شماره ۱۷۴/

اسناد ویکی لیکس / شهریور ۱۳۸۲؛ ترکیه چه توصیه ای به امریکا درمورد فشارها به ایران کرد؟

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

کد خبر: ۵۶۲۷۴۶

تاریخ: ۲۸ تير ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۶

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارت آمریکا در کویت در تلگرافی محرمانه به تاریخ جمعه، ۱۴ شهریور ۱۳۸۲ به موضوع موضع ترکیه درمورد پرونده هسته ای ایران پرداخته است.

به گزارش «انتخاب»؛ متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:

موضوع سند: ایران/آژانس: دنباله‌روی ترکیه از اتحادیه اروپا

طبقه بندی: محرمانه

جمعه 6:38 دقیقه پنجم سپتامبر 2003 (جمعه، ۱۴ شهریور ۱۳۸۲)

از: ترکیه

به: نامشخص

از آنجایی که مسئولان بلندپایه‌تر [اداره] خلع سلاح دولت ترکیه برای شرکت در مذاکرات پیمان منع آزمایش‌های هسته‌ای در وین هستند، سفیر نکات تلگراف مرجع را به بولنت مریچ مسئول جدید بخش خلع سلاح وزارت امورخارجه [ترکیه]، در روز 4 سپتامبر منتقل کرد. مریچ گفت بخش او هنوز در حال بررسی گزارش آژانس در روز 26 آگوست بصورت دقیق است و لذا دولت ترکیه هیچ موضع رسمی برای نشست شورای حکام ندارد. البته او با تاکید بر اینکه نظراتش هنوز ابتدایی هستند، اشاره کرد که ظاهرا گزارش آژانس شرایط یک روند ادامه دار را آماده می‌کند و در این موضوع حرف آخر را نمی زند. علاوه بر این، این گزارش ظاهرا هیچ مبنای فنی برای یافته های خود در زمینه عدم همکاری ندارد. در نهایت، و احتمالا مهمتر از همه، مریچ گفت از آنجا که ترکیه در انتظار عضویت در اتحادیه اروپا است، احتمالا موضع خود را با کشورهای این اتحادیه هماهنگ خواهد کرد که اغلب آنها فعلا تمایلی به ارجاع این عدم همکاری به شورای امنیت سازمان ملل ندارند.

سفیر تاکید کرد که ایران هم اکنون و حتی قبل از این گزارش اخیر هم همکاری نداشته و نشانه های همکاری با بازرسان آژانس تنها زمانی آشکار شد که دروغ‌های ایران در گمراه کردن آژانس آشکار شد. با وجود آنکه تمایل ترکیه برای همکاری با اتحادیه اروپا قابل درک است، اما به عنوان یکی از همسایگان ایران، منطقی است که ترکیه نگرانی خاصی درباره فعالیت‍های غیرقانونی ایران داشته باشد. مریچ به سفیر اطمینان داد که ترکیه در سطوح مختلف، اهمیت پایبندی به ان پی تی و امضای پروتکل الحاقی را به ایرانی ها یادآور شده بود. مریچ موافق بود که برنامه های هسته ای ایران بدون شک نگران کننده است، اما مسئله مهمتر، مسایل راهبردی است. دولت ترکیه نگران بود که رویکرد بیش از حد تند می تواند ایران را به گوشه رینگ برده و در نتیجه واکنش منفی تهران، چیزی شبیه عملکرد کره شمالی، را به دنبال داشته باشد.

نکته: نظرات ترکیه درباره نشست ماه سپتامبر شورای حکام، یکدست تر می شوند. هرچند ترکیه نگران برنامه ایران است، اما در عین حال نگران است که بیانیه ای بیش از حد تند می تواند باعث متوقف شدن همکاری های محدود ایران شود و به دنبال آن است که در زمینه این مسئله هم همفکرانی را در داخل اتحادیه اروپا پیدا کند. سفارت این مسئله را در سطوح بالاتر و قبل از روز هشتم پیگیری خواهد کرد.

الدمان