باستانی پاریزی رفت ؛ وقتی علم را بازنشسته کردند

کد خبر: ۱۵۳۶۳۶

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۱:۰۵

محمد ابراهیم باستانی پاریزی ˈ استاد برجسته تاریخ و ادبیات و شاعری که سروده های ماندنی برای حافظه مردمی سروده که با شعر زندگی می کنند ، از میان ما رفته است.

به رسم معمول و سنتی که به دل نمی نشیند ، این یکی دو روز گذشته از مرگ استاد ، و تا پنجشنبه که تشییع او خواهد بود ، و شاید اولین شماره روزنامه هایی که بعد از تعطیلات کبری ! عید انتشار خواهند یافت ، یادکردها از او زیاد شده ، و بشود .

در تسلیت گویی درگذشت استاد ، پیام دکتر روحانی رئیس جمهوری به تاسفم از نبود استاد بسیار افزود . فرق است میان دو تن ، یکی برای درگذشت استاد پیام می فرستد ، او را ، و خدماتش را می ستاید ، و دیگری قبل از او ، استاد را به اجبار بازنشسته می کند و به خانه می فرستد ، چون صدها مثل او ! که استاد خود گفت : گویی می خواهند علم را بازنشسته کنند!

که چه دوره ای بود ، بازنشسته سازی اجباری علم وتجربه !

و حالا ! باستانی پاریزی هم رفته است. مانند دهها مثل او ، از آسمانی که ستاره هایش کم هستند ، آسمانی که یک دوره ای ، ابری سیاه ! نور همان چند ستاره را هم پوشانده بود. باستانی پاریزی هم رفت ، که همه خواهند رفت ، ولی علم ، و عالم را قدر بدانیم ! آن زمان که هستند ، که رفتن اجبار است و گریزی نیست !

می پسندم حالا بنویسند :

استاد باستانی پاریزی ، زاده ˈ پاریزˈ در قلب کویر کرمان ، ادیبی دانشور و نویسنده ای پرکار بود که تاریخ را به میان مردم برد و برای بازگویی آن ، زبانی نو در انداخت ، ساده ، روان و بی پیرایه !

کلاس هایش همیشه با بیشترین عده دانشجویان تشکیل می شد . اتاق کارش در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران هیچ وقت به روی دانشجویان بسته نبود مگر ، آن زمان که استاد نبود و حالا که استاد برای همیشه از میان اهل علم رفته است ! زهی تاسف !

بسیار زیبا سخن می گفت . گرم و صمیمی مانند همه ی اهل کویر . و ساده و با صفایی درونی

استاد بیش از نیم قرن در دانشگاه تهران معلمی کرد. در نوشته های او و شاهکار ماندگار و پرفروش ترین کتاب او ˈ پیغمبر دزدان ˈ رگه هایی از نقادی اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ، و نیز طنز ملامت کن را می شد دید ، که تاریخ و رفتار برخی مردمان را به سختی به نقدی سنگین می کشد .

درکارهای استاد باستانی پاریزی آثاری با ارزش بسیار متفاوت می توان یافت. از کارهایی مانند ˈسیاست و اقتصاد عصر صفویˈ که شاید هیچ پژوهشگری به آن بی نیاز نباشد، تا مقالاتی که با هدف تعلیم و پندآموزی و عبرت گیری نوشته شده اند.

ساده گویی و روان نویسی به مثابه یک اصل، به گونه ای که نقل و پرداخت تاریخ با حوصله و ذوق مخاطبان همخوان باشد، از ویژگی های گفتنی نوشته های استاد است.

مثل هر بزرگی ، کارهای استاد هم در معرض بهره و قضاوت اهل فن قرار داشت . گفته اند: ˈآفت طاووس آمد پر اوˈ. خوش بیانی و شیرین سخنی پاریزی نیز شاید ضعف کارهای پاریزی باشد. با نگاهی سختگیرانه می توان گفت که پژوهش های او گاه از دقت و انسجامی که شایسته کار علمی است دور می شود؛ لذا در کارهای او آثاری با ارزش بسیار متفاوت می توان یافت. از کارهایی مانند ˈسیاست و اقتصاد عصر صفویˈ که شاید هیچ پژوهشگری به آن بی نیاز نباشد، تا مقالاتی که با هدف تعلیم و پندآموزی و عبرت گیری نوشته شده اند.

استاد باستانی از میان ما رفته است . مرگ او را می شود با تسلیت گویی ، تسکین داد ، با دو امید ! که مانند استاد باستانی بسیار باشند ، که هستند ، اگر قدر بدانیم ، و درخاطرمان بماند که علم را نمی شود بازنشسته ! کرد . سرمایه های از دست رفته جبران شدنی نیست.