ستاره‌شناسان پس از ۸۰ سال در انتظار یک رویداد خیره‌کننده کیهانی هستند

در یک‌ شب سرد ماه فوریه در سال ۱۹۴۶، پسری ۱۵ ساله در حالی‌ که از پنجره اتاق‌ خوابش بیرون را نگاه می‌کرد، کشف غیرمنتظره‌ای کرد. مایکل وودمن، ستاره‌شناس آماتور از شهر نیوپورت، تا دیروقت بیدار و منتظر پدرش بود که ناگهان در آسمان شب چیز عجیبی مشاهده کرد. او توضیح می‌دهد: «می‌توانستم صور فلکی تاج شمالی را در آسمان ببینم اما در حلقه تاج، دومین ستاره از پایین، بسیار درخشان بود.»

کد خبر: ۸۴۸۴۸۱

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۲۳:۲۸

در یک‌ شب سرد ماه فوریه در سال ۱۹۴۶، پسری ۱۵ ساله در حالی‌ که از پنجره اتاق‌ خوابش بیرون را نگاه می‌کرد، کشف غیرمنتظره‌ای کرد.

مایکل وودمن، ستاره‌شناس آماتور از شهر نیوپورت، تا دیروقت بیدار و منتظر پدرش بود که ناگهان در آسمان شب چیز عجیبی مشاهده کرد.

او توضیح می‌دهد: «می‌توانستم صور فلکی تاج شمالی را در آسمان ببینم اما در حلقه تاج، دومین ستاره از پایین، بسیار درخشان بود.»

«با خودم فکر کردم که هرگز چیزی شبیه آن ندیده‌ام.»

صبح روز بعد، او آنچه را که مشاهده کرده بود برای ستاره‌شناس ارشد سلطنتی نوشت. مایکل وودمن که حالا ۹۴ ساله است با به یادآوردن خودش در نوجوانی و شهامتی که در نوشتن این نامه داشته، لبخند می‌زند.

«کی فکرش را می‌کرد که ستاره‌شناس ارشد جواب نامه را بدهد. هنوز آن نامه را نگه‌ داشته‌ام.»

مایکل وودمن آن شب شاهد یک پدیده نادر فلکی بود که برای زمان کوتاهی آسمان را نورانی کرده بود. ستاره‌شناس ارشد سلطنتی به مایکل گفت او در واقع اولین نفر در کشور است که توانسته این پدیده را مشاهده کند.

او یک سامانه ستاره‌ای به نام «تی تاج شمالی» را مشاهده کرد که در فاصله‌ای حدود ۳۰۰۰ سال نوری قرار دارد و با انفجاری درخشان برای چند روز کوتاه در آسمان شب نمایان شده بود.

او می‌گوید: «بخت به من رو آورده بود.»

چطور تی تاج شمالی را در آسمان پیدا کنیم؟

اکنون نسل جدیدی از مشتاقان ستاره‌شناسی در حال رصد آسمان هستند چون دانشمندان معتقدند تی تاج شمالی تقریبا هر ۸۰ سال یک بار نمایان می‌شود.

در آسمان تاریک و شفاف در منطقه حفاظت‌شده آسمان تاریک در بانائو براخینیوگ واقع در ولز، ستاره شناسان در حال برپا کردن تلسکوپ‌های خود هستند.

دکتر جنیفر میلارد از مرکز پژوهشی «ستاره پنجم» می‌گوید: «تی تاج شمالی در این لحظه بی‌نور است. شدت نور آن حدود ۱۰ است که پایین‌تر از حدی است که چشم غیرمسلح بتواند آن را ببیند.»

او توصیه می‌کند برای پیدا کردن ناحیه‌ای از آسمان که این جرم کیهانی در آن رویت خواهد شد، بهتر است اول صورتواره فلکی ملاقه بزرگ (بخشی از دب اکبر) را پیدا کنید و بعد امتداد دسته ملاقه را ادامه بدهید تا به ستاره ژوبین‌دار برسید. در غرب این ستاره می‌توانید صورت فلکی تاج شمالی را پیدا کنید که به حالت منحنی است و هفت ستاره دارد. تی‌ تاج شمالی در همین جا روشن خواهد شد.

دکتر میلارد می‌گوید: «این ستاره فقط به مدت چند روز با چشم غیرمسلح قابل‌ مشاهده خواهد بود.»

و ادامه می‌دهد: «البته اگر دوربین چشمی یا تلسکوپ کوچکی در دست داشته باشید، می‌توانید این ستاره را برای مدتی طولانی‌تر ببینید چون قدرت بزرگنمایی این ابزار به دیده شدن آن کمک می‌کند. به نظر من همین مشاهده موقت و کوتاه‌مدت است که دیدن آن را خاص می‌کند.»

این پدیدهٔ نجومی بر اثر تعامل بین دو ستاره که به دور یکدیگر می‌گردند، رخ می‌دهد.

یک ستاره کوتوله سفید کوچک، که ستاره‌‌ای مرده است در دام رقصی کیهانی با ستاره عظیم و قرمز رنگ می‌افتد که به پایان زندگی خود نزدیک می‌شود.

ستاره کوتوله سفید بسیار متراکم است و نیروی گرانشی بسیار زیادی دارد. این نیرو آنقدر زیاد است که می‌تواند مواد را از ستاره عظیم همسایه به سمت خود بکشد.

دکتر جین کلارک از انجمن نجوم کاردیف توضیح می‌دهد: «گرانش سطح کوتوله سفید یک‌ میلیون برابر نیروی گرانشی زمین است، به‌ طوری‌ که اگر روی این سیاره بایستیم، بلافاصله متلاشی می‌شویم.»

با گذشت زمان، ماده‌ای که از ستاره دیگر جذب می‌کند، فشرده و متراکم می‌شو تا اینکه در نهایت یک انفجار هسته‌ای رخ می‌دهد و مقدار عظیمی انرژی آزاد می‌کند؛ پدیده‌ای که به آن «نواختر» می‌گویند.

دکتر کلارک می‌گوید: «وقتی این اتفاق می‌افتد، این ستاره همچون درخشان‌ترین درخت کریسمس کهکشان نورافشانی می‌کند.»

ستاره‌شناسان بر این باورند که این پدیده تکرارشونده است و تی تاج شمالی تقریبا هر ۸۰ سال یک‌بار دچار این انفجار می‌شود.

اما سوابق چندانی در مورد این واقعه وجود ندارد و پیش از این اطلاعات گمراه‌کننده‌ای درباره امکان مشاهده ارائه شده بود، اما ظاهر نشدن آن بسیاری را ناامید کرده است.

با وجود این دکتر کریس نورث از دانشگاه کاردیف می‌گوید ستاره‌شناسان در سراسر جهان آماده مشاهده این نمایش نور هستند که به آن‌ها امکان خواهد داد این پدیده را با جزییات بیشتری بررسی کنند.

او امیدوار است این ستاره به‌زودی ظاهر شود.

او می‌گوید: «به نظر می‌رسد این ستاره در دفعات قبل، پیش از انفجار، کمی کم‌ نور شده است و حالا هم نشانه‌هایی از کم‌نور شدن این ستاره دیده می‌شود.»

«شاید همین نشانه‌ای از آن باشد که انفجار آن نزدیک است.»

مایکل وودمن مشتاق است که دوباره تی تاج شمالی را ببیند.

او می‌گوید: «یک نفر قرار است من را با ماشین به‌ جایی در طبیعت ببرد تا بتوانم آن را به‌ خوبی ببینم. امیدواریم بتوانیم این کار را بکنیم.»

او فکر می‌کند اگر بتواند بار دیگر این نمایش نور کیهانی را ببیند، باز هم رکورد جدیدی به جا خواهد گذاشت و در جایگاه بی‌رقیبی قرار خواهد گرفت.

«حالا هشتاد سال از بار آخر گذشته است و همه ما چشم به آسمان دوخته‌ایم. دیگر فقط من نیستم. این بار ظاهرا در تمام جهان چشم به آسمان دوخته‌اند.»

«اگر زنده بمانم و بتوانم آن را ببینم، تنها کسی خواهم بود که این ستاره را دو بار مشاهده کرده است.»

او با لبخندی بزرگ بر چهره و ته‌خنده‌ای آرام می‌گوید: «باید تا آن موقع زنده بمانم!»

منبع: بی بی سی