نمونه‌های اولیه جدید برای مقابله با پهپادها توسعه دهند. همچنین برنامه‌ای جداگانه ۸۰۰ میلیارد یورویی برای تسلیحات جدید اروپا تا سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته شد. ناتو نیز در همان ماه موافقت کرد هزینه دفاعی را تا ۵٪ از تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ افزایش دهد.

با این حال، سال ۲۰۳۵ هنوز ۱۰ سال فاصله دارد و مذاکرات کپنهاگ نشان داد که اختلافاتی میان اعضای اتحادیه اروپا درباره جزئیات کلیدی طرح دیوار پهپادها وجود دارد، مانند سرعت ساخت و مدیریت آن در میان اولویت‌های دفاعی دیگر اروپا.

وزیر دفاع آلمان، بوریس پیستوريوس، گفت که شبکه ضد پهپاد تا سه یا چهار سال آینده آماده نخواهد شد، در حالی که نخست‌وزیر لتونی، ایویکا سلینا، می‌گوید سه سال «به اندازه کافی سریع نیست».