حسن بهشتی پور، تحلیلگر بین‌الملل در گفتگو با «انتخاب» بررسی کرد؛

ابعاد جنگ ایران و آمریکا در صورت وقوع، به چه شکلی خواهد بود؟

یک کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید دارد: «شواهد و قراین نشان‌گر آن هستند بحران حداقل در مرحله اول به سمت افزایش پیش خواهد رفت. در آینده نزدیک به طور حتم شاهد افزایش بحران خواهیم بود اما اینکه‌ در آینده دورتر شاهد یک جنگ منطقه‌ای خواهیم بود یا دو طرف بحران را مدیریت و کنترل می‌کنند، بحثی است که به رخدادهای آتی بستگی دارد اما آن‌چه حتمی به نظر می‌رسد این است که جنگ احتمالی میان ایران و آمریکا تنها درگیری میان تهران و واشنگتن نیست، بلکه می‌تواند سطحی از درگیری منطقه‌ای و بین‌المللی فراگیر را به همراه داشته باشد.»

کد خبر: ۵۲۱۸۷۳

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۸

حسن بهشتی پور، تحلیلگر مسایل بین‌الملل و مدیر پیشین شبکه‌ی‌ العالم در ارزیابی حقوقی ترور سردار سلیمانی توسط آمریکایی‎‌‌ها در بغداد در گفت و گو با خبرنگار «انتخاب» گفت: اقدام آمریکا مصداق روشن «تروریسم دولتی» است. اولا سازماندهی این ترور به وسیله دولت آمریکا بوده و رسما پنتاگون با صدور بیانیه آن را در نتیجه دستور شخص رئیس‌جمهور دانسته است.در نتیجه در سوی اصلی ماجرا دولت ایالات متحده آمریکا مسئولیت ترور را بر عهده گرفته است. ثانیا، شخصی که ترور شده رهبر یک حزب، گروه سیاسی یا دسته همانند ابوبکر البغدادی نبوده، بلکه مقام رسمیِ یک دولت رسمی و در یک ماموریت رسمی با دعوت و هماهنگی دولت عراق بوده  است. افرون بر این به هیچ عنوان ترور سردار سلیمانی در میدان نبرد و درگیری اتفاق نیافتاده و در نزدیکی فرودگاه بغداد بوده که کاملا جنبه غیرنظامی دارد. از این بُعد نیز می‌توان ترور شخصی که تاثیری قابل توجه در مبارزه با تروریسم داشته خود، نمود بارز تروریسم دولتی است.»

وی افزود: «در شرایطی که داعش موصل را گرفته و به سمت اربیل در حرکت بود، اگر سردار سلیمانی نبود بدون تردید پایتخت اقلیم کردستان سقوط می‌کرد و دیگر شهرهای عراق نیر سقوط می‌کردند. شخصی با چنین سابقه‌ای در مبارزه با تروریسم، اکنون ترور شده است. این امر نوعی بدعت در روابط بین‌الملل است و متاسفانه هیچ نهادی در سطح جهانی تا کنون به این مساله نپرداخته است. در سطحی دیگر باید توجه داشت که شهادت برای سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس افتخار است اما نباید از جنبه حقوق بین‌المل چنین گفت که به دلیل افتخار بودن شهادت برای آن‌ها از پی‌گیری موضوع انصراف داد. موضوع در دادگاه جنایتکارهای جنگی(ICC) قابل پی‌گیری است. هر چند آمریکا از این دادگاه خارج شده اما از طریق شورای امنیت قابل پی‌گیری خواهد بود.»

این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه تصریح کرد: «شکایت از ترامپ در دادگاه جنایتکارهای جنگی، احتمالا بیش از یک سال به طول خواهد انجامید اما آیا باید در چنین شرایطی سکوت پیشه کرد و در انتظار ماند. به طور حتم آمریکایی‌ها اقدام نظامی انجام داده‌اند و در نتیجه پاسخ نیز باید نظامی باشد. با این اوصاف، پیشنهاد من این است که اقدام ایران باید دقیق، موثر و بازدارنده باشد تا منجر به بحران‌افزایی در آینده نشود.»

بهشتی‌پور در بخشی دیگر از گفته‌های خود پیرامون تاثیرت ترور سردار سلیمانی بر معادلات امنیتی منطقه خاورمیانه، تاکید کرد: «اقدام نسنجیده آمریکا که به طور حتم ترامپ بررسی‌های لازم را پیرامون آن انجام نداده بود و به صورت احساسی تحت تاثیر مشاوران‌اش به آن رای داده بود، تاثیری بزرگ بر معادلات منطقه‌ای بر جای می‌گذارد. ترامپ می‌گوید این اقدام را نه برای جنگ، بلکه برای پیشگیری از جنگ انجام داده اما هیچ مستنداتی را پیرامون این ادعا مطرح نمی‌کند. به طور حتم شهادت سردار سلیمانی برای کشور ایران در داخل و نیز منطقه بسیار اهمیت دارد. افرادی همچون او در کل نیروهای مسلح کشور شاید به تعداد انگشتان دست نیز نرسند. از نظر تفکرات استراتژیک، حضور در عملیات میدانی و پرستیژ، سردار سلیمانی جزء نخبه‌گان خاص نظامی بود اما نبود ایشان منجر به تغییر مسیر معادلات نمی‌شود؛ زیرا معادلات قائم به شخص نیستند و به نظر می‌رسد همچنان مسیر کنونی با لوکوموتیوران جدید ادامه خواهد داشت.»

وی افزود: «شواهد و قراین نشان‌گر آن هستند بحران حداقل در مرحله اول به سمت افزایش پیش خواهد رفت. در آینده نزدیک به طور حتم شاهد افزایش بحران خواهیم بود اما اینکه‌ در آینده دورتر شاهد یک جنگ منطقه‌ای خواهیم بود یا دو طرف بحران را مدیریت و کنترل می‌کنند، بحثی است که به رخدادهای آتی بستگی دارد اما آن‌چه حتمی به نظر می‌رسد این است که جنگ احتمالی میان ایران و آمریکا تنها درگیری میان تهران و واشنگتن نیست، بلکه می‌تواند سطحی از درگیری منطقه‌ای و بین‌المللی فراگیر را به همراه داشته باشد.»

این کارشناس مسائل بین‌الملل در بخش پایانی گفته‌های خود تصریح کرد: «ترور سردار سلیمانی، تیر خلاصی به امیدها برای آغاز مذاکرات احتمالی میان ایران و آمریکا بود. تمام تلاش‌هایی که برای حل دیپلماتیک ماجرا در جریان بود، به مسیر اشتباه و غلط کشیده شد. از یک سو، هم محاسبات حمله به پایگاه نظامی K1 در کرکوک غلط بود و هم محاسبات حمله به پایگاههای حشد الشعبی در استان انبار. از سوی دیگر، اقدام تروریستی آمریکا نیز در به شهادت رساندن سردار سلیمانی بر اساس محاسبات اشتباه بود. اکنون ترامپ قماری بزرگ را انجام داده که وجه خود و موقعیت آمریکا در منطقه را تحت تاثیر قرار داده است.»