قسمت چهل و یکم خاطرات میلسپو: ایرانیان در انتظار معجزه‌های ناگهانی و سود‌های خصوصی کلان بودند؛ ما نه می‌توانستیم معجزه بیافرینیم و نه سود به جیب کسی سرازیر کنیم

جنگ جهانی، حضور نیروهای متفقین، تورم رو به افزایش، تهدید قحطی، کاستیهای هیئت در آغاز کار و کندی زیادی که برای افزایش نفرات خود بکار برد بعلاوه دشواریهای بیشمار کوچکتر از جمله مخالفت و کارشکنی روسها، حصول نتایج نمایشی را برای ما غیر ممکن می ساخت و حتی نتوانستیم تا چند ماه هیچ نمایش قانع کننده ای از سودمندی و پیشرفت را به نمایندگان ساده لوح و مردم ارائه دهیم. ایرانیان در انتظار معجزه های ناگهانی و سودهای خصوصی کلان بسر می‌بردند و ما نه می توانستیم معجزه بیافرینیم و نه سود به جیب کسی سرازیر کنیم.

کد خبر: ۸۸۸۵۵۵

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۴۰۴ - ۲۳:۵۱

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

علتها، ریشه ها، انگیزه ها

در مورد علل این مخالفتها باید هم به ایرانیان و هم به روسها بنگریم. در فصل بعدی رابطه‌ی این موضوع با سیاست شوروی با تفصیل بیشتر مورد بحث قرار خواهد گرفت، ولی گذشته از منابع خارجی الهام و پشتیبانی، ردپای تحریکات علیه هیئت را می‌توان در بسیاری از شرایط، احساسات  و منافع‌ ایرانیان جستجو کرد. شرایط روانی و اخلاقی و سیاسی که در فصل ششم شرح داده شد بخوبی نشان می‌دهد که چرا مبارزه شروع شد، چرا خصلتی شدید و غیر معقول یافت و چرا نیرو گرفت و سرانجام پیروز شد.

باید اذعان کرد که هیئت کاستیهای واقعی داشت که بر مفید بودن آن اثر می‌گذاشت و به اعتبار آن لطمه میزد. این کاستیها از نظر زمان و اوضاع و بخصوص از لحاظ شیوه ای که برای استخدام به ما تحمیل شد، تا حدودی قابل پیش بینی بود. با این وصف امکان نداشت بتوان این دشواریها را برای ایرانیان توضیح داد یا آنان را وادار کرد که برای رویاروئی با این مسائل یا سایر عوامل با ما یاری کنند. نیز ظاهراً قادر نبودند مشاهده کنند که هیئت به علت کارشکنی، عدم همکاری و انتقاد غیر منصفانه و مخرب خود ایرانیان و نیز مشکلاتی که شورویها در شمال ایجاد می‌کنند با چه دشواریهائی از لحاظ اداری روبرو است.