انعکاس جنگ قدرت آل سعود در رسانه‌های غربی

چند هفته بعد از تعیین جانشین ولیعهد، شک و تردیدهایی درباره انتقال آرام قدرت از عبدالله بن عبدالعزیز شاه سعودی بروز کرد.

کد خبر: ۱۶۴۱۹۹

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۳۹۳ - ۰۹:۱۳

روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در گزارش تحلیلی خود به قلم لیز اسلای نوشت: وقتی عبدالله بن عبدالعزیز شاه سعودی در گامی بی سابقه و غیرمنتظره جانشینی را برای ولیعهد خود انتخاب کرد، این گام در ابتدا به عنوان نشانه ای از تداوم چرخه قدرت در عربستانی که با سوالات بزرگی درباره آینده رهبری آن روبرو خواهد بود، مورد استقبال قرار گرفت.

به گزارش انتخاب، چند هفته بعد از تعیین جانشین ولیعهد، شک و تردیدهایی درباره انتقال آرام قدرت از عبدالله بن عبدالعزیز شاه سعودی بروز کرد.

لیز اسلای نوشت: براساس گفته ها، مقرن به عنوان جوان ترین برادر شاه سعودی که در آستانه سفر باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا در ماه مارس گذشته به عنوان جانشین ولیعهد تعیین شد، در بین مردم از محبوبیت برخوردار است زیرا به اعتقاد آنها، فرد فاسدی به شمار نمی رود و وی همچنین در بین دیپلماتهای خارجی نیز به عنوان فردی محبوب و با ذکاوت تلقی می شود و از وجهه خوبی برخوردار است.

به نوشته واشنگتن پست، اما پشت درهای بسته، حرف و حدیث های زیادی در خاندان سعودی درباره شیوه انتخاب مقرن، اعتبار پست تازه تاسیس جانشین ولیعهدی و شجره خانوادگی مقرن مطرح است زیرا پسر یک زن صیغه ای یمنی است که به صورت رسمی به همسری پدر مقرن در نیامد.

یک مسئول سابق سعودی که خواست نامش فاش نشود، تصریح کرد: مقرن یک شاهزاده واقعی نیست زیرا مادرش یک برده بود و برادرهای دیگرش از شایستگی بیشتری نسبت به او (برای تصدی پست جانشینی ولیعهدی) برخوردار است و کسی تصور نمی کند که مقرن بتواند شاه عربستان شود.

لیز اسلای نوشت: علل مخالفت با جانشین ولیعهدی مقرن هرچه که باشد، نشان داد که ارتقای جایگاه مقرن در حکومت سعودی حداقل به مزاق برخی از افراد خوش نیامده است و این وضعیت همچنین از آغاز احتمالی بحث و جدلی حکایت می کند که خیلی ها نگران بودند که با مرگ نسل سالخورده و فرتوت خاندان سعودی بروز کند.

این وضعیت همچنین درباره ثبات کشور نفت خیز عربستان تحت حاکمیت خاندان سعودی شک و تردید ایجاد می کند. ملک عبدالعزیز موسس رژیم سعودی دستور داد که پادشاهی به پسر اولش به ارث برد و در طول شش دهه اخیر قدرت در بین برادران براساس سن وسال دست به دست شده است اما به زوی آخرین برادر ملک عبدالعزیز خواهد مرد و به ناچار قدرت در حکومت سعودی باید به فرزندان این برادران یعنی نسل سوم خاندان سعودی منتقل شود و با توجه به تعداد بسیار زیاد شاهزادگان سعودی، این احتمال که اختلاف و تنش ها بین آنها بالا بگیرد، بسیار زیاد است و هر فردی که در عربستان به پادشاهی برسد، به احتمال زیاد میراث خود را برادرانش خواهد داد و در نتیجه با اینکار دست عموزاده های وی از تاج و تخت کوتاه خواهد بود.

سیمون هندرسون از موسسه واشنگتن اظهار داشت: موضوع اختلاف و چند دستگی در درون خاندان سعودی درباره جانشینی عبدالله بن عبدالعزیز شاه سعودی بسیار نگران کننده است زیرا عربستان از اهمیت راهبردی برخوردار است زیرا از یک سو بزرگترین تامین کننده نفت در سطح جهان و از سوی دیگر متحد نزدیک واشنگتن در منطقه به شمار می رود.

هندرسون تصریح کرد: هویت و شخصیت شاه آینده سعودی روشن نیست و احتمال وجود دارد که او در شرایط متشنج به قدرت برسید و همین امر نیز باعث بی ثباتی عربستان شود.

این امر با توجه به کهولت سن عبدالله بن عبدالعزیز و بیماری او از اهمیت بیشتری برخوردار است و شاهزاده سلمان ولیعهد او نیز از وضعیت بهتری برخوردار نیست و با این شرایط، انتخاب مقرن که خلبان جنگی تحصیل کرده در انگلیس است و روابط خوبی با آمریکا دارد، غیرمنطقی به نظر نمی رسد و با توجه به اینکه 69 سال عمر دارد می تواند تا سالها بر عربستان فرمانروایی کند و پاسخ به این پرسش را که انتقال چرخه قدر به نسل بعدی از چه طریقی خواهد بود، به تعویق بیفتد.

تعیین جانشین براساس سنت معمول حق پادشاه سعودی است اما پست جانشین ولیعهدی و گماردن فردی در این پست تاکنون در عربستان وجود نداشته است و با انتصاب مقرن نام دو برادرش که از جهت سن و سال گزینه پست جانشین ولیعهد بوده اند، از قلم افتاده است.

یکی از مسئولان سابق سعودی که از احمد بن عبدالعزیز یکی از دو برادر بزرگتر مقرن حمایت می کند، در توصیف این وضعیت گفت: "آنچه روی داد، علیه اسلام و کل تاریخ عربستان بود. چیزی به عنوان جانشین ولیعهد تاکنون وجود نداشته است.
وی ابراز امیدواری کرد که شاهزاده سلمان بعد از به سلطنت نشستن، انتصاب شاهزاده مقرن را باطل کند.

همه تئوری ها و نظرات درباره علت اقدام عبدالله بن عبدالعزیز در تاسیس پست جانشین ولیعهدی و گماردن مقرن به این پست براساس حدس و گمانه زنی است و در شبکه های اجتماعی در اینترنت به طور گسترده این تئوری منتشر شده است که عبدالله بن عبدالعزیز در تلاش برای تضمین آینده فرزندش بعد از انتقال قدرت به نسل آینده آل سعود است و براساس این تئوری، مقرن که از روابط طایفه ای مهم و جایگاه پرنفوذ برخوردار نیست، مدیون پسران عبدالله بن عبدالعزیز و خصوصا متعب رئیس گارد ملی سعودی خواهد بود.

تئوری دیگر منتشر شده این است که خالد التویجری رئیس دفتر پادشاهی سعودی به عنوان یک فرد قدرتمند مقصر این تغییر و تحولات است و وی متهم است که عبدالله بن عبدالعزیز شاه سعودی را فریب داده است تا در مقابل حفظ جایگاه و موقعیت خود، بعد از مرگ شاه سعودی از انتصاب مقرن حمایت کند.

بر اساس گزارش العالم، سعود بن سيف الناصر از شاهزادگان سعودی در شبکه های اجتماعی نوشت که اقدامات شیطانی و خواسته های مخرب التویجری علت اين کار شاه سعودی بوده است.

ديپلمات های غربي در شهر رياض پایتخت عربستان گفتند که شاید پادشاه در تلاش برای تضمین آينده تاج و تخت و سلطنت است اما با این کار، تاج و تخت را به خطر انداخته است.

یک شاهزاده سعودی که خواست نامش فاش نشود، تصریح کرد: احتمالا مقرن ضعیف ترین شاه در تاریخ خاندان سعودی خواهد بود و او از رده اول آل سعود نیست و یارانی ندارد و باید گروهی از شاهزادگان قوی را هدایت و رهبری کند.