به بهانه حمله همزمان ترامپ و شریعتمداری به برجام

آیا دلیل دلواپسان ایرانی و تندروهای آمریکایی برای مخالفت با برجام یکسان است؟/ نقطه اشتراک شریعتمداری و ترامپ ‏چیست؟/ وقتی سیاست «برد - برد» برای آنها «بی‌اعتبار» است

کمی دقت در اظهارنظرها و موضع گیری های مخالفان برجام در ایران و آمریکا نشان می دهد دست کم دو شباهت ویژه میان آنها وجود دارد.‏

کد خبر: ۳۶۶۰۵۵

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۴

حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان دیشب کمی پس از سخنرانی دونالد ترامپ در سازمان ملل، همسو با او علیه ‏برجام موضع گرفت و خواستار لغو آن شد. موضعی که پیشتر بارها آن را تکرار کرده و حتی پیش از روی کار آمدن ترامپ در ‏اظهارنظری صریح گفته بود که بهترین کار ترامپ، پاره کردن برجام خواهد بود.‏

به گزارش «انتخاب»، این اولین باری نیست که شریعتمداری و همفکران او به برجام می تازند و به صراحت از لزوم لغو آن می ‏گویند. از طرفی، محتوای سخنرانی ترامپ هم قابل پیش بینی بود و از این منظر، اتفاق غیرقابل تصوری و محیرالعقولی رخ نداده ‏است.‏

با این وجود، همواره این سوال مطرح بوده است که دلیل مخالفت دلواپسان ایرانی و تندروهای آمریکایی با برجام چیست؟ چرا ‏افرادی مانند جان بولتون در آمریکا و حسین شریعتمداری در ایران، مدام از آنچه بدی های برجام می نامند گلایه دارند؟

کمی دقت در اظهارنظرها و موضع گیری های دو طرف نشان می دهد دست کم دو شباهت ویژه میان آنها وجود دارد.‏

اول اینکه، موضوع مذاکرات و توافقی که در آن همه برنده باشند، برای آنها بی معناست. این موضوع در واقع راهبرد اصلی ‏مذاکرات ایران و 5+1 در مسئله هسته ای بود و بارها و بارها از سوی رییس جمهور روحانی هم از آن به عنوان «برد - برد» ‏نام برده شد.در واقع اصل مذاکرات بر این پایه استوار بود که هر دو طرف ایرانی و 5+1، احساس کنند که از این توافق سود برده ‏و نگرانی هایشان رفع خواهد شد.‏

اما در نظر تندروهای آمریکایی و دلواپسان ایرانی، سود بردن طرف مقابل از توافق جایگاهی ندارد. چنانکه تندروهای آمریکایی ‏و شخص ترامپ مدام از امتیازات اعطا شده به ایران بر اساس توافق هسته ای ابراز نگرانی می‌کنند و در داخل کشور نیز، مخالفان ‏برجام از بازرسی های آژانس گلایه دارند.‏

از نظر تندروهای آمریکایی، ایران از هیچ امتیازی حتی حق استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای نباید برخوردار باشد و از نظر ‏دلواپسان داخلی، جامعه جهانی و نهادهای بین المللی مانند سازمان ملل و آژانس انرژی هسته ای، کوچکترین اعتباری ندارند.‏

از نظر این افراد، احتمالا سخنان دیشب حسن روحانی در گفت و گو با مدیران و خبرنگاران ارشد رسانه های آمریکایی که گفته ‏بود اگر آمریکا از برجام خارج شود ضرر می کند و اگر بماند سود می برد هم محلی از اعراب ندارد؛ چراکه از نظر این افراد، ‏‏«سود بردن آمریکا» با هر شکل و شمایلی و با هر عنوانی، یک امتیاز منفی برای ماست حتی اگر تمامی حقوق کشورمان محقق ‏شود و موانع اقتصادی و علمی از سر راه کشور برداشته شود.‏

شباهت دوم دلواپسان داخلی و همتایان آمریکایی آنها، عدم پایبندی به موازین حقوق بین المللی است. از نظر ترامپ، توافق ‏هسته ای اگر ایران را قدرتمندتر کند، باید زیر پا گذاشته شود ولو اینکه مخالف موازین حقوق بین المللی و تعهدات این کشور در ‏دنیا باشد. همین موضوع در مورد دلواپسان داخلی هم صدق می کند. از نظر آنها برجام محلی از اعراب ندارد و اساسا ادامه ‏اجرای آن حتی به قیمت زیر پا گذاشتن تعهدات ایران باید متوقف شود.‏

این در حالی است که رویکرد فوق، در تناقض آشکار با بیانات رهبر معظم انقلاب است. به طور مثال، ایشان در پاسخ به ‏اظهارات مسئولان آمریکایی که از پاره کردن برجام سخن می گفتند، به صراحت تاکید کردند: «ایران ابتدائاً برجام را نقض نخواهد ‏کرد، زیرا وفای به عهد، دستور قرآنی است» «اما اگر تهدید نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا مبنی بر پاره کردن برجام عملی ‏شود، ایران، برجام را آتش خواهد زد که این کار هم دستوری قرآنی درباره نقض عهد متقابل است.»‏

تاکید بر این شباهت ها و رویکردهای مشترک مخالفان برجام در ایران و آمریکا، به معنای کامل و بی نقص بودن این توافق ‏نیست؛ چنانکه این موضوع حتی در بیان صریح رییس جمهور کشورمان نیز عنوان شده است؛ بلکه ماجرا به این باز می گردد که ‏با منطق مخالفان فعلی برجام، بدون شک راهی برای توافق میان دو طرف وجود ندارد وآنها بدون آنکه جایگزینی برای توافق ‏هسته ای ارائه دهند – چه در زمانی که خود مسئول بوده اند و چه امروز که در جایگاه منتقد قرار دارند – صرفا به مخالفت با آن ‏مشغولند.‏