یادداشت‌های علم، یکشنبه ۲۱ مرداد ۱۳۵۱: روزی که شاه بسیار عصبانی بود

یادداشت‌های اسدالله علم: نزدیک ۲ بعد از ظهر تلفن مخصوص زنگ زد. گوشی را برداشتم، صدای گرفته شاهنشاه از آن طرف تلفن نگرانم کرد. فرمودند: «قسمت سوم مقالات هرست را دیدی؟» عرض کردم: خیر. از دفتر مطبوعاتی خبر دادند... که تعریفی ندارد، فرمودند: تعریفی ندارد؟ آن قدر پدر سوختگی کرده است که حدی بر آن متصور نیست. فوری این مسائل را باید خود انگلیسی‌ها تکذیب کنند. در مورد مخارج اضافی لوله گاز که مشاور یک شرکت انگلیسی بوده است، باید توضیح بدهند

کد خبر: ۸۷۳۴۵۱

تاریخ: ۱۲ تير ۱۴۰۴ - ۲۳:۵۹

سرویس تاریخ «انتخاب»: اسدالله علم (۱ مرداد ۱۲۹۸ بیرجند – ۲۵ فروردین ۱۳۵۷ نیویورک)، یکی از مهم‌ترین چهره‌های سیاسی دوران محمدرضا شاه، وزیر دربار از ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۶ و نخست‌وزیر ایران از سال ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۲ بود.

«انتخاب» هر شب یادداشت‌های روزنوشت علم را منتشر می‌کند.

۲۱ مرداد ۱۳۵۱: صبح شرفیاب شدم کار‌های جاری را عرض کردم شاهنشاه سرحال بودند. قسمت‌های یک و دو مقالات [هرست]Hirst روزنامه نگار معروف گاردین را به نظر رساندم. اجازه دادند منعکس شود. له و علیه داشت ولی له آن بیشتر بود. کار‌های جاری دیگر را عرض کردم و مرخص شدم.

نزدیک ۲ بعد از ظهر تلفن مخصوص زنگ زد. گوشی را برداشتم، صدای گرفته شاهنشاه از آن طرف تلفن نگرانم کرد. فرمودند: «قسمت سوم مقالات هرست را دیدی؟» عرض کردم: خیر. از دفتر مطبوعاتی خبر دادند... که تعریفی ندارد، فرمودند: تعریفی ندارد؟ آن قدر پدر سوختگی کرده است که حدی بر آن متصور نیست. فوری این مسائل را باید خود انگلیسی‌ها تکذیب کنند. در مورد مخارج اضافی لوله گاز که مشاور یک شرکت انگلیسی بوده است، باید توضیح بدهند. معاملات اسلحه ما هم که دولت به دولت است. هم با آمریکا هم انگلیس هم با شوروی، پس سوء استفاده‌ها کجاست؟ این چرا این قدر پدر سوختگی کرده است؟ من خیلی ناراحت شدم. به دو دلیل، اول این که شاهنشاه خیلی ناراحت شده بودند، دوم این که من به اصرار سفیر انگلیس واسطه بودم که این پدر سوخته با خود شاهنشاه مصاحبه کرد و از این حیث احساس مسئولیت میکردم.

امروز تروریست‌ها سرتیپ طاهری رئیس زندان را جلوی منزل او ترور کردند. از این حیث هم صبح و هم موقع تلفن اوقات شاهنشاه بسیار تلخ بود. عرض کردم بازی اشکنک دارد، سرشکستنک دارد. قدری خندیدند. فرمودند: تو همه چیز را به مسخره میگیری. عرض کردم: «گفت آسان گیر بر خودکارها، کز روی طبع/ سخت میگیرد جهان بر مردمان سخت کوش»

بعد از ظهر در منزل کار کردم. چند نفر از نمایندگان انگلیسی‌ها را خواسته، آن چه از دهانم ممکن بود در آید به آنها گفتم - سفیر در مسافرت داخلی است. قول دادند اصلاح کنند. ببینیم چه پیش خواهد آمد. سر شام رفتم، در کاخ والاحضرت اشرف بود. شاهنشاه در همین خصوص و مذاکراتی که قرار بود با سفیر آمریکا بکنم با من مذاکره فرمودند. عرض کردم مطمئن باشید این مطلب انگلیسی‌ها را جبران میکنم، ولی در مورد سفیر آمریکا عرض کردم: امر مبارک را با تلفن ابلاغ کردم که میدانم در مورد کردستان شما شخصاً اقدامات جدی کرده‌اید. سفیر خیلی خوشحال شد. همچنین فرمودند: تمام تیم‌هایی که برای briefing قسمت‌های مختلف ارتش چه نیروی زمینی و چه هوایی خواهند آمد، خواهم پذیرفت.