اسناد ویکی لیکس در «انتخاب»؛ شماره ۱۴ /

سفارت آمریکا؛ سال ۱۳۶۴: نکاتی در مورد ایران و ایرانی ها در دمشق

هرچند چنین حرمی در ایران و یا عراق به روی غیرمسلمانان بسته می ماند، اما مسامحه سوریه در این زیاد است و تنها هشدار در سردر حرم به زبان انگلیسی این است: بانوان با آرایش اجازه ورود ندارند.

کد خبر: ۴۹۲۴۴۸

تاریخ: ۰۷ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۱

«انتخاب» اسناد ویکی لیکس در رابطه با ایران را که متعلق به سال های ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۹ است، را به صورت روزانه و به منظور آگاهی مخاطبان نسبت به تحولات و اتفاقات گذشته، منتشرمی کند.

سرویس تاریخ «انتخاب»: سفارت آمریکا در سندی به تاریخ چهارشنبه، ۱ خرداد ۱۳۶۴ به موضوع سفر ایرانی ها به سوریه پرداخته است.

به گزارش سرویس تاریخ «انتخاب»، متن سند مذکور که ویکی لیکس آن را منتشر کرده، به شرح زیر است:

موضوع: ایرانی ها در دمشق و نکاتی از سمت ایران

چهارشنبه، 08:55 دقیقه، 22 می 1985

طبقه بندی: محرمانه

از: سفارت آمریکا در دمشق

به: سفارت های آمریکا در اردن، مصر، عراق، لبنان، ترکیه و وزیر خارجه آمریکا

محرمانه – کل متن

سفرهای خانوادگی و دوستانه اخیر به دمشق برخی از خلاهای مربوط به اطلاعات درباره موقعیت پروازهای سیاحتی-زیارتی ایران به دمشق را پر کرده و نظراتی درباره این موقعیت در تهران به همراه داشت. پروازهای جمبو جت ها (بوئینگ 747) از تهران که 2500 ایرانی را در هر هفته به دمشق می بردند، در ماه مارس و با هشدار عراق به هواپیمایی ها مبنی بر اجتناب از استفاده از حریم هوایی ایران، متوقف شد. پروازها از تهران در چند هفته اخیر به تدریج از سر گرفته شد و انتظار می رود که هواپیمایی سوریه ایر نیز به زودی پروازهایی را به تهران آغاز خواهد کرد. پروازهای ایران ایر از تهران به مشهد و شمال، داخل حریم هوایی شوروی، رفته و از ترکیه وارد سوریه می شوند – کل مسیر چهار ساعت طول می کشد. در حال حاضر صندلی خالی از تهران بسیار به ندرت پیدا می شود و اولویت با خانواده شهداست. به دلایلی – احتمالا پروازهای جدید – صندلی خالی برای بازگشت از دمشق به تهران موجود است.

هر ایرانی قبل از ترک این کشور اجازه دارد معادل 100 دلار را با نرخ رسمی خریداری کرده و آن را بصورت نقدی دریافت و در زمان رسیدن در فرودگاه به ارز سوریه تبدیل کند، همچنین در صورت پرداخت معادل، هر مسافر رسیدی برای 400 دلار با نرخ گردشگری دریافت کرده و در هتل سمیرامیس دمشق، معادل آن را دریافت می کند. سفر با اتوبوس از تهران چهار روز طول می کشد که یک روز آن در گمرک است.

گردشگران ایرانی معمولا با همراه آوردن کالا از تهران، کمبود پول نقد خود را جبران می کنند. البته به دلیل محدودیت های اخیر از سوی فرودگاه تهران، میزان خاویار همراه مسافران کاهش پیدا کرده است، این فرودگاه خرید توسط زایران را نامناسب می داند. گردشگران ایرانی در فرودگاه دمشق، کالاهایی را که در تهران یافت نمی شود به عنوان سوغات خریداری می کنند.

اعمال مذهبی شامل زیارت حرم مسجد امیه در دمشق می وشد که در آن سر {امام} حسین مدفون است. برای اغلب آنها زیارت حومه دمشق و محل دفن {حضرت} زینب، خواهر {امام} حسین و {امام} حسن اهمیت بیشتری دارد. بر اساس روایات، {حضرت} زینب همراه با سر {امام} حسین به دمشق آورده شد. حرم او به ندرت در تورهای گردشگری مورد اشاره قرار می گیرد و قبل از سیل زیارت ایرانی ها نیز به ندرت زیارت می شد. البته از آنجا که ایران محل دفن تنها یکی از دوازده امام شیعیان است و عراق هم، که بخش عمده ای از تاریخ شیعیان در آنجاست، درهای خود را به روی ایران بسته، حرم {حضرت} زینب اهمیت ویژه ای پیدا کرده.

هرچند چنین حرمی در ایران و یا عراق به روی غیرمسلمانان بسته می ماند، اما مسامحه سوریه در این زیاد است و تنها هشدار در سردر حرم به زبان انگلیسی این است: بانوان با آرایش اجازه ورود ندارند. در ورودی در که هزینه ای هم دریافت نمی کند، چادرهای سیاه به زایران داده می شود. سبک معماری آن ایرانی است اما این کاشی های مربعی شکل و امروزی باید سالها بگذرد تا برای خود وجهه ای پیدا کنند. فضای داخلی آن بسیار مبتنی بر سنت ایرانی است و به شدت با سقف های آینه کاری و ضریح نقره ای دور قبر، تزیین شده است. صحنه داخل ضریح هم شبیه یکی از نقاشی های ایرانی است که در آن زنانی با چادر و مردانی با عمامه و رداهای بلند دیده می شوند. تنها چند نفر شبیه به نیروهای سپاه پاسداران با یونیفورم نظامی هم زمان با دیدار ما از حرم، در روز دوشنبه و همزمان با نماز از آنجا زیارت می کردند. هیچ عکسی از {امام} خمینی در هیچ جایی در فضای حرم یا خیابان های نزدیک دیده نشد. این مسئله شاید تصادفی باشد و شاید هم نشان دهنده شرایط سوریه بوده (عکس اسد هم وجود نداشت).

نظرات بازدیدکنندگان طبقه تاجر و متخصصان ما درباره موقعیت تهران، با دیگر گزارش های اخیر درباره افزایش انتظار برای پایان عصر .... همخوانی دارد. شایعه یا واقعیت، دوستان ما گزارش هایی درباره ...................................... که در رسانه ها گزارش داده نمی شود. ........مخالفت با جنگ هم قوی بوده و در حال قوی تر شدن است. .........تنها نکته مثبتی که آنها درباره ......داشتند این بود که برای فعلا حزب توده را منحل کرده است.

ایگلتون

*در ترجمه، برخی از جملات سند حذف شده است.