سه روز مانده به کودتای ۲۸ مرداد؛

ماجرای کودتای ۲۵ مرداد از زبانِ دولت دکتر مصدق

در ساعت ۱ بعد از نصف شب... سرهنگ نصیری، رئیس گارد شاهنشاهی، با ۴ کامیون نظامی مسلح و ۲ جیپ ارتش و یک زره‌پوش به منزل آقای نخست‌وزیر آمده به عنوان آن‌که می‌خواهد نامه‌ای بدهد قصد اشغال خانه را داشته است؛ ولی، چون محافظین منزل نخست‌وزیر مراقب کار خود بودند بلافاصله سرهنگ مزبور را توقیف کردند.

کد خبر: ۵۶۸۵۸۴

تاریخ: ۲۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۷:۰۰

سرویس تاریخ «انتخاب»: صبح روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ وقتی مردم ساعت ۷ پیچ رادیو تهران را باز کردند ناگهان خبر عجیبی به گوش‌شان خورد که از هر جهت غیرمنتظره بود، گوینده دوبار عبارت «توجه کنید»، «توجه کنید» را تکرار و بعد اعلامیه‌ای را که از طرف دولت صادر شده بود به شرح زیر قرائت کرد:

از ساعت یازده و نیم دیشب [شامگاه شنبه ۲۴ مرداد]یک کودتای نظامی به وسیله افسران گارد شاهنشاهی به مرحله اجرا گذارده شد. بدین ترتیب که ابتدا در ساعت مزبور نفرات نظامی مسلح به شصت‌تیر و اسلحه دستی وزیر خارجه و وزیر راه و مهندس زیرک‌زاده را در شمیران توقیف کردند و برای توقیف رئیس ستاد ارتش نیز به منزل‌شان مراجعه نمودند، ولی چون تیسمار ریاحی در ستاد ارتش مشغول کار بود به دستگیری ایشان موفق نشدند.

در ساعت ۱ بعد از نصف شب نیز سرهنگ نصیری، رئیس گارد شاهنشاهی، با ۴ کامیون نظامی مسلح و ۲ جیپ ارتش و یک زره‌پوش به منزل آقای نخست‌وزیر آمده به عنوان آن‌که می‌خواهد نامه‌ای بدهد قصد اشغال خانه را داشته است؛ ولی، چون محافظین منزل نخست‌وزیر مراقب کار خود بودند بلافاصله سرهنگ مزبور را توقیف کردند. توطئه‌کنندگان قبل از توقیف اشخاص تلفن‌های منازل آنان را قطع کرده همچنین ارتباط تلفنی ستاد ارتش را با پادگان گارد شاهنشاهی باغ‌شاه قطع و تلفن‌خانه بازار را به وسیله سرهنگ آزموده و همراهان مسلحش اشغال کرده بودند و معاون ستاد ارتش را که برای سرکشی به باغ‌شاه رفته بود در همان‌جا توقیف نمودند.

وزیر خارجه و وزیر راه و مهندس زیرک‌زاده، را از توقیف‌گاه سعدآباد به وسیله چهار کامیون نظامی مسلح به شهر آورده به ستاد ارتش به تصور این‌که همکاران‌شان قبلا آن‌جا را اشغال کرده‌اند بردند، ولی چون در آن‌جا وضع را مساعد ندیدند آنان را مجددا به سعدآباد برده و در توقیف‌گاه گارد شاهنشاهی تا ساعت ۵ صبح نگاهداشتند. در این ساعت که نقشه کودتا بلااثر شده بود معاون ستاد ارتش که از توقیف باغ‌شاه رهایی یافته بود به سعدآباد رفته آقایان را به منزل‌شان برگرداندند.

مامورین انتظامی از این ساعت ابتکار عملیات را به دست گرفته و تاکنون چند تن از توطئه‌کنندگان دستگیر گردیدند. (کیهان؛ یکشنبه ۲۵ خرداد ۱۳۳۲)