اسناد ویکی لیکس در «انتخاب»؛ شماره ۳۹ /

نامه صدام به ملک فهد پس از قطع روابط عربستان با ایران در ۱۳۶۷ / مزیت ایران در برابر صدام در جنگ موشکی

سفارت امریکا: عراق هر روز تهدید به «تنبیه سخت» ایران به دلیل ادامه حملات توپخانه ای به شهرهای مرزی این کشور می کند (که معمولا تنها دربندی خان است که امروز چندان در تعریف یک هدف غیرنظامی نمی گنجد). با توجه به گذشت سه هفته از جنگ موشک ها، بیش از پیش به نظر می رسد که عراق صرفا می خواهد ایران را تهدید کند که اگر دست به اقدامی بزرگ بزنند «دستش روی ماشه است»، هرچند بیش از پیش معلوم می شود که تهدیدات عراق توخالی است.

کد خبر: ۴۹۸۹۲۲

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۳۹۸ - ۲۳:۰۴

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارتخانه آمریکا در عراق در گزارشی محرمانه به تاریخ دوشنبه، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۶۷ درباره جنگ موشکی بغداد و تهران توضیح داده است.

به گزارش «انتخاب»؛ متن این سند که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، در زیر آمده است:

موضوع سند: تهدید عراق به شلیک موشک

طبقه بندی: محرمانه

دوشنبه 13:08 دقیقه نهم می 1988

از: سفارت آمریکا در منطقه

به: وزیر امورخاجه و سفارتخانه های منطقه

1. محرمانه – کل متن

2. خلاصه: عراق هر روز تهدید به «تنبیه سخت» ایران به دلیل ادامه حملات توپخانه ای به شهرهای مرزی این کشور می کند (که معمولا تنها دربندی خان است که امروز چندان در تعریف یک هدف غیرنظامی نمی گنجد). با توجه به گذشت سه هفته از جنگ موشک ها، بیش از پیش به نظر می رسد که عراق صرفا می خواهد ایران را تهدید کند که اگر دست به اقدامی بزرگ بزنند «دستش روی ماشه است»، هرچند بیش از پیش معلوم می شود که تهدیدات عراق توخالی است. پایان خلاصه.

3. هنوز هیچ کاهشی در تهدیدات مداوم عراق دیده نشده است که می گوید اگر ایران از حملات توپخانه ای به شهرهای مرزی این کشور و «نقض شرایط توقف حمله به شهرهای ایران» برندارد، عراق «تنبیه سختی» انجام خواهد داد (که اشاره ای روشن به از سرگیری حملات موشکی است). مسئله عجیب این است که در سه هفته گذشته رسانه های عراقی درباره این «شهرهای مرزی» تنها به دو مورد – دربندی خان (نزدیکی حلبچه) هر روز و در یک مورد ابوالخصیب (نزدیک بصره) – اشاره کرده اند که هردوی آنها اکنون تخلیه شده و نزدیک بزرگراه های مهم در نزدیکی خطوط ایران هستند که مسلما هدف حملات توپخانه ای ایران محسوب می شوند. (در واقع از دیدگاه نظامی مهم است که ایران رفت آمد در هردوی این بزرگراه ها را مختل کند).

4. عراق نیز به نوبه خود پالایشگاه و پتروشیمی شیراز را در روز 4 می هدف قرار داد. بیانیه های نظامی بعدی نشان داد آنها قصد دارند در ادامه جنگ همچنان به اهداف اقتصادی مانند این حمله کنند.

5. بر اساس گزارش سازمان اطلاعات رسانه های خارجی، آنچه درباره برنامه‎های ایران اهمیت خاص دارد، شدتی است که ایران بر عدم حمله به هرگونه هدف غیرنظامی در عراق دارد – از جمله رد هرگونه حمله توپخانه ای به دربندی خان. همکاران استرالیایی ما می گویند تهران تازه در حال بازگشت کامل به زندگی است. سفارت آنها در ایران تخمین زده است که ایرانی ها بسیار علاقه دارند که از شروع مجدد حملات متقابل موشکی جلوگیری کنند – البته تا زمانی که ایران حس کند در توازن فنی با عراق قرار دارد و می تواند حملات آنها را با همان شدت پاسخ دهد. عراق نیز به نوبه خود ادعاهای ایران درباره حمله عراق به مناطق مرزی را رد می کند.

6. البته عراق همچنان با افتخار درباره پیروزی خود در فاو و قدرت موشک های ...صحبت می کند که حالا با موشک های ....جایگزین شده اند که گفته می شود برد بیشتری دارند. صدام حسین چهار بار از نمایشگاه کمیسیون صنایع نظامی دیدن کرد و روز 5 می به مدیر این کمیسیون – داماد و پسرعموی خودش حسین کمیل (که به تازگی از سرگردی به سرلشکری رسیده) – و چند نفر از اعضای عالی رتبه آن به پاس «خدمات برجسته، مدال رافضین» اهدا کرد. اکنون تقریبا در همه دیدارهای بلندپایه نظامی صدام، حسین کمیل در عکس ها در کنار او به همراه عدنان خیرالله برادرزن و پسرعمو و همینطور وزیر دفاع عراق، دیده می شود. خبر بزرگ رسانه ها در روز 8 می این بود که عزت ابراهیم، مرد شماره دو حزب، در روز تولد صدام حسین یک مجسمه مینیاتوری از موشک های ....را از طرف مردم صلاح الدین (تکریت) به او هدیه داده است. خبر مهم روز 9 می هم این بود که صدام در جلسه نهایی برای طراحی یادبودی برای مدرسه بلاد الشهدا شرکت کرده است که در حمله موشکی ایران در روز 13 اکتبر از بین رفته بود و همینطور از یک سالن پر از هدایای تولد مردم به او دیدن کرد که نشان دهنده خوشحالی مردم بود.

7. مصاحبه صدام با صنا السعید، خبرنگار مصری در روز اول می نهایتا روز 6 می منتشر شد. صدام خبرنگاران عرب را به غیراعراب ترجیح می دهد که بخشی به ملی گرایی او ربط دارد و بخشی هم به این دلیل است که آنها معمولا سوالات ساده تری می پرسند. صنا السعید تلاش کرد چند سوال جالب بپرسد اما صدام با زیرکی همه آنها را رد کرد. او تلاش کرد حرفی مهیج درباره این بزند که پیروزی در فاو می تواند آغاز پیروزی اعراب بر اورشلیم باشد اما او به عدم اتحاد اعراب و مشکلاتش با دیدگاه های جهانی پرداخت. او تلاش کرد صدام را به سرزنش عمان، قطر و امارات بکشاند، اما او چنین کاری نکرد. او تلاش کرد صدام از بی فایده بودن حمایت ابرقدرتها بگوید اما او هیچ حرفی در سرزنش شوروی نزد و برای حضور دریایی بلندمدت آمریکا در خلیج فارس هم بهانه هایی تراشید، و بهرحال ایران را مقصر آن دانست. او از سرزنش سازمان آزادیبخش فلسطین بخاطر نزدیکی به سوریه خودداری کرد. او با شدت تلاش کرد درباره خوداتکایی عراق در تولید تسلیحات، از جمله موشک ...، دروغ بگوید، هرچند در حرفی متناقض تایید کرد «خرید تسلیحات از شوروی هنوز هم گسترده است».

8. عرفات که روز 26 آوریل از دمشق به بغداد رفته است هنوز در این شهر بوده و اخبار حضور او در مراسم جشن تولد صدام و ملاقات با او در روزهای 27 آوریل و 7 می منتشر شده است. در فاصله این تاریخ ها نیز جلسات کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین و کمیته عالی امور سرزمین های اشغالی برگزار شده بود. اظهارات سازمان آزادیبخش فلسطین، آنطور که در رسانه های بغداد منتشر شده غالبا در تحسین پیروزی فاو بوده است که منجر به «پیروزی در اورشلیم خواهد شد».

9. قطع روابط عربستان با ایران در سرمقاله ها به شدت تحسین شده و حرف آن است که همه کشورهای عربی باید از این روند پیروی کنند. طاها یاسین رمضان، معاون نخست وزیر حامل نامه صدام در تحسین موضع سخت عربستان علیه ایران بود که در دیدار 6 می با ملک فهد به او تسلیم شد و البته او دومین حج عمره خود را در کمتر از سه هفته در مکه انجام داد.

10. نکته: در کوتاه مدت امید به ادامه توقف جنگ موشک ها وجود دارد. هرچند عراق توانست زندگی را در تهران مختل کند اما عوامل متقابلی هم آنها را محدود کردند. زندگی در بغداد، هرچند به مراتب کمتر از تهران، اما مختل شده بود. مردم بغداد هم داشتند بسیار نگران می شدند. عراقی ها نگران تامین موشک های خود بودند زیرا هر گزارشی را هم که باور کنیم، بهرحال تامین موشک برای عراق بی نهایت نخواهد بود. شاید مهمترین نگرانی عراقی ها این باشد که بر اساس هر منطقی، موشک تا زمانی یک عامل بازدارنده موثر است که بیش از حد از آن استفاده نشود. اما ایرانی ها بصورتی دردناک از توان عراق آگاه هستند و در حالیکه جمعیت در حال بازگشت به تهران است، ایران باید با دقت حملات خود روی زمین و استفاده از موشک را محاسبه کند.

11. در بلندمدت، تصویر امیدوارکننده ای وجود ندارد. ما اکنون شاهد یک رقابت تسلیحاتی در منطقه هستیم و اگر ایران بتواند خود در این رقابت حفظ کند، شاهد یک جنگ موشکی مرگبارتر خواهیم بود. البته ایران یک مزیت نسبت به عراق دارد و آن هم اینکه بغداد و بسیاری از شهرهای پرجمعیت عراق تا چهاربرابر نسبت به اکثر شهرهای ایران، به مرز نزدیکتر هستند. لذا ایران نیاز به موشک های کوچکتری خواهد داشت که تولید آنها در مقدار انبوه سریعتر خواهد بود، و در مقایسه با موشک هایی با اندازه و پیشرانه های مشابه، آنها می توانند مواد منفجره بیشتری با خود حمل کنند. چنین چشم اندازی به هرحال باید باعث توقف عراق شود، هرچند آنها به دلیل دستیابی به موشک های جدید به خودشان می بالند.

نیوتن