اکسیوس نوشت: توافقی که آمریکا و ایران به امضای آن نزدیک شدهاند، شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس است که در طی آن تنگه هرمز بازگشایی میشود، ایران قادر به فروش آزادانه نفت خواهد بود، و مذاکراتی در مورد برنامه هستهای ایران انجام میشود، به گفته یک مقام آمریکایی.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: چرا مهم است: این توافق از تشدید جنگ جلوگیری کرده و فشار بر عرضه نفت جهانی را کاهش میدهد. با این حال، مشخص نیست که آیا این توافق به یک توافق صلح پایدار منجر خواهد شد که به خواستههای هستهای رئیسجمهور ترامپ نیز بپردازد.
وضعیت موجود: هم ترامپ و هم میانجیها اشاره کردهاند که این توافق ممکن است یکشنبه اعلام شود، اگرچه هنوز نهایی نشده و همچنان ممکن است از بین برود.
مقام آمریکایی شرح دقیقی از پیشنویس موجود ارائه داد که بخش زیادی از آن توسط منابع دیگر نزدیک به مذاکرات تأیید شده است.
این جزئیات از سوی ایران تأیید نشده است، اگرچه تهران نیز نشان داده که توافق نزدیک است.
محتوای توافق
هر دو طرف یک یادداشت تفاهم (MOU) را امضا میکنند که ۶۰ روز اعتبار دارد و با رضایت طرفین قابل تمدید است.
در طول دوره ۶۰ روزه، تنگه هرمز بدون عوارض باز خواهد بود و ایران موافقت میکند مینهایی را که در تنگه کار گذاشته است پاکسازی کند تا کشتیها آزادانه تردد کنند.
در مقابل، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کرده و برخی معافیتهای تحریمی را صادر میکند تا به ایران اجازه دهد آزادانه نفت بفروشد.
مقام آمریکایی اذعان کرد که این امر به اقتصاد ایران رونق میبخشد، اما گفت که تسکین قابل توجهی نیز به بازار جهانی نفت خواهد داد.
مقام آمریکایی گفت هر چه ایران سریعتر مینها را پاکسازی کند و کشتیرانی از سر گرفته شود، محاصره سریعتر لغو خواهد شد.
مقام آمریکایی گفت اصل کلیدی ترامپ در این توافق «کاهش تحریم در قبال عملکرد» است.
به گفته این مقام، ایران خواهان آزادسازی فوری وجوه و لغو دائمی تحریمها بود، اما طرف آمریکایی گفت این امر تنها پس از انجام امتیازات ملموس انجام میشود.
به گفته مقام آمریکایی، پیشنویس یادداشت تفاهم شامل تعهداتی از سوی ایران مبنی بر عدم دنبال نکردن سلاح هستهای است.
به گفته دو منبع آگاه، ایران از طریق میانجیها به آمریکا تعهدات شفاهی درباره دامنه امتیازاتی که حاضر است در مورد غنیسازی و مواد هستهای بدهد، ارائه کرده است.
آمریکا موافقت میکند در طول دوره ۶۰ روزه در مورد لغو تحریمها و آزادسازی وجوه ایران مذاکره کند، اگرچه این اقدامات تنها به عنوان بخشی از توافق نهایی که به طور قابل راستیآزمایی اجرا میشود، اجرایی خواهد شد.
نکته جالب: پیشنویس یادداشت تفاهم همچنین روشن میکند که جنگ بین اسرائیل و حزب الله در لبنان پایان مییابد.
یک مقام اسرائیلی گفت، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، در تماس تلفنی روز شنبه با ترامپ، نگرانی خود را در مورد این شرط ابراز کرد. یک مقام آمریکایی گفت او همچنین نگرانیهایی را در مورد سایر جنبههای توافق ابراز کرد، اما استدلال خود را به شیوهای محترمانه و مودبانه مطرح کرد.
مقام آمریکایی گفت این «آتشبس یکطرفه» نخواهد بود و اگر حزب الله تلاش به تجدید قوا یا تحریک به حمله کند، به اسرائیل اجازه داده میشود برای جلوگیری از آن اقدامی انجام دهد. «اگر حزب الله خویشتنداری کند، اسرائیل نیز خویشتنداری خواهد کرد.»
مقام آمریکایی گفت: «بیبی (لقب نتانیاهو) ملاحظات داخلی خود را دارد، اما ترامپ باید به منافع آمریکا و اقتصاد جهانی فکر کند.»
چگونه اتفاق افتاد
سه منبع آشنا با این تماس گفتند، رئیسجمهور ترامپ در یک تماس کنفرانسی روز شنبه با چندین رهبر عرب و مسلمان در مورد این توافق نظرخواهی کرد و همه گفتند که از آن حمایت میکنند.
به گفته مقام آمریکایی، این شامل محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی نیز میشد. همچنین در این تماس رهبران عربستان سعودی، قطر، مصر، ترکیه و پاکستان حضور داشتند که همگی در تلاشهای میانجیگری دخیل بودهاند.
پاکستانیها به عنوان میانجی اصلی، به رهبری فیلد مارشال عاصم منیر، که جمعه و شنبه در تهران بود تا این توافق را به نتیجه برساند، فعالیت کردهاند.
ترامپ در روزهای اخیر بین پیشبرد توافق و انجام موج بزرگی از حملات علیه ایران مردد بوده است. تا عصر روز شنبه، او به سمت راهحل دیپلماتیک متمایل شده بود.
مقام آمریکایی گفت، کاخ سفید امیدوار است اختلافات نهایی در ساعات آینده حل و فصل شده و توافق روز یکشنبه اعلام شود.
این مقام گفت اگر آمریکا معتقد باشد ایران در مورد مذاکرات هستهای جدی نیست، ممکن است توافق حتی ۶۰ روز کامل هم دوام نیاورد.
از سوی دیگر، آمریکا معتقد است بحران اقتصادی ایران انگیزهای برای رسیدن به توافقی کامل برای رفع تحریمها و آزادسازی وجوه نقدی آن فراهم میکند.
مقام آمریکایی گفت: «جالب خواهد بود که ببینیم ایران واقعاً تا چه اندازه حاضر به پیش رفتن است، اما اگر قادر به تغییر مسیر خود باشد و بخواهد، این مرحله بعدی آنها را مجبور به اتخاذ تصمیمات حیاتی در مورد آنچه میخواهند به عنوان یک کشور باشند، خواهد کرد.»
مشاوران ترامپ میگویند، اگر خواستههای ترامپ در مورد برنامه هستهای ایران برآورده شود، رئیسجمهور آماده است برای از نو تعریف کردن روابط با ایران و دادن فرصت برای دستیابی به پتانسیل کامل اقتصادی خود که ترامپ آن را «عظیم» میداند، تا هر کجا پیش برود.
