یادداشت‌های محمدعلی فروغی، جمعه سوم اردی‌بهشت ۱۲۹۹؛ در فکر دولت فرانسه این‌طور جلوه کرده که جانشین دولت روس در شمال ایران شود!

رفتار ممتازالسلطنه حیرت‌انگیزترین سیاحت‌هایی است که من در عمر خود کرده‌ام، اما دولت فرانسه این واقعه را می‌خواهد محل استفاده قرار داده فوایدی از دولت ایران حاصل کند و عجب این‌که در فکر دولت فرانسه این‌طور جلوه کرده که جانشین دولت روس در شمال ایران شود. حال باید دید پلتیک فرانسه اولا چقدر احمقانه و ثانیا چقدر مغرضانه است و معلوم می‌شود که رفتار مسیو بنن در ایران از روی چه ماخذ است.

کد خبر: ۶۱۴۰۹۴

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۲

سرویس تاریخ «انتخاب»؛ صبح بعد از احوال‌پرسیِ انتظام‌الملک رفتم به هوتل موریس و مشغول نوشتن کاغذ به مسیو بورژوا شدم در مسئله کمیسیون مطالعه امور اقتصادی و مالی اروپا. بعد از آن به اتفاق نصرت‌الدوله [وزیر خارجه] و صدیق‌السلطنه آمدیم به هوتل خودمان به عیادت انتظام‌الملک و ناهار من با انتظام‌الملک همین جا خوردم و بعد از ناهار به ملاقات مسیو دو لاپرادل رفتم و قرار گذاشتیم پنج هزار فرانک برای امور گذشته بگیرد و از اول حمل [فروردین] این سال، سالی ده هزار فرانک به او داده شود و هر وقت کار مفصل مخصوص به او رجوع می‌شود حق مخصوص بگیرد.

بعد رفتم به هوتل موریس و کاغذ مسیو بورژوا را به نصرت‌الدوله دادم و آمدم منزل با انتظام‌الملک و میرزا غلامحسین‌خان شام خوردم. بعد بین راه تالیفات اوگستن تییِری و یک کتاب در باب کاپیتولاسیون خریدم.

صدیق‌السلطنه، ممتازالسلطنه را ملاقات کرده و اولتیماتوم نصرت‌الدوله را به او داده و او از همان حرف‌های سربالا زده و اولتیماتوم را نمی‌خواسته است قبول کند و بالاخره صدیق‌السلطنه به زور آن را آن‌جا گذاشته و آمده است. رفتار ممتازالسلطنه حیرت‌انگیزترین سیاحت‌هایی است که من در عمر خود کرده‌ام، اما دولت فرانسه این واقعه را می‌خواهد محل استفاده قرار داده فوایدی از دولت ایران حاصل کند و عجب این‌که در فکر دولت فرانسه این‌طور جلوه کرده که جانشین دولت روس در شمال ایران شود. حال باید دید پلتیک فرانسه اولا چقدر احمقانه و ثانیا چقدر مغرضانه است و معلوم می‌شود که رفتار مسیو بنن در ایران از روی چه ماخذ است.

منبع: یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی، به کوشش محمدافشین وفایی و پژمان فیروزبخش، تهران: بنیاد موقوفات دکتر افشار و سخن، چاپ هفتم، ۱۳۹۸، صص۳۶۶ و ۳۶۷.