اسناد ویکی لیکس در «انتخاب»؛ شماره ۶۰/

پیغام سرّی صدام به بوشِ پدر درباره ایران و ماجرای مک فارلین در سال ۱۳۶۹

صدام به سابقه تصمیم عراق برای احیای روابط دیپلماتیک و سپس تعویق اجرای این تصمیم در ابتدای جنگ اشاره کرده بود تاعراق ضعیف و نیازمند به نظر نیاید. او سپس از انواع «ضربه ها» به روابط بین ما از سال ۱۹۸۴ اشاره کرد که از مهمترین آن‌ها ایران‌گیت [مک فارلین] بود. به گفته صدام بعد از پیروزی فاو سوبرداشت عراق درباره نیات آمریکا بار دیگر شدت گرفت یعنی ظن به اینکه آمریکا خواهان پایان یافتن جنگ نیست.

کد خبر: ۵۰۴۸۷۷

تاریخ: ۱۱ مهر ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۰

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارت آمریکا در بغداد در گزارشی سری به تاریخ چهارشنبه ۳ مرداد ۱۳۶۹ درباره پیام دوستی صدام برای بوش توضیحاتی ارائه کرده است.

به گزارش «انتخاب»؛ متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:

موضوع سند: پیام دوستی صدام برای بوش
طبقه بندی: سری
چهارشنبه ۱۲:۴۶ دقیقه بیست و پنجم جولای ۱۹۹۰
از: سفارت آمریکا در بغداد
به: کشور‌های منطقه و وزیر امورخارجه

۱. سری – کل متن
۲. خلاصه: صدام روز ۲۵ جولای به سفیر ما گفته است که مبارک ترتیبی داده تا هیات‌های عراقی و کویتی در ریاض با هم دیدار کنند و بعد از آن روز ۲۸، ۲۹ یا ۳۰ جولای، ولیعهد کویت برای مذاکرات جدی به بغداد خواهد آمد. صدام به مبارک قول داده است که تا پیش از آن زمان «هیچ اتفاقی نخواهد افتاد».
- صدام قصد دارد پیام مهمی را به رییس جمهور بوش برساند: عراق به دنبال دوستی است، اما آیا دولت آمریکا هم چنین چیزی می‌خواهد؟ عراق تا کنون ۱۰۰ هزار کشته داده و اکنون آنقدر فقیر است که به زودی مستمری یتیمان دوران جنگ هم قطع خواهد شد؛ اما با این وجود کویت ثروتمند حتی نظم اوپک را هم نمی‌پذیرد. عراق از جنگ خسته شده، اما کویت دیپلماسی را نادیده گرفته است. مانور‌های دولت آمریکا در کنار امارات، کویت و امارات را تشویق می‌کند تا دیپلماسی معمول را نادیده بگیرند. اگر عراق بصورت علنی توسط دولت آمریکا تحقیر شود هیچ راهی نخواهد داشت مگر آنکه «پاسخ» دهد، هرچند چنین کاری غیرمنطقی و خودمخرب به نظر بیاید.
- پیام صدام به آمریکا، هرچند کمی در لفافه، اما به نظر می‌رسد نشان می‌دهد او حاضر است همکاری‌های بسیار مهمی با دیپلماسی مبارک انجام دهد، اما ما هم باید درک کنیم که «خودخواهی» کویت/امارات قابل تحمل نیست. سفیر به روشنی بیان کرده است که ما هیچگاه راهی غیر از ابزار‌های صلح آمیز را برای حل مناقشات تحمل نخواهیم کرد. پایان خلاصه.
۳. سفیر توسط رییس جمهور صدام حسین در ظهر ۲۵ جولای فراخوانده شد. در این دیدار فانمین عزیز، رییس دفتر رییس جمهور، دو نقر مسئول یادداشت برداری و وزیر کشور عراق هم حضور داشتند.
۴. صدام، که در کل دو ساعت ملاقات رفتاری منطقی و حتی گرم داشت، گفت که از سفیر می‌خواهد پیامی را به رییس جمهور بوش برساند. صدام سپس به سابقه تصمیم عراق برای احیای روابط دیپلماتیک و سپس تعویق اجرای این تصمیم در ابتدای جنگ اشاره کرده بود تاعراق ضعیف و نیازمند به نظر نیاید. او سپس از انواع «ضربه ها» به روابط بین ما از سال ۱۹۸۴ اشاره کرد که از مهمترین آن‌ها ایران‌گیت [مک فارلین] بود. به گفته صدام بعد از پیروزی فاو سوبرداشت عراق درباره نیات آمریکا بار دیگر شدت گرفت یعنی ظن به اینکه آمریکا خواهان پایان یافتن جنگ نیست.
۵. صدام که کلماتش را با دقت انتخاب می‌کرد گفت: «گروه هایی» در دولت آمریکا از جمله سازمان سیا و وزارت امورخارجه وجود دارند که دیدگاه خوبی نسبت به روابط آمریکا و عراق ندارند، او در این بحث وزیر امورخارجه، بیکر و رییس جمهور را مستثنی کرد. او سپس چیز‌هایی را که به نظرش واقعیات بود برشمرد تا به این نتیجه برسد که «برخی گروه‌ها در حال جمع آوری اطلاعات درباره جانشین صدام هستند». آن‌ها تماس‌هایی را در جنگ خلیج فارس برضد عراق برقرار کرده و تلاش کردند تا از رسیدن هرگونه کمک به عراق جلوگیری کنند.
۶. رییس جمهور تاکید داشت که عراق دچار مشکلات مالی جدی و ۴۰ میلیارد دلار بدهی است. عراق که پیروزی اش در جنگ در برابر ایران، تفاوتی عمده در دنیای عرب و غرب به وجود آورده اکنون نیازمند نقشه نجات است. او گفت، اما «شما هم خواهان کمتر شدن قیمت نفت هستید».
۷. با اشاره دوباره به خصومت‌ها که به اعتقاد او کار «گروه‌هایی خاص» در دولت آمریکا بود، به «کمپین آمریکا» علیه خودش و حمله رسانه‌ها به عراق و رییس جمهور آن اشاره کرد.
۸. به گفته صدام با وجود همه این صدمات، و هرچند او «تا حدی ناراحت است»، اما عراق امیدوار است که بتواند روابط خوبی ایجاد کند. اما کسانی که به زور قیمت نفت را پایین نگه می‌دارند وارد جنگ با عراق شده اند و این کشور چنین تحقیری را بر هویت و رفاه خود تحمل نخواهد کرد.
۹. به گفته صدام نوک پیکان (آمریکا) اکنون کویت و امارات است. صدام با دقت اعلام کرد که همانطور که عراق دیگران را تهدید نمی‌کند، «تهدید خود توسط دیگران را هم تحمل نخواهد کرد». «ما امیدواریم که دولت آمریکا دچار سوتفاهم نشود. همانطور که سخنگوی وزارت امورخارجه گفته است، عراق می‌پذیرد که هرکشوری می‌تواند دوستان خود را انتخاب کند، اما دولت آمریکا باید توجه داشته باشد که این عراق، و نه دولت آمریکا، بود که با قدرت از این دوستان آمریکا در طول جنگ دفاع کرد – البته این قابل درک است، زیرا جدا از جغرافیا، مردم آمریکا به هیچ وجه وجود ۱۰ هزار کشته در یک جنگ را نمی‌پذیرند، چیزی که عراق پذیرفت.
۱۰. صدام پرسید برای آمریکا چه معنی دارد که اعلام کند متعهد به دفاع از دوستان خود، بصورت فردی و جمعی، است؛ و سپس به سوال خودش اینطور پاسخ داد که برای عراق این حرف به معنی جانبداری علیه دولت عراق است.
۱۱. با رسیدن به یکی از نکات اصلی، صدام اعلام کرد که مانور‌های آمریکا با امارات و کویت، آن‌ها را ترغیب می‌کند تا سیاست‌های نامناسب خود را ادامه دهند. حقوق عراق محقق خواهند شد، خواه یک ماه بعد و یا بیشتر از یک سال بعد. عراق امیدوار است که دولت آمریکا با همه طرفین این مناقشه متعادل برخورد کند.
۱۲. صدام گفت: او درک می‌کند که دولت آمریکا مصمم به حفظ جریان نفت و حفظ دوستی خود در خلیج فارس است. اما چیزی که درک نمی‌کند اینکه چرا ما کسانی را که در حال صدمه زدن به عراق هستند تشویق می‌کنیم، کاری که مانور‌های ما انجام می‌دهد.
۱۳. صدام گفت: او کاملا معتقد است که دولت آمریکا به دنبال صلح است و این خوب است، اما اضافه کرد از روش‌هایی که خودتان دوست ندارید استفاده نکنید، مثلا نمایش تسلیحاتی.
۱۴. در این مرحله صدام بصورت مفصل درباره غرور عراقی‌ها صحبت کرد که به «یا آزادی یا مرگ» اعتقاد دارند. اگر آمریکا از این روش‌ها استفاده کند، عراق مجبور به واکنش است. عراق می‌داند که دولت آمریکا می‌تواند هواپیما و موشک هایش را اعزام کند و این مسئله شدیدا به عراق صدمه خواهد زد. صدام می‌خواهد آمریکا، عراق را تا جایی تحقیر نکند که دیگر منطق محلی از اعراب نداشته باشد. عراق، آمریکا را دشمن نمی‌داند و تلاش کرده با آن‌ها دوست باشد.
۱۵. در زمینه مناقشات درون عربی هم صدام گفت و که از دولت آمریکا نمی‌خواهد هیچ نقش ویژه‌ای بازی کند، زیرا هر راه حلی باید از طریق دیپلماسی دوجانبه اعراب ایجاد شود.