آیا تغذیه‌ی سالم می‌تواند از پوسیدگی دندان در کودکان جلوگیری کند؟

در مقاله‌ای که به‌تازگی در نشریه‌ی BMC Oral Health منتشر شده، پژوهشگران به بررسی ارتباط میان مصرف نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های میان‌وعده با بروز پوسیدگی دندان در کودکان خردسال پرداختند.

کد خبر: ۸۷۷۲۳۹

تاریخ: ۰۵ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۹:۳۰

به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ رژیم غذایی کودکان خردسال تأثیر چشم‌گیری بر سلامت طولانی‌مدت آن‌ها دارد؛ به‌ویژه بر سلامت دهان و دندان. از حدود شش‌ماهگی، رژیم غذایی کودکان به‌طور ناگهانی تغییر می‌کند زیرا آن‌ها خوردن غذاهای جامد را آغاز می‌کنند. طبق بررسی‌ها، بسیاری از نوپایان به‌طور منظم میوه و سبزی مصرف می‌کنند، اما درصد قابل‌توجهی از آن‌ها هر روز خوراکی‌های پرقند مانند آب‌نبات و دسر نیز می‌خورند.

ریسک بروز پوسیدگی در این خوراکی‌ها متفاوت است؛ به‌طوری‌که خوراکی‌های شیرین نسبت به غذاهای کامل یا نشاسته‌های فرآوری‌نشده، احتمال پوسیدگی دندان را بیشتر افزایش می‌دهند. همچنین، عادات غذایی اولیه ممکن است بر ترکیب میکروبی دهان نیز تأثیر بگذارد؛ ترکیبی که نقش مهمی در شکل‌گیری پوسیدگی ایفا می‌کند.

اگرچه مطالعات پیشین نشان داده‌اند که مصرف زیاد خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین یا کربوهیدرات‌های قابل تخمیر، با تحریک رشد باکتری‌های پوسیدگی‌زا در دهان، خطر پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهند، اما مطالعه‌ی جدیدی ادعا می‌کند که شاید برداشت ما از نقش تغذیه‌ی ناسالم در پوسیدگی دندان کودکان، چندان دقیق نبوده است.

قند یا بدون قند: تأثیر قابل‌توجهی بر پوسیدگی دیده نشد

در این مطالعه که در BMC Oral Health منتشر شد، ۱۲۷ کودک از دو درمانگاه دانشگاهی در شمال ایالت نیویورک مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق معاینات دندان‌پزشکی و پرسش‌نامه‌هایی که مراقبان کودک درباره‌ی رژیم غذایی کودکان در سنین ۱۲، ۱۸ و ۲۴ ماهگی پر کردند، جمع‌آوری شد. نمونه‌های میکروبی دهانی نیز در قالب مطالعه‌ای گسترده‌تر از والدین گرفته شد و میزان پوسیدگی توسط دندان‌پزشکان آموزش‌دیده و بر اساس پروتکل‌های استاندارد ارزیابی گردید.

مادران گزارش دادند که فرزندانشان چند وقت یک‌بار و چه مقدار از ۱۵ خوراکی و نوشیدنی رایج استفاده می‌کنند. این خوراکی‌ها بر اساس محتوای قندشان به دو گروه با «پتانسیل پوسیدگی‌زایی بالا» و «پایین» تقسیم شدند. برای اندازه‌گیری میزان مصرف، شاخصی طراحی شد که هم فراوانی و هم مقدار مصرف را در دو دسته‌ی «شیرین» و «غیرشیرین» لحاظ می‌کرد.

نتایج نشان داد که مصرف خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین و غیرشیرین در تمام کودکان با گذر زمان افزایش یافته است، اگرچه تفاوت‌هایی بر اساس نژاد مشاهده شد. با این حال، به‌طور شگفت‌انگیزی، تحلیل‌های آماری نشان دادند که هیچ ارتباط معناداری بین الگوی مصرف این خوراکی‌ها و میزان پوسیدگی دندان در کودکان وجود ندارد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که پوسیدگی دندان ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد که فقط به رژیم غذایی محدود نمی‌شوند.

توصیه‌هایی برای حفظ بهداشت دهان کودک

• پیش از رویش دندان‌ها: پس از هر وعده شیردهی، لثه‌های کودک را با یک پارچه‌ی تمیز و مرطوب به‌آرامی پاک کنید.

• زیر سه سال: دوبار در روز به مدت دو دقیقه، دندان‌های کودک را با یک مسواک نرم و مقدار بسیار کم (به‌اندازه‌ی یک دانه برنج) خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.

• سه سال به بالا: از مقدار خمیر دندان به‌اندازه‌ی یک نخود استفاده کرده و دوبار در روز به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. به کودک آموزش دهید که خمیر دندان را پس از مسواک‌زدن بیرون بریزد. اگر دندان‌های کودک با یکدیگر تماس دارند، او را به نخ‌دندان کشیدن روزانه تشویق کنید.

جمع‌بندی

اگرچه این مطالعه نشان داد که ارتباط مستقیمی میان مصرف خوراکی‌های شیرین و بروز پوسیدگی دندان در کودکان خردسال مشاهده نشده، اما این بدان معنا نیست که این نوع خوراکی‌ها فاقد خطر هستند. خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های پرقند همچنان می‌توانند سلامت عمومی کودک را تحت‌تأثیر قرار دهند و مصرف آن‌ها باید با دقت و آگاهی کنترل شود.